Vandaag in Huize De Mik

JFK: geen complot?

2011-11-25T12:05:00.001-08:00

Op 22 november was het exact 48 jaar geleden dat John F. Kennedy tijdens een rondrit in Dallas Texas werd vermoord.
De wereld werd in diepe rouw gedompeld. De charismatische wereldleider was niet meer. De mythe rondom JFK werd die dag geboren. Op NGC zag ik een documentaire waarin onderzoekers met behulp van de meest geavanceerde technologie de aanslag op Dealy Plaza hadden gereconstrueerd. De belangrijkste conclusie was dat er alleen vanaf de zesde verdieping van het Texas School Depository op de auto van de president was geschoten. De eerste kogel bereikte zijn doel niet. Die ketste af op de paal van de stoplichten die in 1963 boven de weg hingen. De tweede kogel trof de president in de rug, schoot door zijn keel naar buiten en trof gouverneur Connally die iets links voor Kennedy zat (op een lager stoeltje dan waarop JFK zat). Dus niks geen magic bullet, die via een omweg eerst JFK en daarna nog eens Connally raakte wat lange tijd gedacht werd door conspiracydenkers. Gewoon één kogel die beide mannen verwondde. De derde kogel was dodelijk. Zelf heb ik altijd geloofd dat die werd afgevuurd vanaf de grasheuvel (grassy knoll), rechts van de limousine van de president. Daar ook stond Abraham Zapruder die dag zijn gloednieuwe filmcamera uit te proberen. Hij filmde de moordaanslag van de eeuw. Pas in 1975 werd zijn filmpje vrijgegeven. Nieuwe Revue wijdde er toen een aantal artikelen aan, die ik als 15-jarige verslond. Dat derde schot verwoestte de zijkant van Kennedy’s hoofd. Dat sloeg naar achter en daardoor kon de kogel, zo was de gangbare theorie van complotdenkers, alleen vanvoren op de president zijn afgevuurd. Omdat er in dat geval dus twee schutters waren geweest, was dat het bewijs van een samenzwering.
In de documentaire van NGC was een filmpje te zien dat van de overzijde van de grasheuvel werd geschoten door een toeschouwer. Op het moment van dat voor Kennedy fatale schot was er niets te zien bij het hek dat daar stond. Er liepen of doken geen mensen weg. Er was geen activiteit te zien. Nu zul je, als je daar staat met je vizier gericht op de machtigste man ter wereld, wel direct wegduiken als je je klus hebt geklaard. Dus dat bewijs vond ik wat mager. Bovendien dacht ik aan een documentaire van jaren geleden, waarin de foto van Mary Moorman werd uitvergroot en geanalyseerd. Zij stond ook aan de overkant van de grasheuvel en drukte af op het moment dat Kennedy wordt getroffen door het eerste schot. Op haar foto zou een gedaante te zien zijn geweest bij dat hek op de grassy knoll: een van de mogelijke schutters, werd gedacht. Een ander bewijs: waarom renden al die mensen na de schoten massaal naar dat heuveltje? En hadden getuigen daar niet gezegd dat ze er rookwolkjes hadden gezien?
Op You Tube verschijnen steeds meer nieuwe filmpjes die bewijzen dat de dodelijke kogel wel degelijk van de zesde verdieping werd afgevuurd en dat er geen complot was. Die complottheorie, omhelsd door een meerderheid van de Amerikanen, ontstond omdat we niet kunnen, nee niet willen geloven dat een eenzame gek het leven van de zo geliefde JFK kon verwoesten, zo luidt de nieuwe theorie. We zochten als mensheid dat complot erbij. Een gestoorde gek ontnam Amerika zijn president en de wereld zijn geliefde leider van de vrije wereld. Dat willen we niet geloven. We willen achteraf nog een zingeving zoeken voor de compleet zinloze dood van de president. De mafia, de olie-industrie, het militair industrieel complex, de CIA of FBI of alle tegelijk zaten erachter. Ook ik heb altijd gedacht aan een complot.
Net zag ik op You Tube een filmpje waarin de aanslag was nagespeeld ergens op een range. Het hoofd van JFK was door forensische wetenschappers nagemaakt en de schutter vuurde zowel van de zijkant (grasheuvel) als vanaf de positie waarop van de zesde verdieping van het schoolboekenmagazijn af. Dat magazijn is in werkelijkheid overigens dichterbij dan je op filmpjes ziet. In werkelijkheid 30 meter (eerste schot) en 80 meter (derde schot). Hoe dan ook, als er van de zijkant was geschoten was JFK’s hoofd compleet van zijn romp geschoten, zo maakte de reconstructie duidelijk. In dat geval had de kogel ook Jackie die JFK in de auto zat, verwond. Zoals we allemaal weten gebeurden beide niet. Slechts een deel van de schedel van JFK werd weggeschoten en Jackie bleef ongedeerd. Het schot dat van de zesde verdieping werd afgevuurd tijdens de reconstructie verwondde het namaakhoofd op vrijwel exact dezelfde manier als het hoofd van JFK, zoals we dat op het Zapruderfilmpje zien. Ergo: alle schoten kwamen vanaf de zesde verdieping. Nu is het de vraag of Lee Harvey Oswald (alleen) heeft geschoten. Hij schijnt een matig schutter geweest te zijn. Anderzijds was de afstand tot de limousine ook niet zo groot. Ooit zag ik een documentaire waarin een Franse huurmoordenaar toegaf dat hij een van de daders was geweest. Er waren er twee of drie. Een van hen zou vanuit het raam van het boekenmagazijn hebben gevuurd. Een ander vanuit het raam van een ander gebouw aan de route (welk is me een raadsel). Met een helicopter zouden ze vanaf het dak van een die gebouwen direct na de aanslag vertrokken zijn naar Alaska en pas na een maand weer zijn teruggekeerd. Alsof een heli in die tijd op dat tijdstip niet zou zijn opgevallen.
Ik ben er nu van overtuigd, en dat voelt alsof je van je geloof valt, dat er niet vanaf de grassy knoll kan zijn geschoten. Maar geloven dat Oswald alleen handelde, kan ik toch ook niet aannemen. Een jonge, ambitieuze advocaat die indertijd lid was van de Warrencommissie, die de moord op JFK onderzocht, zei dat hij natuurlijk had willen scoren. Als er een complot was geweest had hij daar natuurlijk graag hebben willen onthullen. Dan was hij net zo beroemd geworden als ruimtevaarder John Glenn, zei hij! En georganiseerde misdaad? Nooit heeft iemand uit die kringen ooit gerept over de moord. Noch erover gepocht zo van: “Zeg, weet jij eigenlijk wel dat ik JFK om zeep heb geholpen?’ Alsof dat zou uitlekken. Nou ja, misschien ook wel. James Files bekende in 2003 dat hij het beslissende schot zou hebben afgevuurd. Onderzoeker Wim Dankbaar interviewde hem uren achtereen. Files wist talloze details te noemen. Toch kon Files mij niet overtuigen. Ik weet niet waarom. Ik vond hem nogal een fantast met al zijn details, die hij ook zo uit zijn duim kon hebben gezogen. Zo iemand die zich in zijn cel uit verveling maar verdiept in de moord van de eeuw en net doet of hij erbij was. Dus achteraf schijnt opperrechter Earl Warren, bijna een halve eeuw na dato, toch nog gelijk te krijgen. Zou dat ook de reden zijn dat Robert F. Kennedy nooit in een complot heeft willen geloven? Omdat hij wel wist hoe het zat? Of duikt er over een x aantal jaren weer nieuw bewijs op dat Kennedy wel degelijk het slachtoffer was van een samenzwering?

Zorreguita

2011-10-31T12:43:00.001-07:00

Er was weinig aandacht in de pers voor de prachtige documentaire van Brandpunt over Jorge Zorreguita, de vader van Maxima in het Argentinie van het kolonelsregime. Een mensenrechtenadvocaat zei voldoende munitie te hebben om de man voor de rechter te dagen. Zorreguita was, zoals bekend, staatssecretaris van landbouw in de jaren zeventig. Zelf zegt hij nooit gehoord te hebben van verdwijningen. Kroonprins Willem Alexander gelooft hem. In het televisieinterview waarin hij zijn verloofde Maxima voorstelde, zei hij dat pa Zorreguita melding maakte van vier verdwijningen. “En alle vier zijn ze teruggekomen.” Ook zijn dochter, onze toekomste koningin Maxima gelooft dit. Maar dat Zorreguita werkelijk nergens van op de hoogte was, lijkt onmogelijk, zei de mensenrechtenadvocaat. Op Zorreguita’s departement circuleerden lijstjes waarop namen met “lastige” (subversievelingen) die uit de weg geruimd moesten worden. Ingrijpend te zien was hoe een moeder van 87 jaar praat over de verdwijning van haar toen 22-jarige dochter Lidia in 1977.
Pas enkele jaren geleden kreeg ze te horen wat er met de vrouw gebeurd was. Van onder tot boven met kogels doorzeefd. Haar as is uitgestrooid bij een boom waar een gedenkteken is geplaatst van meerdere verdwenen en vermoorde slachtoffers van de Vuile Oorlog. Het is een plek waar ze zo nu en dan naar toe gaat en waar ze haar dochter een beetje kan ontmoeten.
Ook toonde Brandpunt beelden van de ondervraging van Zorreguita in 2001 voor een commissie in Argentinie. Ja, gaf hij toe, een keer had hij gehoord van een verdwijning. En hij had ernaar geïnformeerd bij het leger, maar daarna niets meer vernomen. Dat had hij zo gelaten. Een andere regeringsfunctionaris vertelde hoe hij wel met succes opheldering had gevraagd over de verdwijning van een jong meisje. De ouders, die hij kende, hadden zijn hulp ingeroepen. Uiteindelijk werd de jonge vrouw vrijgelaten. Zorreguita heeft niemand vermoord, maar heeft ook niet ingegrepen. Dat noemde Fons de Poel ‘laf”. Omdat hij niets wist, zegt hij. Maar door zitting te hebben in een fout regime is hij wel degelijk medeplichtig. Hij maakte deel uit van een regering die verantwoordelijk is voor de moord op zeker 30.000 mensen. Jonge mensen veelal, die werden opgepakt, in concentratiekampen werden gezet, gemarteld en gedrogeerd boven zee uit vliegtuigen werden gegooid. Het is pijnlijk dat een meerderheid van de Nederlanders vindt dat Zorreguita best bij Alexanders inhuldiging mag zijn. In de jaren zeventig waren we met zijn allen solidair met de treurende Dwaze Moeders. Maar zoals Hedy d’Ancona in een ingezonden brief in de Volkskrant onlangs schreef: kennelijk moet ons geheugen weer worden opgefrist. Zorreguita is medeplichtig aan misdaden tegen de menselijkheid. Voor de nabestaanden van de barbaarse praktijken verjaren die gruwelijkheden nooit.

Ik kan daarom niet wachten tot Zorreguita vervolgd wordt. Zoals een andere nabestaande zei, een Argentijnse man van nu in de dertig, wiens moeder werd opgepakt toen hij een paar maanden oud was. “Ik wil hem niet tegen kunnen komen op straat.”
Extra pijnlijk is het natuurlijk dat het Huis van Oranje met deze man verbonden is. Als hij glimlachend naast onze vorstin op de rode loper loopt voel ik woede en schaamte. Dat het kabinet Kok niet heeft geregeld dat Maxima’s vader nooit bij regeringsaangelegenheden aanwezig mag zijn is een ernstige omissie. Hij moet wegblijven van de inhuldiging van Alexander. Het is al erg genoeg dat hij de schoonvader is van onze toekomstige koning. Het klinkt hard, maar voor zowel de politiek als het koningshuis zou het de beste oplossing zijn als Zorreguita spoedig zou komen te overlijden. Dan is hij nooit meer onderwerp van discussie en kan hij de monarchie nooit meer in verlegenheid brengen.

GGZ en oude dames

2011-08-18T08:09:00.001-07:00

GGZ

Ook al schrijf je “maar” een kortkolomberichtje, toch moet je als journalist altijd een bericht bevestigd zien. Ook al is het al op de regionale radio geweest en staat het op teletekst en in een regionale krant. Dat had ik vanmorgen toen ik dat kortje maakte over een ‘leidinggevende’ van de GGZ Zuidwest-Drenthe die in mei op staande voet werd ontslagen. Volgens RTV Drenthe omdat hij met “minder dan vijf” cliënten seksueel contact had gehad. Het Dagblad van het Noorden had het over ‘tussen de vier en zes”. Directeur Rien Kooijman van de GGZ belde mij op mijn verzoek terug en lichtte me in. Soms staan er dingen in berichtjes van anderen die weer vragen oproepen. Zoals de zin in het Dagblad: “ De zaak kwam aan het licht toen een cliente liet doorschemeren da er sprake was van ontoelaatbaar gedrag.”’ Je denkt als lezer direct”aan wie en wanneer?
Als journalist wil je alles verifiëren. Vanmorgen leidde dit tot een aantal nieuwe gezichtspunten. De betreffende man was geen ,,leidinggevende’’, maar een ‘leidinggevende ad interim’’. Hij was GGZ-verpleegkundige, ambulant, wat betekent dat hij zijn clienten thuis bezocht. Hij was ook maatschappelijk actief, betrokken en werkte hard. Achteraf viel het Rooijman op dat zijn medewerker altijd zo vroeg begon en laat doorwerkte. Kooiman stelde dat er in vier gevallen vermoedens waren van seksuele intimidatie. (In twee andere gevallen was er sprake van andere intimidatie, zoals dingen op bevelende toon zeggen). Maar dat moest de politie maar verder onderzoeken. Voor de directeur was het voldoende dat een hulpverlener grensoverschrijdend gedrag had tentoongespreid. Dat is een professionele doodzonde in hulpverleningsland, gezien de afhankelijkheid van client met de hulpverlener.
De medewerker verklaarde namelijk zelf dat de seks niet onvrijwillig had plaatsgevonden.
In mei meldde een cliënte de kwestie aan een andere medewerker. Als bewijs dienden seksueel getinte sms’jes van de man. Die waren voor Kooijman voldoende om hem op non-actief te zetten en hem later te ontslaan na een intern onderzoek. Zeker honderd cliënten van de medewerker waren toen al per brief benaderd met de vraag of zij ook grensoverschrijdend gedrag hadden ervaren. Een 47-jarige Meppelse stapte onlangs naar de Meppeler Courant om haar verhaal te doen. Toen ook kwam de GGZ met de bevestiging. Eerder had men de zaak niet in de openbaarheid gebracht om de privacy van clienten niet te schaden.
Op de website had de GGZ een bericht gezet over het ontslag van de man, met daaronder een verwijzing naar het bericht in de Meppeler Courant. Kooijman zei dat hij open wilde zijn over de kwestie en dat is een goede zaak.

Nog al te vaak doen instellingen en organisaties nogal geheimzinnig over dit soort pijnlijke kwesties. Als we er niet op ingaan, zal de pers er ook wel geen aandacht aan schenken, is de gedachte. Een grote misvatting, want dan gaan journalisten zelf op¨onderzoek uit, omdat er mogelijk ernstige zaken verzwegen worden. Breng je alles in een keer duidelijk naar buiten, dan trekt de bui snel weer over. Vanuit het gezichtspunt van de betrokken instelling althans, die ineens een lawine van media over zich heen krijgt.

Ik herinner me nog hoe mijn toenmalige chef bij Persburo PENN begin jaren tachtig de woordvoering op zich nam van de vrouw van toenmalig burgemeester Faber van Hoogeveen. In een volgens mij nooit opgehelderde zaak, vertelde zijn vrouw dat ze slachtoffer was geworden van een indringer die haar iets erg wilde aandoen. Het precieze weet ik er niet meer van, alleen dat de zaak enorm veel ophef veroorzaakte. Persburo PENN schreef in die tijd voor bijna alle landelijke kranten en het ANP en als beginnend journalist zag ik vol ontzag hoe mijn chef een persbericht opstelde voor mevrouw Faber, nadat hij haar zelf had geïnterviewd. Dat zou nu natuurlijk niet meer kunnen. Maar in die tijd waren de journalistieke mores heel anders. En vermoedelijk was het ook gewoon behulpzaamheid die mijn chef ertoe bracht de in opspraak geraakte Fabers bij te staan in de stortvloed van media-aandacht. Faber raakte later zelf in opspraak, na vermeend bezoek aan prostituees met burgemeester Smallenbroek van Smallingerland. Maar ondanks dit alles is hij toch al jaren een gerespecteerd columnist. Zo zie je maar dat je verleden je niet altijd na hoeft te dragen.

Toen ik van vakantie terugkwam, las ik dat mevrouw Geertruida Draaisma op 109,5 jarige leeftijd was overleden in Leeuwarden. Ze was de oudste vrouw van Nederland. Eind februari organiseerde het verzorgingshuis waar ze al jaren woonde een heuse persconferentie voor de hoog-bejaarde. Zoiets wilde ik hoe dan ook meemaken. Ik heb nog foto´s geschoten van de dame, die niet ophield burgemeester Crone kusjes te geven. Ik vroeg me af hoe ze zo oud was geworden en haar neef antwoordde: een sober leven. Wel rookte ze al vanaf haar vijftiende, maar zo wilde ze niet voor onze fotograaf op de foto. Een collega van de Telegraaf wilde lollig doen en vroeg de altijd vrijgezel gebleven dame of er nog leuke mannen in het huis waren. Er was er niet een die haar kon bekoren, antwoordde ze. Ooit heb ik eens Hennie van Andel geïnterviewd, die toen de oudste mens was. Ze was toen 113 jaar en werd 115, de oudste mens ter wereld en de oudste Nederlandse aller tijden. Ze zag niet goed meer toen ik haar opzocht op haar kamer in Hoogeveen. Maar horen kon ze nog best. Ik liet haar allerlei geluidfragmenten horen en vroeg haar daar commentaar op. Natuurlijk was daar ook een fragment bij van de moord op John F. Kennedy in 1963 in Dallas. Ze vond hem maar een vrouwenversierder. Hennie van Andel was een groot fan van het Nederlands elftal en van Ajax. Het was fascinerend zo´n oud iemand te spreken. Ze was van 1890, negen jaar ouder dan mijn oma die van 1899 was en in 1989 was overleden. Er zijn zelfs mensen die in drie eeuwen hebben geleefd. Geboren in 1799 en overleden in 1900. Het spreekt erg tot de verbeelding. Er zijn nu zelfs sites waarop je je eigen sterfdatum kunt berekenen als je een paar vragen invult. Zo schijn ik zelf in 2041 op de lijst te staan. 81 jaar maar. Mogen er misschien nog tien bij?

Beveiliging

2011-01-17T05:21:00.000-08:00

Niet de PVV, niet Geert Wilders bepaalde of ik vrijdag naar binnen mocht bij de perspresentatie van de PVV Friesland in Sint Nicolaasga. Ik kwam er niet in, ondanks mijn perskaart en identiteitskaart. Ik had me drie dagen te laat aangemeld. De mail die ik voor mijn gevoel, compleet met sofinummer, naar de PVV-Kamerfractie had gestuurd voor mijn aanmelding was daar nimmer gearriveerd. Ik was er zeker van dat ik hem verzonden had voor de sluitingsdatum. Maar een blik in mijn UIT-vak leerde dat hij niet was verstuurd. Opnieuw aanmelden dus. Nog een keer, met uitleg. Ook dat mijn wel op tijd aangemelde NRC-collega wegens familieomstandigheden niet kon komen en ik dus ook nog eens in zijn plaats kwam, kon de PVV-dame niet vermurwen. Kamerlid Andre Elissen die ik de kwestie telefonisch voorlegde, zei wat hij kon doen voor me. De PVV is immers gebaat bij publiciteit in het NRC. Maar ook zijn "hulp" mocht niet baten. Nee, het was de oppermachtige beveiliging die bepaalde dat wie niet op de lijst stond er domweg niet in kwam. Ook al werd ik herkend door Katie Dolstra, oud-raadslid in Leeuwarden, en Otto van der Galien, oud-statenlid van de CU/SGP.
Enige soepelheid is het beveiligingsgilde vreemd. Een van hen beet me toe dat zelfs Geert Wilders himself mij niet naar binnen kreeg. De door de PVV ingehuurde peperdure bewaking bepaalt dus zelf hoe Wilders beveiligd wordt. Van hun eigen opdrachtgever trekken ze zich geen snars aan. Bureaucratische rigiditeit ten top, die niet zou misstaan in een voormalig Sovjet-republiek.
Er is wel wat veranderd, want mijn LC-collega mocht vorige keer nog naar binnen op een PVV-bijeenkomst in Drachten, hoewel hij zelfs geen ID-bewijs bij zich had.
Hij vertelde me dat hij bij binnenkomst vrijdag werd gefouilleerd, maar dat zijn zakmes niet werd ingenomen. Hij zei dat hij Wilders zo neer had kunnen steken, want hij stond vlak naast hem. De praktische veiligheid lijkt dus minder van belang dan de formele van de lijstjes. Hoezo je doel voorbij schieten?

Hoewel er niets stond aangegeven bij de weg en ik rustig het rustieke laantje opreed naar Hotel De Oorsprong maanden twee beveiligers mij op de parkeerplaats mijn auto aan de overkant van de weg te stallen. Daar trof ik een keurig uitziende dame in een luxe, zwarte wagen. Ik vroeg of zij ook naar de PVV ging en toen zei hierop bevestigend antwoordde, vroeg ik of ze ook van de pers was. Nee, zei ze, maar wie bent u? Ik stelde me voor als NRC-verslaggever. De dame in kwestie was de nummer negen op de provinciale PVV-lijst. Op mijn constatering dat het onwaarschijnlijk was dat ze dus in de staten zou komen, antwoordde ze niet. Ze glimlachtte slechts. Op de vraag of ze Geert Wilders zelf had ontmoet, antwoordde ze dat ik dat maar aan PVV-woordvoerder Zeilstra moest vragen. Wel vertelde ze me dat ze van kinds af aan was opgegroeid met de NRC. En dat deze krant het meest reele beeld gaf van de partij van alle media. Ik riep toen ze opnieuw naar binnenging - zelfs de bloedeigen nummer 9 kwam niet op haar rijbewijs naar binnen, maar moest teruglopen naar de auto om haar paspoort op te halen - of ze geen goed woordje voor me kon doen als trouw en tevreden NRC-lezer. Ik schudde Andre Elissen de hand en Katie Dolstra. Ze zouden zich voor me sterk maken. Mijn collega's bedachten het plan om de hele bijeenkomst te boycotten als ik niet naar binnen zou mogen. "Maar dan moet wel iedereen meedoen," vond Willem Bosma van de LC. Er werd druk heen en weer getelefoneerd. Willem belde LC-hoofdredacteur Hans Snijder die instemde. Alleen de baas van Omrop Fryslan vond dat zijn ondergeschikten gewoon hun werk moesten doen. Waar op zich natuurlijk ook iets voor te zeggen viel. Hoewel het pas echt nieuws was geweest als alle media de PVV-persconferentie hadden gemeden. Een collega dacht dat de hoofdredacteuren vast geen zin hadden gehad om naar Hilversum te reizen en hun keuze daar toe te lichten bij Nieuwsuur of Pauw & Witteman.
Een en ander roept wel de vraag op of de PVV nog wel zeggenschap heeft over het wellicht terecht strikte aanmeldingsbeleid. Beveiliging is helaas nodig voor Wilders. Dat een volksvertegenwoordiger zo uiterst streng moet worden beveiligd is een schande voor dit land. Anderzijds zou je mijn inziens toch ook enige coulantie moeten kunnen betrachten voor een foutieve aanmelding van een kwaliteitskrant. Ik vraag me af of de PVV de afweging om me wel of niet toe te laten, zelf heeft kunnen maken. En het nadeel ervan - geen NRC-verslaggever aanwezig, geen publiciteit (ofschoon er al vrij veel over de statenverkiezingen en de PVV-deelname in de NRC heeft gestaan) heeft kunnen meewegen.

Henk F.

2010-12-10T02:21:00.000-08:00

Ondanks het feit dat ik me snel had aangemeld, kon ik dinsdag niet in de zittingszaal de rechtszaak tegen Henk F. (42) in Assen bijwonen. F. stond terecht voor de moord op de toen 15-jarige Andrea Luten uit Ruinen in 1993. Toen hij zijn vriendin vorig jaar had mishandeld moest hij DNA afstaan. Daaruit kwam de match met de DNA-sporen die waren aangetroffen op het lichaam van Andrea.
Al mijn collega's van de schrijvende pers konden dat wel. Toen ik vroeg hoe dat kon zeiden de dames van de communicatie mij dat zij zich na de pro formazaak in de zomer al hadden opgegeven voor een plekkie op de eerste rang. Je zit daar zoveel beter dan in de zaal waar je op twee monitoren het geheel kunt volgen. Niet alleen zit je dichterbij de rechters, de verdachte en de advocaat en kun je hum mimiek volgen, ook de reacties uit het publiek word je beter gewaar. Zo heb ik Henk F. niet van nabij kunnen zien. De tekenaar van het NOS Journaal had een fraaie afbeelding van de verdachte gemaakt: een lange slanke man met een kalend hoofd. Sterk Drents accent. Niet onaardig om te zien. De tekenaar vond hem geen boeventronie hebben. Mijn collega's omschreven hem als ,,emotieloos'' en als iemand zonder spijt of berouw. Nu weet je nooit of iemand dit niet heeft. Ik kan me ook indenken dat je onder de pillen zit om die zaak goed te doorstaan. Als je rustig bent, zonder tranen het woord voert, wil dit niet zeggen dat je geen emoties hebt. Hij liet ze in elk geval niet zien. Opmerkelijk was wel dat hij niet het laatste woord nam om zijn excuses te maken. Maar Lammi Luten zei dat dit na zeventien jaar toch niet geloofwaardig zou zijn geweest.
F. zei dat hij dag en nacht aan de zaak had gedacht. Hij droomde over Andrea, wist feiten niet van dromen te onderscheiden. Hij was al die tijd bang geweest. Bang voor ontdekking. Daarom was hij ook opgelucht geweest toen hij gepakt werd in mei dit jaar. Zei hij. F. was getrouwd geweest en had twee dochters, de ene is nu zestien. Andrea was vijftien toe ze werd verkracht en vermoord. Zou zo'n man als vader dan nooit hebben stilgestaan bij het onnoemelijke leed van de ouders van Andrea? De onzekerheid waarin zij 17 jaar verkeerd hebben? Onbegrijpelijk. Maar hoe erg ook voor de twee dochters van F. en voor zijn 2-jarig zoontje dat hij bij zijn inmiddels ex-vriendin heeft. Hoe is het om te weten dat je vader een verkrachter en een moordenaar is? Kan zo iemand nog je vader zijn? Het lijkt me voor zijn kinderen verschrikkelijk moeilijk om hun houding te bepalen. Want je vader heeft niet alleen een jong meisje gedood; hij heeft dit weerzinwekkende feit ook al die tijd geheim gehouden. Bijna was een ander nog voor de moord veroordeeld, Richard Kelly. De eis tegen hem was acht jaar, maar de rechtbank sprak hem vrij wegens gebrek aan bewijs. F. zei op de zitting dat hij zich had gemeld als Kelly zou zijn veroordeeld. Het klonk niet erg geloofwaardig. Zoals het evenmin geloofwaardig was toen hij zei dat de bloeduitstortingen op Andrea's borst niet het gevolg waren van een duw die hij haar had gegeven. "Zoiets zou ik nooit doen." Mijn Volkskrant-collega schamperde in de pauze dat hij dat nooit zou doen, nee. Maar vermoorden deed hij haar wel!
Andrea werd het slachtoffer van een willekeurige man die wat rondfietste op een plek waar hij nooit eerder was geweest en die zin had in seks. F. zat in de ziektewet, zijn vinger was in een cirkelzaag terechtgekomen, Andrea, een knappe meid met haar lange zwarte haar, kwam hem op de fiets tegemoet. Ze was op weg van school naar huis. De twee passeerden elkaar. Waarom hij omkeerde wist hij niet meer. "Het zal wel lust zijn geweest", zei hij. "Ik kan het niet verklaren." Hij fietste achter haar aan, legde zijn arm op de hare en dwong haar te stoppen. Andrea moet gedacht hebben dat het weer een van de jongens was die in het cafe kwamen, zei haar moeder na afloop op een persconferentie. De Lutens dreven de plaatselijke kroeg en als kasteleinsdochter kende iedereen Andrea. "Ik zei vaak tegen haar: iedereen kent jou, maar jij kent niet iedereen. Misschien dacht ze dat een van de jongens een grapje met haar wilden uithalen, vertelde Lammi Luten, want dat gebeurde wel vaker.
Hoe dan ook, ze stopte. In de verte zag F. mensen lopen. Daarvan raakte hij in paniek. Hij dwong Andrea een bospad in te fietsen. "Wil je wel een snelle wip maken?' vroeg hij haar. Anderea, die al tijd volgens F. heel rustig was gebleven, zei dat ze dit nog nooit gedaan had. "'Had ze maar gegild en geschreeuwd, dan had ik haar laten gaan," zei hij. Ze moest hem oraal bevredigen, spuugde zijn sperma uit en probeerde te vluchten. F. liep achter haar aan en greep haar vast. Hij ging op haar zitten, met zijn knieen op haar armen. Toen stopte er een auto op zo'n 50 meter afstand. F. zei dat hij hiervan zo in paniek was geraakt dat hij Andrea's keel had dichtgeknepen. Ze raakte snel buiten bewustzijn. Daarna zette hij zijn schoen nog op haar keel om te controleren of ze dood was. Ook had hij toen de auto stopte zijn hand op haar mond gelegd om te beletten dat ze zou gaan roepen. Je vraagt je af wat er gebeurd was als Andrea had kunnen schreeuwen en de automobilist haar had weten te bevrijden. Dan was F. er goed bij geweest en was Andrea nog in leven. Het leven kan zo stompzinnig door vreselijke toevalligheden aan elkaar hangen. En het is des te schrijnender als het een zaak van leven en dood is.

AFA

2010-11-26T07:13:00.001-08:00

Je mag natuurlijk nooit op iemands uiterlijk afgaan. Maar als je die Eric Lucassen van de PVV ziet, vraag je je af of Geert Wilders wel over enige mensenkennis beschikt. Hij ziet er toch een beetje uit als een niet erg snuggere kleerkast, zonder enige zelfreflectie, die je als vrouw niet wilt tegenkomen in een verlaten donker straatje. Hoe kan het dat deze man al zeven jaar schuldeisers achter zijn broek heeft en een niet vermelde veroordeling wegens ontucht op zak heeft, zonder dat Wilders dit wist? Nu snap ik ook waarom Lucassen zijn Kamerzetel niet wilde opgeven. Je vangt acht jaar lang 120.000 euro per jaar als Kamerlid en de PVV heeft geen afdrachtregeling. Het is dus voor Lucassen een methode om geld te verdienen, naast zijn uitkering blijkbaar.
Ook Van Bemmel heeft iets verzwegen, en zelfs die keurige Hero Brinkman heeft iets fouts gedaan. Bij Pauw en Witteman zei hij, correct, dat hij geen veroordeling noch strafblad had, maar een schikking wegens het ontduiken van een snelheidscontrole is ook niet misselijk. Als hij die in dat programma had opgebiecht (de vraag luidde: heeft u nog wat achtergehouden?) was hij geloofwaardiger geweest dan nu. Hi ontkende met grote stelligheid, maar de volgende dag werd onthuld dat hij met 100 kilometer door een woonwijk was gescheurd met gedoofde lichten. Misdadig gewoon en dat als politieagent! Waar is je geweten? Hebben ze niet, die PVV’ers vrees ik steeds meer. Grote woorden, maar zelf zijn ze bepaald niet van de normen en waarden. Zo word je steeds ongeloofwaardiger.
Zijn er nog keurige mensen op aard? Ik herinner me hoe mijn oma zaliger wel eens tegen me zei: “Als alle mensen zo netjes waren als jij en ik, zag de wereld er heel wat beter uit.!” Kamerleden hebben heel wat onoirbare zaken op hun conto, blijkt. Ik begrijp echt niet dat er geen verklaring van goed gedrag nodig is voor je een Kamerzetel kunt bezetten, zoals in het onderwijs. Je hebt toch een voorbeeldfunctie? Lucassen wordt een blok aan het been van Wilders. Het maakt Wilders aanzien er ook niet sterker op dat deze hem niet heeft weten te overreden zijn biezen te pakken. Wat moet Lucassen als monddood en volstrekt ongeloofwaardig parlementslid, behalve geld opstrijken? Ja, het kabinet in stand houden, waarlijk een ijzersterke reden om hem te handhaven.
Wilders zal enorm balen, ook van de andere mannen die van alles voor hem verborgen hielden. De PVV’ers konden natuurlijk nooit bevroeden dat hun verleden zo zou worden nageplozen. Maar op een simpele vraag als: heb je nog iets te verzwijgen of ben je ooit met politie of justitie in aanraking geweest, kun je toch gewoon eerlijk antwoorden? Wilders had zelf iedereen moeten natrekken. Nu krijgt hij toch te maken met LPF-achtige toestanden waar hij zo bang voor was. De PVV trekt nu dus ook goudzoekers en bandieten aan.
Bij Pauw en Witteman zag ik een keurig, welbespraakt 17-jarih meisje uit Limburg, dat zich kandidaat wilde stellen voor de PVV voor de Provinciale Statenverkiezingen. Als ze dit in Friesland had gedaan, was ze achtervolgd door de AFA (Anti Fascisten Fryslân). Zij willen het de partij flink moeilijk maken om mee te doen aan de verkiezingen van volgend jaar maart in Friesland. Hierin willen ze samenwerken met jongeren uit de kerken. Wat ze gaan doen weten ze nog niet, maar het persbericht was opgesteld in een dreigende toon. De AFA eiste de besmeuring met rode hakenkruisen op aan de woning en auto van PVV-kandidaat Jan Lautenbach uit Oudwode. De politie kon mij gisteren niet vertellen of die claim is nagetrokken. Verrassend, om niet te zeggen merkwaardig was het commentaar van Ate de Jong van anti-discriminatiebureau Tumba, dat meestal toch alle bedreiging en intimidatie terecht verfoeit. In plaats van de anonieme bekladding te veroordelen – zoals Commissaris der Koningin John Jorritsma terecht deed op Omrop Fryslân – liet De Jong zich uit in de trant van: ja, wie zulke standpunten heeft, kan dit verwachten. Een soort koekje van eigen deeg dus. Naar mijn weten hebben PVV’ers nimmer iets beklad en sprak Wilders juist zijn afschuw uit over het besmeuren van islamitische gebedshuizen. De Jongs commentaar was ook alleen op de site van de omrop te lezen, onder de titel: ‘Bedreiging niet erg.” De kranten besteedden er weinig aandacht aan. De redenatie is curieus, zo zou je dus ook kunnen zeggen als iemand het huis of de auto van een werknemer van een proefdierenlab besmeurt met enge teksten: ja, wie dit de dieren aandoet, kan dit verwachten. Of: “Ja, wie rijk is en dit niet deelt met de armen kan verwachten dat hij bestolen wordt.” We moeten wel onverholen vasthouden aan de uitgangspunten en beginselen van de rechtsstaat. Ieder heeft het recht om zich aan te sluiten bij een democratische verkozen partij. Het is onacceptabel dat mensen die zich kandidaat willen stellen voor de PVV dit nalaten omdat ze bang moeten zijn voor of worden gemaakt door AFA.

Ben Knapen

2010-10-14T15:08:00.000-07:00

Ik kan me niet heugen dat er op tv ooit zoveel aandacht was voor een nieuw kabinet. Maar voor het eerst in bijna 100 jaar krijgt Nederland weer een liberaal als premier. En sinds lange tijd een minderheidskabinet. De regeringsoverdracht tussen Balkenende en Rutte was een media-event, dat rechtstreeks tot ons kwam. Alsof het verkiezingsavond was, zo kwamen alle nieuwe bewindslieden aan bod. Ben Knapen, oud-bestuurder van uitgever PCM en oud-hoofdredacteur van NRC Handelsblad, kreeg natuurlijk de vraag of hij die 1,5 miljoen die hij na zijn vertrek als mislukt bestuurder meekreeg, terug zou storten. Nee,was zijn antwoord. Hij was de enige van het nieuwe kabinet die ongemakkelijk voor de camera’s stond. Onzeker ook. Nienke de Zoete ondervroeg hem en hij kwam er niet goed uit. Stamelde dat het een ingewikkeld verhaal was.
Knapen was CDA-man. Onder zijn hoofdredacteurschap volgde de NRC een gouvernementele koers. Ik herinner me dat een collega vloekte dat Knapen midden jaren negentig een scoop over een toenmalig CDA-bewindsman, ik meende Gabor, uit de krant hield. Die zou een verbouwing van de badkamer van zijn Haagse flat met gemeenschapsgeld bekostigd hebben.
Zelf heb ik ook al geen fijne herinneringen aan Ben Knapen. Het was 1990 en ik was, zo verzekerde mij de toenmalige chef nieuwsdienst Pieter Maessen mij, voor 95 procent aangenomen op de binnenlandredactie. Ik hoefde alleen nog op gesprek bij de hoofdredacteur, Ben Knapen. Tijdens het gesprek ondervroeg die mij over alle artikelen in het Cultureel Supplement. Die had ik dus niet gelezen. Mijn antwoorden waren kort. Op elke vraag die hij stelde, wat vindt u van dat artikel zei ik: “Heb ik niet gelezen.” Ik voelde mijn kansen slinken. Het moet een beetje klikken tussen mensen. En tussen Ben Knapen en mij klikte het niet. Slechts een artikel, een stuk over schrijver Frans Kellendonk, had ik wel gelezen. “Vond u het niet wat hagiografisch?” wilde Knapen van mij weten. Mijn god, ik wist niet wat dat was. Maar ik durfde niet te vragen naar de betekenis. Dan sloeg ik natuurlijk helemaal een pleefiguur bij de deftige Knapen. Dus besloot ik in een split second te bluffen. ,,Nou, nee,’’ antwoordde ik, “dat vond ik niet.” Hij ging er verder niet op door. Wel wilde hij weten wat de eindconclusie van mijn doctoraalscriptie was. Ik moest zonder dat het opviel even heel snel nadenken. Ik had de politieke verwikkelingen beschreven van de Olympische Spelen tussen 1968 en 1980. Een harde eindconclusie had ik niet getrokken. Geloofde ik. Of ik was hem vergeten. In elk geval had ik hem niet paraat. Maar ik besloot maar uit te wijden over de twee gouden medailles van judoka Wim Ruska tijdens de Olympische Spelen in München (1972), die door de dood van elf Israelische sporters en de discussie of Nederland zich niet terug had moeten trekken, niet op waarde werden geschat. Het mocht niet baten. Ik moest nog een proefartikel schrijven. Het onderwerp mocht ik zelf kiezen. Had ik maar iets over Friesland geschreven. Daar zat ik goed in. Maar ik moest zonodig weer ingewikkeld doen. RTL Veronique was net in de lucht en ik wilde hoofdredacteur Ruud Hendriks interviewen. Maar toen die hoorde dat het voor een sollicitatie was, haakte die af. Pieter Maessen zei dat ik me geen zorgen hoefde te maken. Met de hoofdredactie heb je niks te maken, stelde hij mij gerust. En ik was voor 95 procent aangenomen. Maar Ben Knapen stak een stokje voor mijn benoeming als binnenlandredacteur. Achteraf hoorde ik dat hij zich gepasseerd voelde, omdat de chef binnenland zijn eigen keuze al had gemaakt. Mijn latere chef vroeg of ik tijdens het sollicitatiegesprek soms een spijkerbroek had gedragen. Want daar hield Ben Knapen niet van. Nee, ik droeg een witte broek en een zalmroze trui. Ik had natuurlijk niet die “brille” die elke NRC-redacteur toen placht te hebben. En ik was evenmin een lekker wijf met korte rok en hoge hakken, waardoor hoofdredacteuren zich ook nog wel eens willen laten verleiden. Ik was een provinciaaltje, een bescheiden meisje. Ik werd het dus niet. Ik moest me journalistiek meer verbreden, luidde het advies. Ik was 30 jaar. Ik was chef redactie bij een leuk persbureau. Mijn directeur liet doorschemeren dat hij eraan dacht mij adjunct-directeur te maken. Na de afwijzing vroeg NRC mij of ik geen correspondent in het noorden wilde worden. Ik heb een week bedenktijd gevraagd. Ik besloot toch voor mezelf te beginnen. Na vijfenhalf jaar in vaste dienst, was het tijd voor iets anders. Collega’s van andere kranten feliciteerden mij en spraken van een promotie. Zo zag ik dat niet. Ik ruilde mijn vaste dienstverband in voor een onzeker bestaan. Nu werk ik alweer 20 jaar voor NRC. Maar tussen Ben Knapen en mij is het nooit meer goed gekomen.

Schaamteloos Oranje

2010-07-12T04:37:00.000-07:00

Hartgrondig gevloekt gisteravond. Niet een keer, maar vele keren. De Here God moet het mij maar vergeven. Hij snapt misschien wel dat ik mijzelf niet echt verwens, maar dat ik mijn immense deceptie wilde wegschelden. Bij elke vloek die er uit mijn keel rolde, werd de pijn iets draaglijker. Ik kon niet stoppen, de lelijke woorden stroomden maar door. Maak je drie keer bewust een WK-finale mee: verlies je drie keer. Mijn God, wat een onrecht. Mijn neef zat versuft naast mij op de bank. Hij bleef ijzig kalm. Maar aan zijn bleke neus zag ik dat hij er ook volkomen doorheen zat. Hij verwerkte zijn verdriet op zijn eigen manier. "Weer niet", stamelde ik. "Weer niet." We worden nu de risee van de wereld. Drie keer een finale verliezen, dan ben je een stumper.
Als Robben die bal nu gewoon had gestift, als die teen van Casillas nu iets korter was geweest, als die Spaanse verdediger nu geel had gehad (twee keer geel, dus rood) als Nederland die corner gewoon had mogen nemen en die Britse scheids niet zo partijdig was geweest, als hij had afgefloten voor het buitenspel dat aan het Spaanse doelpunt voorafging, dan had het land gejuicht. Dan was ik van een gigantisch trauma verlost. Mijn oranje stempels lagen klaar met de meest trotse tekst die ik me kan indenken: "Nederland Wereldkampioen".
We waren er zo dicht bij. Net als in 1974. Zoveel kansen toen. Zoveel kansen in 1978. Het doelpunt van Rensenbrink net voor tijd tegen de paal. Ook nu had hij kunnen vallen. De vorige twee finales was ik op Vlieland. In de eetkamer van Hotel Golfzang, waar ik als 14-jarig meisje op vakantie was met mijn ouders, broer en tante, zaten we met alle andere hotelgasten voor de televisie. De man naast mij, in korte broek, gezet en het zweet op het voorhoofd, stootte me voortdurend aan. Toen Nederland een penalty kreeg en Neeskens die snoeihard tegen de netten schoot, werd hij bijkans hysterisch. Johan Cruyff had het al voorspeld na de overwinning op Uruguay in de eerste wedstrijd (2-0): "Het zal moeilijk zijn om ons nu nog tegen te houden op weg naar de wereldtitel." Mijn vader, opgegroeid in Rotterdam, schamperde over zoveel Amsterdamse bluf. Cruyff kreeg gelijk, de Oranjemachine, brilliant Orange, denderde over elke tegenstander heen. Behalve tegen Zweden bleef het 0-0. In de finale was Cruyff niet in grootse doen. Behalve die rush in de eerste minuut en de penalty die daarop volgde, bleef hij vrijwel onzichtbaar, want aan de ketting bij Berti Vogts. Na afloop ben ik stilletjes naar mijn slaapkamertje geslopen, waar ik stiekem een potje heb gegriend. Zoveel onrecht! Zo mooi en goed spelen en dan die wereldbeker in handen van die arrogante Beckenbauer zien.
Vier jaar later, ik was 18, werkte ik in de zomervakantie in hetzelfde hotel. Mijn kamertje had ik volgeplakt met foto's van Neeskens, Rep en Cruyff. De finale zag ik op een klein zwart-wit tv'tje in de personeelskamer met twee andere meisjes die er werkten. Nederland stond met 1-0 acht er ze moesten nog tien minuten. Ik zei: "Dit wordt niks meer." Ik vond tien minuten zo weinig. Niet wetende dat wedstrijden vaak in de slotminuten kunnen worden beslist. Acht minuten voor tijd kopte Nanninga raak. Vol ongeloof juichte ik, beide armen in de lucht, en ik pakte een theelichtenhouder, niet wetende dat het theelichtje nog warm, dus vloeibaar was. Dat stroomde rijkelijk over mijn bruine bedieningsrok. Het kon me niet schelen. Het stond 1-1! Zou het dan nu? Nee, weer niet. Op de Waddendijk spelde ik de Voetbal International dat als kop had: "Oranje: dan maar in Spanje." Maar daar zou het Nederlands elftal niet present zijn op het WK. Nou ja, in de jaren zeventig werd er tenminste nog fraai aanvallend voetbal gespeeld. Nu heb je en geen titel en niet mooi gespeeld. Al waren de doelpunten op hun beurt wel van een grote schoonheid.
In 2010 had het Nederlands elftal een missie. De focus, zoals zo vaak gezegd, lag op de titel. Maar aanvallend spelen was er amper bij. Het elftal moest het hebben van oprispingen van Sneijder en Robben. De onvermoeibare Kuyt, Van Bronckhorst en sluitpost Stekelenburg waren de absolute uitblinkers. Gisteravond was het bar en bar slecht. Van Persie kwam het hele toernooi nooit aan zijn niveau toe. Toch maakte hij gisteren een paar flitsende rushes, maar hij werd vroegtijdig afgestopt door de Spanjaarden. Toch had ik hem snel gewisseld voor Huntelaar. Nigel de Jong had rood moeten krijgen voor die karatetrap, die echt schaamteloos was. Wat was het spel gemeen soms! Al was het in 1974 nog veel erger. In een korte flits van Nederland- Brazilie zag ik daar meer overtredingen dan in het hele toernooi in Zuid-Afrika. De Oranjedeken die ons land omhulde is opgeruimd, de kater is enorm. Hoogmoed komt voor de val. Sneijder en Kuyt waren zo zeker van het wereldgoud. Wesley had er zelfs van gedroomd. Van die zelfverzekerdheid was tijdens het duel niet veel te zien. Sneijder was onzichtbaar op die fraaie pass op Robben na. De buitenlandse media zijn snoeihard over het vuige spel van het Nederlands elftal. Spanje verdiende te winnen, zo heet het. Maar na 40 jaar topvoetbal was een WK-bokaal als oevreprijs wel op zijn plaats geweest voor Oranje, vind ik. Maar misschien mag iemand ons daarboven niet...

Selma

2010-04-13T13:50:00.000-07:00

Ze zat vooraan, Selma Engel-Wijnberg, in haar felgroene halflange jasje. Het enige kleurige in het meeste zwart en grijs. Naast demissionair minister Klink. Een vriendelijke aprilzon bescheen het kale terrein van voormalig doorgangskamp Westerbork, het voorportaal van de hel. Selma Engel (87) deed me aan mijn overleden moeder denken. (Die zou nu 90 jaar zijn geweest). Klein, broos, maar dapper en ongebroken. Na 65 jaar klinkt haar verontwaardiging over haar kille behandeling na de oorlog nog authentiek en oprecht. Net als haar woede over de dood van vele, vele joden in de vernietigingskampen. Why? zei ze gisteren op een persconferentie, terwijl ze beide armen de lucht instak. "Ik begrijp het niet!" Het valt ook niet te begrijpen. Er is geen antwoord op het waarom van de holocaust, zei rabbi Ies Vorst. Net op dat moment dwarrelde er uit het niets een enkel blaadje naar beneden en ruist de wind door de toppen van de bomen. Het eerste deel van deze zin had ik in mijn verslag gezet, maar de eindredactie heeft die geschrapt. Omwille van de lengte wellicht. Het is niet erg. De plechtigheid was indrukwekkend. Ontroerend. Ik heb in die 25 jaar dat ik stukjes schrijf al veel gruwelijks verslagen. De aanblik van twee doodskistjes van vermoorde kinderen, een moordenaar die op een paar meter afstand van me in de rechtszaal zat. Het deed me wel iets, maar gisteren in Westerbork, toen de muziek klonk en ik naar Selma Engel keek, die uit het vernietigingskamp Sobibor was gevlucht tijdens een joodse opstand in oktober 1943, voelde ik mijn ogen glazig worden. Het was nog maar 67 jaar geleden dat de nazi-moordmachine op volle toeren draaide. Dat Selma hier zat, was een wonder. Niemand had Sobibor mogen overleven vonden de nazi's. Kampgevangenen die anderen de gaskamers in zagen lopen en de lijken moesten ruimen, werden na verloop van tijd doodgeschoten en vervangen door een nieuwe ploeg. Alle sporen moesten worden uitgewist. Alle joden vergast, gedood. Selma en haar latere man Chaim ontkwamen de hel en doken onder. Bij een Poolse boer. Op zich ook een wonder, want op het Poolse platteland vierde het anti-semitisme hoogtij. Menig ontsnapte joodse gevangene werd door andere Polen aan de SS uitgeleverd. En werd alsnog vermoord. Maanden huisden Selma en Chaim op een zolderverdieping van een paardenstal. Ze zaten onder de schurft. Selma zat er doorheen, maar Chaim sprak haar moed in. Toen ze na de bevrijding eindelijk in haar geboorteland arriveerde, kreeg ze een koude douche. Omdat ze met een Pool was getrouwd moest ze het land uit. Chaim werd verteld dat hij maar moest onderduiken. Het was dat Polen de grenzen gesloten had, anders had de Nederlandse regering de holocaustoverlevenden zonder pardon het land uitgezet. Aarden konden ze daarna niet echt meer in het voor haar zo onwelkome Nederland. Via Israel verhuisde het echtpaar naar de Verenigde Staten. Selma zwoer nooit meer naar Nederland terug te komen. Ze had er niks mee, ze had er geen familie meer, die was uitgemoord.
Maar ze kwam wel. Ze kreeg een lintje en excuses. Maar die kwamen te laat. Dat had ze gezegd toen ik nog niet op de persconferentie in het Herinneringscentrum was. Ik kwam te laat en stelde de vraag opnieuw. De spijtbetuiging van Klink kan niet goedmaken wat er is gebeurd, zei ze. Ze herhaalde niet wat ze eerder tegen mijn collega's had gezegd. Dat die excuses te laat kwamen. Ik vroeg mijn collega's er niet naar. Na afloop wilde ik haar een hand geven. Zomaar. Om haar moed, omdat ik haar sympathiek vond. "Ik vind het geweldig dat u hier bent," zei ik. Sloeg het ergens op? Wat kan het haar schelen dat een journalist dit vindt? Selma is voor mij een historische figuur. Ik had de film "Escape from Sobibor" in de jaren negentig twee keer gezien. Rutger Hauer speelt een hoofdrol. De film raakte me diep. En hier zat de echte Selma. Ze leeft. Ze leeft nog steeds. Ze heeft ongelooflijk veel geluk gehad, zegt ze zelf in haar boek.
Eerder deze week maakte ik een berichtje over twee geveilde brieven van Mata Hari. Het Fries Museum had ze aangekocht voor duizend euro. De eindredactie had het bijvoeglijk naamwoord ,,Zeeuwse'' toegevoegd. Ik kon mijn ogen niet geloven toen ik het vrijdag jl. in de krant zag staan. Mata Hari, Margreet Zelle, werd geboren in Leeuwarden en was dus Friezin! Enig chauvinisme borrelde bij me op. Je kunt van een Drentse of Groningse schrijven dat ze Zeeuwse is, maar als dit bij een Friezin gebeurt en ook nog een geboren Leeuwardense, dan gebeurt er iets bij deze correspondent. Ik belde die vrijdagavond nog de voorlichter van het museum. Hoewel ik wist dat de courtisane annex vermeend spionne niets met Zeeland had, checkte die het op mijn verzoek. Nee, dus! Ergernis, wie doet zoiets zonder mij te raadplegen? Waar blijven we als redacteuren berichten van anderen gaan "opleuken" met foute informatie? Waarom even geen telefoontje gepleegd? De desbetreffende kunstredacteur wist ook niet waar dat woordje "Zeeuwse" vandaan was gekomen. Ik tikte meteen een C en A (Correcties en Aanvullingen). Het ergste is natuurlijk dat er ,,door onze correspondent'' boven staat. Lezers denken dat IK dit heb geschreven. Gelukkig kon ik mijn frustratie even delen met een aardige binnenlandcollega. Die kon heel goed invoelen wat ik doormaakte. "Maar het is nog erger als je zelf zo'n fout maakt," vond hij. Dat is ook zo. En de eindredactie heeft mij ook geregeld behoed voor een flater. Laatst nog, toen ik een 0 was vergeten in de hoeveelheid uitgeefbare grond in Blauwestad. Dat was 1,6.000.000. Gelukkig attendeerden oplettende lezers ons en kon de nul worden toegevoegd. Ach, mensen maken fouten. Anderen en ik. Abraham Lincoln zei het ooit: ''Wie niet in staat is een fout te maken, is tot niets in staat."

Sneeuw

2009-12-17T05:40:00.000-08:00

Het sneeuwt en sneeuwt en sneeuwt. Maar als het in het westen meevalt, is dit nauwelijks nieuws voor een landelijke krant. Hier ligt dertig centimeter, het openbare leven ligt goeddeels stil. Scholen zijn gesloten, bussen en taxi's rijden niet, treinen nauwelijks, veel wordt afgelast. Vanmorgen gleden 25 vrachtauto's van de weg en was Rijkswaterstaat met 50 strooiwagens op pad. Mijn collega van de sport belde, die scheurde zei hij, met 130 over de snelweg. Ik zou vanmiddag naar het kortebaanschaatsen in Nijelamer, maar dat is ook al afgelast. Op de baan lag een dikke sneeuwlaag. En omdat er veel rijders van buiten de provincie komen, leek dit niet handig. De politie vroeg mensen vandaag niet op pad te gaan als het niet echt nodig was.
Ja, het noorden is wit, maar in de rest van het land heeft men er geen weet van. Net als in die barre winter van 1979. Ook toen reden er geen treinen, waren scholen weken gesloten en kon je alleen lopend naar een winkel. En ook toen wist men elders nauwelijks hoe de omstandigheden waren. Net als toen is Omrop Fryslan de hele dag in de lucht met een aangepast programma.
Als dit in Amsterdam gebeurde, was het landelijk hot news en waren de repo's over het stilliggende openbare leven natuurlijk heel vanzelfsprekend. Mijn krant houdt het vandaag op een foto met bijschrift...

Gister kreeg ik een telefoontje van mijn collega van de Leeuwarder Courant. Of ik ook speciale herinneringen had aan Hendrik ten Hoeve, het PvdA-raadslid dat dit weekeinde na een val in zijn woning zo tragisch overleed. Ze hadden het er doorgekregen om een speciale pagina aan hem te wijden met speciale herinneringen van diverse verslaggevers. "En ik vind dat jij eigenlijk niet mag ontbreken," vond ze. Ik was eens bij Ten Hoeve thuisgeweest, nu zo'n drie jaar geleden schat ik. Ik herinner me een steile trap en een volgestouwde knusse bovenwoning met diverse historische snuisterijen. Een aimalbel en behulpzaam man. Ik geloof dat hij me nog waarschuwde voor die trap. Ik herinner me nog dat hij me een boekje gaf waar hij een of ander stempel in zette, maar welk? Het ging over het Sint Anthonygasthuis en hij voorzag me van namen en nummers. Ik heb me gister rotgezocht naar dat boekje, maar kon het niet vinden. Dus mijn bijdrage ontbreekt. Wat ik niet erg vind, want je moet wel iets te melden hebben.
Vanmorgen had ik een Gronings statenlid aan de lijn, toen ik een wisselgesprek kreeg. Uit de verte hoorde ik een stem: ''Spreek ik met Karin Sitalsing?' -Nee, antwoordde ik kortaf. -Weet u waar ik die kan vinden? -Nee, ik heb een andere lijn, dat moet u zelf maar opzoeken, haastte ik mij. Bleek het een gedeputeerde te zijn, die ik via zijn voorlichter gevraagd had mij te bellen. Maar zij verwarde mij met Karin Sitalsing van de Volkskrant. Ze is niet de enige. Geregeld krijgt mijn Volkskrant-collega te horen of ze getrouwd is. Denken ze dat zij mij is, maar de naam van haar echtgenoot aannam. Dat schijnt overigens weer usance te zijn onder dertigers, tot verwondering van menig veertiger, onder wie ik zelf. Laatst kreeg ik post geadresseerd aan ,,De Volkskrant'', maar wel mijn naam erbij.
De woordvoerster van de gedeputeerde schaterde het uit, toen ze mijn verhaal hoorde. Toen ik hem later aan de lijn had, verontschuldigde ik mij tegenover hem.

Mes

2009-07-01T22:05:00.000-07:00

Weer wat geleerd. Als er iets gebeurt, kun je je tegenover de politie beter voordoen als geinteresseerd burger dan als journalist. Neem gisteravond. Bij toeval was ik in mijn oude buurt Heechterp in Leeuwarden, een van de Vogelaarwijken. De Schieringweg was afgezet, rode linten waren om een huizenblok gespannen en er liepen zeker vijftien agenten rond. -Wat is hier aan de hand? vroeg ik een politieman, die bij het rode lint stond. Een omstander, een buurtgenoot, antwoordde: 'Van alles'. Als ik niks had gezegd had de diender mij vermoedelijk van alles verteld. Maar ik was zo stom om te melden dat ik van de pers was. Ik liet keurig mijn perskaart zien en terstond hield hij zijn kaken stijf op elkaar. Ik werd even keurig doorverwezen naar de persvoorlichter die meneer die daar in de verte stond. Die vroeg van welke krant ik was en zei dat hij niets kon zeggen. Ach wat, voor mijn krant is iets pas nieuws als het erg groot is. En dat wilde zeggen dat er minstens een gijzeling gaande moest zijn met kleine kinderen en een gewapende dader die al slachtoffers had gemaakt. De agent zei dat ik morgen maar even met communicatie moest bellen. Het enige dat hij kwijt wilde was dat er een misdrijf was gepleegd, maar dat er geen doden of gewonden waren. Nu is een misdrijf al de diefstal van een fiets, maar de grote inzet van manschappen maakte duidelijk dat er meer aan de hand was. Wat doe je op zo'n moment? Je gaat met omstanders praten, zodat je direct al een stuk meer te weten komt. Een buurvouw vertelde dat er een man in de woning zat, die zijn ouders had bedreigd met een mes. Zijn ouders hadden de woning al verlaten, maar de man had zich daar verschanst. Waarom de ME en de andere agenten hem niet afvoerden was de bescheiden menigte niet duidelijk. Ik verplaatste me naar een plekje op het Koolwitjeplei, waar ik zicht had op de achterzijde van de woning. Even was de man, boven zichtbaar, voor een raam. Ook aan de achterkant stond een handjevol agenten. Toen mengde zich een andere agent bij het groepje waar ik stond. Iemand die niet wist dat ik van de pers was. En die van alles vertelde. De arme diender stond er al vanaf half twee die middag, zonder iets gegegeten te hebben. Gelukkig voorzagen omwonenden de vertegenwoordigers van de sterke arm van vocht. Maar deze agent zat er duidelijk een beetje door. Uit het zicht van zijn meerderen stak hij een sigaret op. Maar wat was er nu precies aan de hand en waarom werd die man daar binnen simpelweg niet naar buiten gehaald? De agent vertelde dat de bewoner ,,de confrontatie wilde aangaan'' en zich niet zo maar zou overgeven. Bovendien had hij een mes met een lemmet van 30 centimeter, was hij onder invloed van drank en drugs en hij had gezegd dat hij een vuurwapen had en mensen zou gaan doodschieten. ,,Nu zijn ze met hem aan het onderhandelen''. Naar boven stormen om de man op te pakken, kon niet, want hij had met een kast het trapgat gebarricadeerd. -Maar hoe dan ook komt hij naar buiten, sprak de agent. Het kwam mij als leek wat typisch voor dat de politie met een dader die zijn ouders bedreigd had, aan het onderhandelen slaat. Maar het zal wel tactisch te verdedigen zijn. Maar dat je daar vier uur over doet, is op zijn minst opmerkelijk. Nu ik dit optik denk ik aan die zaak waarbij de politie buiten hoorde dat er binnen een man werd afgetuigd. Die overleed later. Ja, je kunt ook te lang wachten. Martin Sitalsing, de nieuwe korpschef van Twente, vindt dat de politie wel iets kan leren van journalisten. Die verzamelen direct een hoop informatie, waar de politie vaak alleen bezig is met een team te formeren. Zo gaan kostbare uren verloren. Dus als journalist zeg ik: aanpakken die bedreiger. Geef hem een half uur en stuur daarna hoe dan ook een arrestatieeenheid naar binnen. Die zijn er voor opgeleid tenslotte om eventuele vuurwapengevaarlijke gekken te overmeesteren. Het is de volgende morgen en dat zal ook wel gebeurd zijn. Hoop ik tenminste.

Primeurtje GPS

2009-06-29T07:38:00.000-07:00

Altijd leuk als je een primeurtje hebt. En nog leuker als de regionale media het niet direct oppikken, maar drie dagen later. Het betekent dat ze of je stukje niet hebben gelezen, je krant sowieso niet lezen en de website al helemaal niet lezen. Want vrijdagmorgen jl. had ik al het bericht op onze NRC-site staan dat 200 agenten van de Friese politie per 1 augustus een nieuwe gsm krijgen met een gps-systeem. Ze kunnen dan (ook in hun vrije tijd) worden ingeschakeld als zich in hun buurt een misdrijf voordoet. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken stelt 1,5 ton beschikbaar voor de proef. Pas vanmiddag bracht de Leeuwarder Courant dit nieuws. Ik had ze trouwens zelf nog getipt en mijn internetbericht zaterdag doorgemaild. Omrop Fryslan was nog later (die had ik heel collegiaal, maar met een lichte triomf hetzelfde berichtje gemaild.); daar verscheen hetzelfde bericht pas vanmiddag op hun site. Teun Vet van de politie Fryslan gunde mij dit nieuwtje, toen ik hem vorige week interviewde over Burgernet. Als journalist kick je toch op 'de eerste' zijn. Vooral omdat je in je eentje opereert als correspondent en in de meeste gevallen nieuwsvolger bent. Want natuurlijk kun je niet opboksen tegen een redactie van ruim 100 mensen, zoals de LC die telt.
Overigens heb ik daarnet weer twee collega's getipt over een ander primeurtje, dat ik binnenkreeg. Het is te klein voor mijn krant, maar regionaal is het wel leuk. De Stichting Oude Manegepaarden wordt tegengewerkt door de Friesland Bank. Hoewel de stichting het geld bijeen heeft voor de aankoop van stalruimtes van een manage in Beetgumermolen, traineert de bank die. De FB vindt dat de gronden en stallen van de eigenaar van de manege minder waard worden als hij die verkoopt. Initiatiefneemster Ineke de Groot is laaiend en is woedend overgestapt naar de Triodosbank. Ze wordt nu gedwongen om meer land aan te kopen en moet in zes jaar tijd jaarlijks 10.000 euro extra aan donaties zien op te hoesten. Ineke is een dierenvriendin in hart en nieren en bovendien een ontzettend leuk mens. Ze werkte jarenlang bij uitgeverij Wolters Noordhof en kent het klappen van de pr-zweep. Met hart en ziel zet ze zich in voor de oude manegepaarden, die een heerlijke oude dag tegemoet gaan op de 'ranch'. Bereden worden ze nooit meer. Ik had vorig jaar nog een stuk geschreven over de stichting voor Noorderland. Maar omdat de witte pony Loulou kort daarna overleed is het artikel niet geplaatst. Althans, dat was een van de redenen. De meeste paarden zijn bruin, zodat een witte pony op de foto voor de fraaie variatie zorgt.
Vorige week was ik op een avond van Woman Inc. een netwerkorganisatie van en voor vrouwen. In een bloedheet bovenzaaltje van cafe Wouters zaten zo'n 30 vrouwen om Wieke de Haan en Jantien de Boer (LC) geinterviewd te zien en horen worden. De centrale vraag was wat je kon doen om je netwerk te vergroten en hoe vrouwen hogerop konden komen in organisaties. De avond begon met zang van Denise Rivera, die een eigen bedrijf als zangeres heeft, maar zich voorstelde als moeder. Achter mij zat Eva Vriend, ex-LC (de avond werd geleid door Marja Boonstra ook al van de LC), die zich kwaad maakte over het feit dat veel vrouwen dit aspect als eerste noemden. Ze is zelf moeder van een baby, maar vindt dit aspect volstrekt irrelevant. Ze snapte toch al niet waar al die vrouwen zich zo druk om maakten. 'Vrouwen konden zo zeuren', was een stelling. Eva siste dat mannen dat ook kunnen. En dat mannen, net als vrouwen, onzeker kunnen zijn. En waarom vrouwen altijd geinterviewd werden of in elk geval zelf begonnen over hun kinderen. Werd dat mannen ooit gevraagd? Het is van alle tijden dat vrouwen worden aangesproken op hun vrouwzijn. Ik heb ooit begin jaren tachtig tijdens mijn studie geschiedenis aan de Rijksuniversiteit eens een referaat gehouden over de Olympische Spelen van 1948 en 1956. Atlete Fanny Blankers-Koen werd in de media toen al de 'vliegende huisvrouw' genoemd. Maar ook vandaag de dag kom je in sportverslagen nog vaak genoeg tegen dat een sportster uitlegt of gevraagd wordt uit te leggen welke invloed haar priveleven (lees de geboorte van een kind, het moederschap an sich) op haar carriere heeft. Bij mannen wordt dit en passant vermeld. Huntelaar is volwassener geworden bijvoorbeeld, sinds hij vader is. Bij vrouwen lees je er altijd meer over. Terwijl dit toch even relevant is of niet. Van Yvonne van Gennip, die in 1988 drie gouden plakken won tijdens de Olympische Spelen van Calgary), vertelden de media dat haar goede prestaties mede te danken waren aan haar relatie met ene Arie. Een vrouw kan blijkbaar zelf niets. Daar is altijd een man voor nodig. Al is het maar in de vorm van een relatie als stabiele factor. Ooit gelezen dat de palmares van Robin van Persie op het conto komen van zijn vrouw als stabiele factor? Nee, natuurlijk, want zoiets is absurd.
Er werd ook even stilgestaan bij de 'spelletjes' die je als vrouw dient te spelen, wil je serieus genomen worden door het 'old boys netwerk'. Een hoge vrouw uit de top van de NHL noemde dit. Ik ben niet zo van deze spelletjes, maar je ontkomt er niet aan vrees ik als je in een hanerige omgeving verkeert. Mannen doen zich altijd meer en beter voor dan ze zijn. Ze solliciteren altijd op functies waarvoor ze net niet gekwalificeerd zijn. Met bluf komen ze ver. Vrouwen solliciteren vaak naar banen die net onder hun niveau liggen. Ze zijn onzekerder en zeggen tegen anderen dat ze voor die ene hoge baan niet gekwalificeerd genoeg zijn. Ze vinden dat werk vooral 'leuk' moet zijn. Dat schijnt trouwens iets typisch Hollands te zijn. In de vele buitenlanden heb je een baan en moet de hypotheek betaald worden en wordt er nauwelijks nagedacht over het leuke van een functie. Je baan is je baan en er moet domweg brood op de plank komen. Toch zal het best waar zijn dat vrouwen zich te weinig in de kijker spelen. Ik ben opgevoed met: bescheidenheid siert de mens. Mooi calvinistisch. Mijn moeder zei: Eigen roem stinkt. laat een ander mij maar prijzen. Vrouwen willen ook gevraagd worden. Ik ook. Mannen stappen op de directeur af en vragen. Ik vind het genant en weinig sympathiek als mensen hoog van zichzelf opgeven. Maar mannen hebben daar meestal net iets minder moeite mee. Die meten breed uit wat ze wel niet gedaan hebben, welke opleiding ze genoten, welke ervaring ze hebben en welke projecten ze met succes hebben uit- of aangevoerd. En de vrouwtjes maar knikken en vol bewondering opkijken naar meneer. Veel mannen praten graag over zichzelf en zijn nauwelijks geinteresseerd in de ander. Het schijnt, aldus mijn buurvrouw, dat je mannen altijd omstandig moet uitleggen hoeveel werk je wel niet gehad hebt aan een klus. Want als je iets snel en geruisloos klaarspeelt, wordt dat niet of nauwelijks op waarde geschat. Het boek 'Je begrijpt me gewoon niet' van Deborra Tannen zou hier gelikte voorbeelden van geven. Na afloop dronken Eva, Jantien en ik buiten op het terras nog wat. 'Jij staat ook in de Leeuwarder Courant met stukken?'' wilde Eva weten. -Nou, ik schrijf voor Ambitie en dat wordt dan doorgeplaatst', legde ik uit. - Wat is Ambitie? wilde Eva weten. -O, een of ander blaadje, bagatelliseerde ik. - Een blaadje? verbaasde ze zich. Ik herstelde mezelf, want ik had wat geleerd vanavond. 'Dat is DE banenkrant van het Noorden, waarin ik sinds anderhalf jaar een vaste rubriek heb!' Mijn moeder begon vast al iets te ruiken.

Aanslag

2009-05-01T13:07:00.001-07:00

Het is natuurlijk verschrikkelijk wat er gisteren in Apeldoorn is gebeurd. Maar hoe weet men zo zeker dat er van een aanslag sprake was? Kunnen we zeker weten dat de man in zijn dollemansrit het op de bus van de Oranjes had gemunt? Hij zat meer dood dan levend, bloedend en al achter het stuur. En de agent die zich naar binnen boog schijnt direct gevraagd te hebben wat het doel was van zijn verbijsterende actie? De man moet dan iets gestameld hebben dat hij Beatrix wilde treffen? Hoe goed was hij nog bij zijn positieven? Wat mij opviel was dat geen enkel medium zich gisteren de vraag stelde waarom men zo snel sprak van een aanslag. Kan het niet ,,gewoon'' een gek zijn, een dwaas die zich op een uiterst gewelddadige wijze op het wereldtoneel wil manifesteren? Een zieke geest die aandacht wil? Het is zijn woord tegen dat van de agent. De dader is inmiddels dood en kan noch gehoord noch berecht worden. Het commentaar bij de NOS was nogal infantiel. ,,Wat gebeurt daar?'' hoorden we, toen de zwarte personenauto de gedenknaald ramde. Om nog maar te zwijgen van ,,Dit is absoluut niet gepland''. Alsof een kamikaze-actie als deze uberhaupt gepland kan zijn. Opvallend was dat Beatrix even opkeek, maar daarna strak voor zich uit bleef kijken. Waar haar zoon Alex en Maxima vol ontzetting hun hand voor hun mond sloegen, bleef onze vorstin stug voor zich uit kijken. Ze wende zich af van haar dodelijke verwonde onderdanen die bloedend en vechtend voor hun leven over straat tolden. Een boosaardigerd zou dit zo kunnen uitleggen. Begrijpelijk dat ze deze afgrijselijke taferelen niet wilde aanschouwen. Of misschien had een veiligheidsman haar toegesnauwd: Niet omkijken! Doorrijden met die bus! We zagen de achterkant van de oldtimer naar Het Oude Loo rijden. Net als bij de moord op John F. Kennedy in 1963, toen FBI-agent Clint Hill aan de bumper hing, zagen we ook hier een beveiliger van het Koninklijk Huis achter aan de bus hangen.
Het deed allemaal erg onwezenlijk aan.
Maar ik heb me altijd al verbaasd dat onze Oranjefamilie zich zo ongedwongen onder de menigte kon begeven. Er hoeft maar een gek te zijn die de koningin een taart in het gezicht drukt. En dat nog in het beste geval. In 2004 versloeg ik zelf Koninginnedag in het Groningse Warffum. Ik schudde Pieter van Vollenhoven de hand en feliciteerde hem met zijn verjaardag. -Goh, zei een vriendin. -Heb je Pieter een hand gegeven? Ik vond dat heel gewoon. Alexander liep langs me heen, ik had hem zo kunnen aanraken. Vorig jaar in Makkum waren er al heel wat meer veiligheidsmaatregelen. Een cordon sloot zich om het gezelschap van de Koningin. Nu zal het allemaal nog strenger worden. Kamerheer R.S. Wegener Sleeswijk schijnt al geopperd te hebben dat er een pausmobiel voor Beatrix moet komen. Maar als de Oranjefamilie zich niet meer met het volk kan mengen, hoe dichtbij kun je dan nog figuurlijk bij je onderdanen staan? Als de Nederlander zich alleen maar op afstand kan vergapen aan de grandeur en Maxima niet meer een hand kan geven, zal dit het draagvlak voor het constitutioneel koningschap niet vergroten. Misschien taant de populariteit dan wel voor onze Prins van Oranje. Niet dat dit erg is. We waren ooit een machtige republiek en kunnen best zonder de monarchie. Het is niet meer van deze tijd dat je macht wordt bepaald door je geboorte en niet door een stembiljet. En macht heeft het koningshuis. Alleen is die niet controleerbaar. En dat is een slechte zaak. Laten we om te beginnen het ceremonieel koningschap invoeren. Laar Alexander en Maxima maar - a la Gustav in Zweden - linten doorknippen. Dan kunnen ze iets meer zeggen dan ze nu willen en is hun politieke macht verdwenen.

Crisis

2009-02-22T05:46:00.000-08:00

Wij hebben natuurlijk gemakkelijk praten, zei een kennis van me. Zij en haar man, beiden een goede baan en tamelijk veel onroerend goed in bezit, merkten niks van de crisis. En ik was het met haar eens dat doemdenken ook niks oplost. En dat de psychologische factor ozo belangrijk is. Maar als mensen in een neergaande denkspiraal terecht zijn gekomen, ze er moeilijk uit te trekken zijn. En als iedereen roept dat het nog veel erger wordt, ja, dan wordt het, volgens The Secret, ook alleen maar erger. Hoe charmant Obama ook lacht. De Nederlandse economie is vorig jaar met twee procent gegroeid. En het Centraal Plan Bureau kan wel meer voorspellen. Het zijn maar voorspellingen natuurlijk. De consument blijft zich suf kopen. Maar ja, wij hebben makkelijk praten. Wij staan niet op straat, zoals talloze anderen die hun baan zijn kwijtgeraakt. Zelf heb ik de crisis ook al ervaren, zij het in minieme mate. Eind december was ik bij de uiterst gezellige kerstborrel van De Weekkrant, waarvoor ik sinds een jaar eens in de twee weken een bijdrage schreef. Het ging goed met de Friese editie, werd verteld. Er werd overwogen om een nieuwe freelancefotograaf toe te voegen. Nog geen anderhalve maand later kreeg ik via de mail van de hoofdredacteur te Zwolle te horen dat mijn bijdragen niet langer op prijs werden gesteld. Kredietcrisis weet je wel. Mijn directe contactpersoon was verrast, zij wist van niks. De dag ervoor had ze me nog gemaild voor een volgend onderwerp. Kranten gaan dus op de kleintjes letten. En elke cent telt. Dus naar ervaring en kwaliteit wordt niet gekeken. Even blase: als NRC-correspondent ben je toch niet zomaar iemand. Maar het telt niet. De beste journalisten worden achteloos aan de kant geschoven. Las ik in het NRC van vorige week. Een crack die alom complimenten oogstte over haar verslag van de Inauguratie van Barack Obama kreeg van haar chef doodleuk te horen dat er 24 mensen uit moesten. ''En jij bent er een van.''
Ik heb trouwens een stomme fout gemaakt. Ik heb een naam verkeerd gespeld, of erger nog: totaal verhaspeld. Een meneer Bontekoning heb ik per abuis Bontebok genoemd. Consequent dat wel. Anders had de eindredactie me wel gebeld: hee, is het nu Bontebok of Bontekoning? Ook in mailtjes van onze NRC-eindredactie wordt er voortdurend gehamerd. Op checken en zorgvuldigheid. Nu was dit voor een andere opdrachtgever, maar het blijft stom. Ik heb zowel de opdrachtgever, die overigens op zich tevreden was over het artikel, als de persoon in kwestie excuses aangeboden.
Hoe kan zoiets gebeuren? Je schrijft het stuk en ziet in je aantekeningen ''B'' staan. Je weet nog vaag dat het iets met Bonte te maken had. In plaats van, wat ik eigenlijk altijd doe, de naam nog eens goed te controleren (''Hoe heette die man nou precies?'') ging ik af op de naam die zich blijkbaar in mijn hoofd had vastgezet. Bij Bonte dacht ik blijkbaar aan Bok. Niet aan Bonte was of Bonte specht. Of Bonte Hond. En helaas al helemaal niet aan Bontekoning. Mijn opdrachtgever probeerde me nog te troosten met de woorden: ''Ik geef toe dat Bontebok lekkerder bekt dan Bontekoning.'' Maar voor de persoon in kwestie is het erg vervelend. Niet alleen omdat je hem nu als kleine zelfstandige niet treig kunt vinden via de zoekmachine, maar omdat de naamsverhaspeling ook zo kwetsend is. Een naam is toch al zo identiteitsgevoelig. Ik herinner me dat mijn oma altijd behoorlijk pissig werd als iemand haar ,,mevrouw Mik'' noemde. Ze bitste dan: 'DE Mik!' En haar meisjesnaam was VAN Doesburg, dus niet gewoon Doesburg. De hilariteit en minachting waren groot toen een dominee van de kansel mijn vader al stotterend Jan de WIT noemde. Die had natuurlijk nog nooit van DE MIK gehoord en dacht aan een tikfout. Dus meneer Bontekoning, ik begrijp de gevoeligheden. Mijn fout is onvergeeflijk. Ik zal voortaan beter uitkijken.
Het was niet de eerste keer trouwens. In een ver verleden heb ik een meneer van der Valk eens consequent van der Wal genoemd. Het is al ruim 15 jaar geleden, maar ik weet het nog altijd. De geinterviewde in kwestie deed het af als: ''geeft niks', maar stom was het wel. Ik ben goddank niet de enige. Een collega noemde ooit een meneer De Geus meneer De Reus. Ik troost me met een uitspraak van Abraham Lincoln: ''Wie niet in staat is een fout te maken is tot niets in staat.'' En neem me ernstig voor elke naam voortaan te checken.

Anita

2008-12-05T03:02:00.000-08:00

Als het Friesch Dagblad zijn hoofdcommentaar wijdt aan een PvdA-politicus is er wat bijzonders aan de hand. Gedeputeerde Anita Andriesen (51) is overleden. De rode Andriesen, die in haar rode Ford Ka met PvdA-logo de provincie doorcrosste, was ooit ook voorzitter van de Gereformeerde Kerk in Sint Annaparochie. Op datzelfde moment was ze dat ook van de PvdA-afdeling in Het Bildt. Anita kon over grenzen heenkijken. Een virusinfectie werd haar uiteindelijk fataal. Ze leed vijf jaar aan borstkanker en hoorde eind 2006 dat ze ongeneeslijk ziek was. Hoeveel tijd ze nog had wist ze niet. Het kon twee jaar zijn maar ook tien, had de dokter gezegd, vertelde ze me. Ik was aangedaan toen ik het nieuws van haar dood hoorde. Anita was politica en bestuurder, maar vooral een gewoon, authentiek, aardig mens. Aanstekelijk enthousiast, altijd positief, bevlogen, energiek en zeer toegankelijk. Ook voor de pers. Ze was altijd bereid een toelichting te geven, ze belde je terug. De eerste keer dat ik haar aan de telefoon had was in 2002. Het was laat, na de statenverkiezingen. Ik had haar woordvoerder gevraagd of ze me terug wilde bellen. Ik lag al op bed, het was laat, had niet verwacht haar die avond nog te spreken te krijgen, maar ze belde. Ik was direct geraakt door haar openheid en helderheid van argumenteren. Anita gaf altijd gehoor, ook als ik haar de jaren daarop belde, of ontmoette. Ooit sprak ik de voicemail van een burgemeester drie keer in, zonder dat ik wat van hem hoorde. In wanhoop belde ik zijn voorlichter. Kort daarop kreeg ik de burgervader rap aan de lijn. Dat zou je bij Anita, zoals iedereen haar noemde, niet gebeuren. Altijd hartelijk en goedlachs. Een keer belde ik haar toen ze op weg was naar een chemokuur in Amsterdam. Met het Leeuwarder MCL had ze geen goede ervaringen. Het ging best goed. 'De bealch d'r foar', was haar houding. Haar werk als gedeputeerde gaf haar zoveel positieve energie. Dus waarom zou ze thuis gaan zitten kniezen? Daar werd ze ook niet beter van. Ook het meeleven van de mensen om haar heen gaf haar kracht. Ze maakte zich vooral zorgen om haar drie zonen, vertelde ze. Dat ze zou wegvallen als die nog niet volwassen waren.
Anita Andriesen was een boegbeeld van de provincie Friesland, schreven haar collega's. Ze had unieke bestuurlijke kwaliteiten, omdat ze in staat was mensen met ogenschijnlijk onverenigbare standpunten toch op een lijn te krijgen. Bij het Streekplan bracht ze boeren en natuurbeschermers tot elkaar. Het ging haar om de kwaliteit van de ruimtelijke indeling in haar Friesland. Met veel bezieling, soms fel (Anita, mag het een beetje minder? vroegen statenleden haar wel) maar altijd op argumenten voerde ze debatten. De Friezen waardeerden haar. FNP'er Johannes Kramer zei me dat Friezen een zwak hebben voor het matriarchaat. En Anita deed denken aan een moeder. Een 'mem' voor Friesland. Haar verkiezingscampagne 'Anita Foar Fryslan" (in 2007) trok de aandacht van de landelijke PvdA. Overal verloren de sociaal-democraten, maar in Friesland bleef het verlies minimaal. Dankzij Anita, die rode rozen uitdeelde en mensen het gevoel gaf dat ze gehoord werden. Ze werd lid van de adviescommissie die het PvdA-echec moest analyseren. Ik heb niet de indruk dat er met haar adviezen (wees authentiek, luister naar de mensen, neem ze serieus en zoek ze vooral op) bij de PvdA veel gedaan is.
Haar dood kwam toch nog onverwacht. Ik was maandag bij een symposium van de Waddenacademie in Leeuwarden, waar ik haar collega's Tineke Schokker (CDA) en Jannewietske de Vries (PvdA) nog hartelijk zag lachen en grapjes maken. Dat doe je niet snel als je collega op sterven ligt, dacht ik, dus Anita's toestand was mogelijk stabiel. Maar twee dagen later lag daar de mededeling van GS in mijn mailbox. Hoewel je als journalist natuurlijk immer onafhankelijk en objectief probeert te zijn, blijf je ook mens. Ik was verdrietig. Met respect en bewondering denk ik terug aan Anita Andriesen.

Rokers

2008-11-23T04:52:00.000-08:00

En dan de vraag die onvermijdelijk volgt. 'Wat vindt u er zelf van?' Vaak krijg je die als journalist als je mensen interviewt, ze vriendelijk hun mening vraagt, terugkoppelt of je het goed begrepen hebt, knikt en kritisch doch aardig blijft. Ik zat weken geleden alweer in rookkroeg De Drie Uiltjes in Groningen aan de bar. Ik was op pad voor het NRC voor een verslag uit een rokersbolwerk. Om mij heen stonden de asbakken op de toog en de rokers staken er geregeld eentje op. In Groningen begon de rookrebellie. De blauwe walmen slaan op mijn keel, mijn kleding stinkt. Hoewel ik ben opgevoed met twee rokende ouders (hoewel, mijn vader stopte vijf jaar voor zijn dood, abrupt en zonder veel ophef van de ene dag op de andere na bijna 40 jaar gerookt te hebben op zijn 55ste) om mij heen, heb ik zelf nooit een sigaret aangeraakt. Ik vond en vind roken smerig en vies en ik beschouw rokers steeds meer als losers. De maatregel van Minister Klink voor een rookvrije horeca is genomen om personeel in de horeca een rookvrije werkplek te geven, want meeroken kost de samenleving jaarlijks miljoenen. Rokers sterven jonger, je krijgt en longkanker en hartziekten van. Ik ken iemand die veel sportte, niet te dik was, kortom veel aan beweging deed, maar rookte en wel een bypass moest ondergaan. In de media is veel te veel aandacht voor de ach en wee roepende kroegbazen. Waar blijft de repo uit een cafe waar niet gerookt wordt en waar de bezoekers dat toejuichen? Waar blijft het protest van de CAN, (Club Actieve Niet-Rokers, nu Clean Air Now) over het feit dat de wet massaal wordt overtreden en dat de overheid niet ingrijpt? Waar blijft het verzet van astmapatientenverenigingen dat hun leden het cafe worden uitgejaagd? Waarom is iedereen zo coulant en zo vol begrip voor mensen die zich hun eigen graf in roken? Omdat het zo gezellig is dat roken? Waarom is er niet meer aandacht voor het gezondheidsaspect? Nova liet vorige week terecht een Ierse journalist aan het woord, zelf nota bene een ex-roker, die vertelde dat 99 procent van de Ieren het rookverbod steunde, omdat ze wisten hoe schadelijk roken is. Zeventig procent van de Nederlanders steunt een rookvrije horeca. Waar blijft het verzet van de inmiddels rookvrije cafes, die zo oneerlijke concurrentie krijgen van hun aller aan nicotine verslaafde collega's? Overal in Europa is de invoer van het rookverbod soepeltjes verlopen. Alleen in Nederland winnen de grote bekken het. Klink houdt zijn rug nog recht. Nog wel. Maar de rokerslobby is luidruchtig, heeft de media aan zijn zijde. Mijn eigen NRC vond het nodig, nadat ik de overtredende cafebazen uitgebreid aan het woord liet, om het vanuit Den Bosch nog eens dunnetjes over te doen. Die argumenten weten we nu wel! Zwijg ze dood die wetsovertreders. Stuur de politie op hun dak! Sluit hun cafes desnoods! Breek het verzet in naam van de gezondheid! Steun mensen die van die verschrikkelijke verslaving af willen. Willen zij zichzelf blijven vergiftigen, prima. Maar laat een ander vrij ademhalen. Ik vraag me af hoe wijlen mijn moeder over die commotie gedacht zou hebben. Ze rookte denk ik wel 50 jaar. Maar als er ergens niet gerookt mocht worden, kon ze dat ook prima. Ze ging beslist niet naar buiten om een sigaretje op te steken. Ze was toch zeker niet verslaafd! Dan rook ik er thuis wel een extra, zou ze gezegd hebben.
Ja, wat vind ik er zelf eigenlijk van, vroeg de roker mij aan die Groningse bar. Ik zei dat dit er niet veel toe deed, maar als hij het mij op de vrouw af vroeg, zei ik dat ik voor het rookverbod was. Het was even stil. Het leek wel of hij er niet meer eentje durfde op te steken.

HIV

2008-10-17T10:37:00.000-07:00

Ik buig me voorover naar de laptop van mijn Volkskrantcollega. ,,Kippevel in de rechtszaal'', lees ik. Ze laat me haar stukje lezen dat ze heeft geschreven. Zelf was ik niet bij de slachtofferverklaringen van de aangevers in de hiv-zaak. Ze zouden zijn gedrogeerd en verkracht en met hiv zijn besmet via injecties. Drie verdachten, Peter M., Hans J. en Wim D. stonden deze week terecht voor de rechtbank in Groningen. ,,Sinds wanneer scheiden wij geen meningen van feiten meer?' merk ik op. Ze zegt dat ze het ,,zo zielig vindt'' voor die jongens. Ze bedoelt dan de vermeende slachtoffers - Jij niet? Ik haal mijn schouders op. -Ze wisten toch waar ze heen gingen?, antwoord ik. Maar is het niet verschrikkelijk wat er gebeurd is? Ze memoreert alle bizarre details die wij de afgelopen dagen te horen kregen. Van dubbele penetratie, tot fistfucking en zelfs een voet die in de anus van een partyganger verdween. ,,Jij kijkt nergens raar van op, he? constateert mijn collega vragend.
Nee, na 23 jaar journalistiek kan ik met een zakelijke blik naar rechtszaken kijken. Ik zat eens met een andere collega bij een man die verdacht werd diverse prostituees te hebben gewurgd. We zaten maar een paar meter van hem af in de rechtszaal. Mijn (vrouwelijke) collega zei dat ze bijna misselijk werd als ze naar die ronde handjes keek. Ik had daar totaal geen last van. Ik neem dingen die ik als journalist meemaak, zelden mee naar bed. Ik schrijf erover, als reporter, en vindt zaken natuurlijk wel eens erg, maar ik beschouw ze toch van een afstand. Mijn enige doel is om de lezer goed en objectief te informeren. 'Is er eigenlijk wel iets wat jou nog kan schokken?' vroeg mijn collega. -Ja, antwoordde ik direct - Dierenleed. Als ik lees hoe zwerfhonden in ons aller EU-landen Spanje, Griekenland en Portugal worden opgehangen, afgeranseld, aangereden, op vuilnishopen gedumpt en mishandeld, krijg ik de koude rillingen en schaam ik me dat ik een mens ben. Dieren zijn weerloos en kunnen niet voor zichzelf opkomen. Volwassen mensen kunnen dat in elk geval meestal wel.
De afgelopen vijf dagen reed ik op en neer naar Groningen voor de geruchtmakende hiv-zaak. Ik zat op de vierde verdieping in een aparte zaal met collega's. Dus niet in de zittingszaal. Via een scherm konden we het proces volgen. Doorgaans zit ik liever in de zittingszaal zelf, want je bent directer bij de zaak betrokken en kunt je doorgaans beter concentreren. Ook zie je de reacties van verdachtes en anderen in de zaal. Maar in de perszaal kun je in en uit lopen en tussendoor een telefoontje plegen. We krijgen een beeld van de seksfeestjes. Poppers, XTC, Viagra, ghb, alcohol: het ging allemaal in grote hoeveelheden naar binnen bij aangevers en verdachten. Voor veel van mijn heterocollega's gaat er een wereld open. Maar ik lees de GayKrant en kwam zelf ook wel eens in homodisco De Golden Arm in Groningen. Dus wat homomannen allemaal beweegt en opwindt weet ik zo langzamerhand wel. Althans wat een kleine groep prefereert. Ik kan me, in tegenstelling tot veel heterovrouwen, ook niet storen aan mannen die de baan op gaan in de parken. Het is deel van een cultuur, al hoef ik het persoonlijk niet te zien.
Persofficier Oebele Brouwer vertelde vanmorgen aan een paar collega's en mij dat het OM de zaak niet anders had gebracht wanneer de slachtoffers vrouwen waren geweest. Ik had niet anders verwacht. Wel ben ik wat termen wijzer. ,,Bare'' seks is onveilige seks. Bottom is wat vroeger ,,passief'' heette. Als een man zich laat neuken (deze woorden werden zonder blikken of blozen uitgesproken door zowel aanklager als advocaten, iets wat 25 jaar geleden ondenkbaar was geweest!) is hij dus bottom. Brouwer vroeg wat we ervan vonden. Ik denk persoonlijk dat het tot een veroordeling komt. Hoewel er geen keihard wetenschappelijk bewijs is, denk ik dat de bekentenis van Hans J., diens bekennende briefje en de verklaringen van de aangevers voldoende zullen zijn. Maar tot een forse celstraf komt het denk ik niet. De eis was vijftien jaar, fors. Ik schat dat het op 3 of 4 jaar uit komt. Dan zal het OM ongetwijfeld in hoger beroep gaan. Dan komt de zaak, en het hele perscircus, dus t.z.t. voor het Leeuwarder gerechtshof.

Pokkewijf

2008-09-28T13:46:00.000-07:00

Sommige dingen die je hoort, schrijf je niet op. Omdat ze off the record zijn, omdat je ze uit vertrouwelijke bron hoort of omdat je ze via vrienden verneemt. Of omdat je informatie niet bevestigd krijgt. En in een enkel geval omdat je iemand tegen zichzelf wilt beschermen. Zo wist ik al maanden dat de brand in de loods van de jachtwerf in De Punt van mei dit jaar, waarbij drie brandweermannen uit Eelde het leven lieten, in de meterkast was ontstaan. Op een middag was ik in het dorpscafe in Eelde, waar een vriend van een overleden brandweerman ,,leegliep.'' Al rokend en drinkend vertelde hij hoe zijn kameraad moest zijn omgekomen. De politie had hem verteld dat de brand in de meterkast was ontstaan. Zijn vriend was 29 jaar geworden en had zijn vrienden geregeld verteld dat hij er zo tegenop zag om 30 jaar te worden. ,,Hij wilde geen dertig worden, ' knikte de jongeman veelbetekenend. Toen ik met hem aan de bar zat te praten, zat verderop een oudere man voor de flipperkast. Hij zei het onethisch van me te vinden wat ik deed. Want deze jongeman wist niet in zijn emoties niet eens wat hij zei. En als ik thuiskwam zou ik alles optikken. Leer mij de journalist kennen, zoveel wilde hij wel zeggen. Die zijn niet te vertrouwen. Na overleg met mijn chefs heb ik er geen artikel over geschreven. Deze jongen stond begrijpelijkwijs stijf van de stress en bol van de emoties. Daar wilde ik geen misbruik van maken. Bovendien kreeg ik e.e.a. niet bevestigd bij de politie. Met 1 bron kun je niks. Maar dat van die meterkast wist ik al. Zoals ik ook wist dat directeur Kees van Twist van het Groninger Museum na een jaar Amerika terug zou keren. Voordat dit nieuws bekend werd, hoorde ik het op een verjaardag van een andere museumdirecteur. Natuurlijk had ik dit kunnen checken, maar soms ben je zo bezig met alle deadlines die je moet halen, dat er dingen doorschieten. En mogelijk had ik het toch niet bevestigd gekregen. Maar dat weet je niet. Nu ik het zo opschrijf, was het het proberen waard geweest.
Soms hoor en zie je dingen die je om een andere reden niet opschrijft. Ik was afgelopen dinsdag bij de rechtszaak tegen de eigenaar van de verbrande loods in De Punt. Hem wordt door het OM in Assen verweten dat hij gerommeld had met die bewuste meterkast door er gemanipuleerde zekeringen in te draaien. Zo kon hij meer stroom gebruiken, zonder dat die steeds uitviel. Want hij baalde ervan, had zijn zoon tegenover de politie verteld, dat de elektriciteit het eens in de veertien dagen begaf. De man zat de hele tijd voorovergebogen, zachtjes pratend, zo nu en dan huilend. Hij had nooit van die gemanipuleerde stoppen gezien, stamelde hij. Laat staan dat hij ze in die kast had gedaan. Hij was bang van elektriciteit. Wist er ook niks van. Hij belde altijd de elektromonteur als er iets kapot was of niet deugde. Daar tegen over stonden verklaringen van vier medewerkers en vrinden van zijn zoon die vaak aan het sleutelen waren in de hal. Die hadden hem met die dingen zien lopen. Je weet niet wie je geloven moet, maar dat is ook je taak niet. Ik zat naast een collega van een blad uit Eelde, Dorpsklanken. Hij kende de verdachte wel. Voor ons zaten de vrouw en dochter van de verdachte. Het meisje was ooit bloemenkoningin geweest, wist mijn buurman. Rechts van ons zaten enkele nabestaanden van de omgekomen brandweerlieden. Een van hen las een slachtofferverklaring voor. Dat is tegenwoordig mogelijk. Vroeger verwoordde de rechter deze ,,andere kant'' nog. De vrouw vertelde van haar onnoemelijke verdriet. Ze deed sinds het drama letterlijk geen oog dicht. Als ze twee nachten had geslapen was het veel. Ze was haar steun en toeverlaat kwijt, de kinderen hun vader. De gestikte brandweerman was ook nog eens kostwinner van het gezin geweest. De verdachte, die een van de brandweermannen persoonlijk kende, barstte in huilen uit. Aan het begin van de zitting had hij grienend gezegd dat hij had vernomen dat de drie de loods waren binnengegaan om hem te zoeken. Dat werd later met klem ontkracht. Ze waren op onderzoek uit, niet om de baas van de werf te zoeken. Hoe dan ook. De zitting liep ten einde, de rechter wilde de verdachte niet op vrije voeten stellen, in afwachting van de uitspraak. Daartoe had diens advocaat verzocht. De detentie viel hem zwaar namelijk. Hij was 29 kilo afgevallen en leed aan een post traumatische stressstoornis. De verdachte keek achterom naar zijn vrouw en kinderen. Wanhoop en angst lagen in zijn ogen. Zijn dochter begon te schelden en riep ,,kutwijf'' naar de weduwe van de brandweerman. Het was me ontgaan waarom. Vermoedelijk had de weduwe opgelucht gereageerd dat de in haar ogen schuldige aan de brand, de man die dus verantwoordelijk was voor de dood van haar man, bleef vastzitten. De advocaat van de verdachte wenkte dat het meisje de zaal moest uitgaan. Ze liep vlak langs de vrouw van de brandweerman en siste terloopt ,,pokkewijf'' en : ''Wat zul jij lekker slapen vannacht.'' Ik schudde mijn hoofd. Weinig verheffend, dit tafereeel. En de opmerking moet als een dolkstoot zijn aangekomen bij de weduwe. Nee, dit alles schrijf je niet op in je kolommen. Het doet niet terzake en je voelt plaatsvervangende schaamte. Je kunt slechts een cliche ter hand nemen: de emoties liepen bij nabestaanden en verdachte hoog op. Maar soms zijn de woorden op. Dan zwijg je maar.

Verkeer

2008-09-17T01:15:00.001-07:00

Schoolkinderen maken veel fouten in het verkeer, meldt Veilig Verkeer Nederland vandaag. Ze willen dat kinderen elke dag, al of niet onder begeleiding, lopend of op de fiets naar school gaan. Want zo is de gedachte, als kinderen actief deelnemen aan het verkeer doen ze de meeste ervaring op. Helaas zien ze om zich heen dan vrijwel alleen slechte voorbeelden. Geregeld word ik door moeders met kinderen achterop haast van de sokken gereden als ik op het trottoir loop. Het lijkt een nieuwe mode: oud en jong, man en vrouw, kind en senio, allemaal fietsen ze tegenwoordig op de stoep. Een keer reed er een vrouw met een kindje achterop. Ik weigerde met mijn hond aan de lijn aan de kant te gaan. Woedend stapte ze af en stak over. ,,Ja mevrouw, dit is een stoep en u mag hier niet fietsen''. Rotondes, ook zo iets. Om twee centimeter te winnen steken ze die met kind en al aan de verkeerde kant over. Wat heeft het voor nut om verkeersregels in te stellen als die massaal worden overtreden? Ik heb eens uitgerekend dat er op een dag in Nederland miljoenen overtredingen plaatsvinden. Want als ik alleen al in tien minuten in drie straten vijf fouten zie, dan lapt tout Nederland alle verkeersgeboden aan zijn laars. Welk nut hebben verkeersborden als steeds minder mensen zich eraan houden? Wat heeft het voor nut als er voor het park een bord staat dat je er niet mag fietsen, maar hier geen gehoor aan wordt gegeven? Vroeger kreeg je hier nog een bekeuring voor. Maar sinds ik politieauto's zelf (zonder zwaailicht) inrijverboden zag negeren, heb ik ook al minder vertrouwen in de sterke arm. Auto's rijden ook massaal tegen de rijrichting in. Dertig kilometerwegen zijn racebanen. Burgemeester Crone van Leeuwarden had gelijk toen hij vrij snel na zijn aantreden opmerkte dat er in Leeuwarden ontzettend hard wordt gereden. En hij was wel wat gewend, zei hij nog. En controleren? Politie zie ik nooit. En als je er wat van zegt? Dan hoor je: heeft u er last van? U moet zich niet zo kwaad maken, slecht voor uw bloeddruk. Ik probeer uit te leggen dat er sprake is van normvervaging. En dat ik er misschien nu geen last van heb, maar al die gehandicapte bewoners die in hun scootmobiels rijden wel. Die zijn niet verdacht op een auto, die met 60 kilometer (waar 30 moet) een inrijverbod negeert. Om nog maar te zwijgen van de spelende kinderen en de huisdieren. Het wachten is in mijn wijk op de eerste dode. Dan pas gebeurt er iets. Gelukkig zag ik gisteren een medebewoonster die haar wijsvinger kwaad opstak naar zo'n spookrijder, die een eenrichtingsstraat inscheurde. Burgers moeten elkaar durven corrigeren. Maar als ouders al het slechte voorbeeld geven, hoe kun je dan van kinderen verwachten dat ze zich wel aan de verkeersregels houden? Mijn grote wens is daarom voor een dag voor verkeersagent te spelen en massaal bonnen uit te schrijven. Wat een genoegdoening zal dat geven!

Loulou is dood

2008-09-12T08:25:00.000-07:00

Pony Loulou (20) is naar haar eeuwige jachtvelden gegaan. In juli interviewde ik Petra Kerkstra, die de bejaarde pony in een weiland bij haar boerderij in Goutum had staan. De oude merrie stond anderhalf jaar bij de paardenopvang in Beetgumermolen. Maar Berthus (24) een eveneens bejaard ex-manegepaard kon niet met haar overweg. Dus verkaste ze naar Goutum. Loulou werkte zeven jaar in de Leeuwarder manage, dus er zijn vast heel wat kinderen of volwassenen die op haar gereden hebben. Loulou was ondervoed toen ze bij de manage arriveerde. Ze heeft altijd hard gewerkt en kreeg net weer wat vet op haar botten. Lang heeft ze niet kunnen genieten van haar welverdiende oude dag. De merrie lag twee weken geleden ineens dood in het weiland. De andere paarden stonden er stil omheen als eerbetoon. Het artikel dat ik over de Stichting Pensioenpaard schreef voor Noorderland (zie www.pensioenpaard.nl) wordt nu aangepast. Zie het oktobernummer. Loulou geniet nu van de eeuwige rust.

Johnny B.

2008-09-12T06:38:00.000-07:00

Johnny B. Het lijkt wel een naam van een of andere popartiest, grapte ik toen ik zijn advocaat aan de lijn had. - Ja, net als Ali B, antwoordde hij. Nu is Johnny B. geen artiest, of je moet het ongezien aansteken van acht branden in en rond het Groningse 't Zandt als een kunst beschouwen. Er vanuit gaande dat Johnny dit heeft gedaan. Want zelf ontkent hij alle brandstichtingen. Gisteren zag ik hem voor het eerst, tijdens de derde pro formazitting voor de Groninger rechtbank. Een jongen in een wit T-shirt met lange mouwen en een spijkerbroek, kort geknipt haar en met een sympathieke, haast lieve uitstraling die bij binnenkomst geruststellend knipoogde naar zijn familie en vriendin op de tribune. Tijdens de schorsing, toen de rechtbank zich terugtrok voor overleg over zijn vrijlating, ontspon zich een merkwaardig tafereel in de rechtszaal. De pers zat op nog geen meter afstand van de verdachte en we kwamen met hem in gesprek. We vroegen hoe het met hem was. Hij antwoordde vriendelijk, hij oogde ontspannen en had een haast naieve oogopslag. Hij was schoonmaker in de gevangenis, een geliefd baantje, omdat je niet al die tijd in je cel zit. Ik vroeg of hij tv op zijn cel had. Ja, zei hij. Een collega vroeg of hij iets gemerkt had van die undercover agent die justitie had ingezet, om hem een bekentenis te ontfutselen. Nou, min of meer, maakten we uit zijn antwoord op. Hij mocht die bewuste dag, vrij kort na zijn aanhouding, langer dan normaal televisie kijken in de recreatiezaal. Er kwam een nette verschijning bij hem zitten, een half uur ongeveer, die vertelde dat hij vastzat voor autokraken. En die hem vroeg wat hij daar deed. Ja, die branden in 't Zandt daar had deze mystery verdachte wel van gehoord. Maar Johnny zei hem niet dat hij de dader was. -Want dat ben ik ook niet. Een beetje vreemd vond hij het gesprek allemaal wel met de onbekende.
Maar dat DNA dan dat van hem is gevonden op de postzegels en de randen van de enveloppen van de verstuurde dreigbrieven? Hij wist ook niet hoe dat kon. Zijn raadsman Jan Boksem zei dat een omstreden methode is toegepast, een van mengprofielen, die vermeerderd worden en daardoor onbetrouwbaar kunnen zijn. Wel zei Johnny dat hij ze niet verstuurd kon hebben, omdat hij ten tijde van vastzat. ''En al mijn uitgaande post in de gevangenis wordt 100 procent gecontroleerd.'' De officier van justitie moet het gesprekje met de pers met lede ogen hebben aanschouwd en de rechtbank hebben ingeseind. Want die kwam terug en verbood verdere contacten. Johnny werd door de parketpolitie afgevoerd. De advocaten lieten hem overigens begaan. Die hebben er geen enkel bezwaar tegen dat hij met journalisten keuvelde. Ik doe al bijna 20 jaar rechtszaken, maar had dit nog nooit meegemaakt. Niet dat je zo met een verdachte kon spreken. Want die is meestal in zichzelf gekeerd, wordt even naar achteren gebracht of is druk in gesprek met zijn advocaat. Ook is de fysieke afstand in Assen en Leeuwarden tussen verdachte en media meestal veel groter dan in de Groningse rechtbank. Hoe dan ook, deze Johnny B. maakte een keurige indruk. Zoals hij dat op veel van zijn dorpsgenoten ook deed. Ik heb mijn oude repo er nog eens op nagelezen. Vriendelijk, voorkomen, behulpzaam. En een man met twee gezichten. Hij had een baantje, zo te merken liefdevolle ouders en een vriendin. Wat zou hem dan bewogen hebben om die branden te stichten vraag je je af. Als hij het toch is. Was het de kick? Of is hij een enorm grote fantast, een toneelspeler? In ons strafrechtsysteem ben je onschuldig totdat het tegendeel is bewezen. Dat geldt ook voor Johnny B. Als het OM de rechtbank niet kan overtuigen van zijn schuld, wordt jij vrijgesproken. Dat weten we begin december.

Sarah en Hilary

2008-08-31T00:03:00.001-07:00

Een meesterzet van John McCain. Kort nadat Obama zijn acceptance-speech op de Democratische conventie in Denver hield, was er breaking news vanuit het Republikeinse kamp. Ik zat net CNN te kijken, dat een groot deel van Obama's toespraak uitzond. Er waren mooie zinsneden te horen die me enigszins kippenvel bezorgden. ,,De verandering komt niet vanuit Washington, maar komt naar Washington toe.'' En: "America we cannot turn back, we cannot turn back. We cannot stand alone.'' Minder opzwepend, gedragen en retorisch dan Martin Luther King ('' I have a dream") precies 45 jaar daarvoor, maar niet minder indrukwekkend.
Hij stipte en passant nog even de nieuwe "frontiers" aan die Jonh F. Kennedy in zijn inauguratierede aanhaalde. Nieuwe grenzen ontdekken en verkennen, waarin Amerikanen als pioniers altijd zo goed zijn. Nagenieten en dan pats. Daar presenteert die dekselse McCain tot lichte verbijstering van zijn partijgenoten zijn running mate. Daar komt ze aangelopen, de 44-jarige gouverneur Sarah Palin uit Alaska. Kuis zwart mantelpakje, heur haar kies opgestoken. Onbekend, maar in haar thuisstaat geliefd als iemand die korte metten maakt met vriendjespolitiek en hypocrisie. Een rauwdouwer, die tegen het homohuwelijk en abortus is, maar wel vist en jaagt (hoezo eerbied voor het leven?) Een ex-miss en ex-journalist, moeder bovendien van vijf kinderen inclusief een vijf maanden oud zoontje met het syndroom van Down. En een echtgenoot die half eskimo is of geheel, daarin spraken de media zich tegen. Alle aandacht ineens weg van Obama. Er mag dan voor het eerst een gekleurde man zijn gekozen tot Democratisch presidentskandidaat, Palin schrijft geschiedenis door als eerste Republikeinse vrouw kandidaat voor het vice-presidentschap te zijn. Jonger dan Obama, frisser dan Obama. Ze speelde er zelf handig op in, door zich te plaatsen in het rijtje Geraldine Ferraro (running mate in 1984 van Walter Mondale) en senator Hillary Clinton, die ze prees om haar stijlvol gevoerde campagne. ,,Zij heeft 18 miljoen bartsjes in het glazen plafond geslagen, maar wij gaan dat glazen plafond vermorzelen'', zo kondigde ze alvast aan. Zelfs de Republikeinen klapten aarzelend. Ze kaapt vast en zeker boze en ontevreden vrouwelijke Democratische kiezers weg van Obama. Want die zijn nog steeds boos. Boos op Barack Obama, die Hilary niet als vp-kandidaat koos. Had hem direct al 18 miljoen kiezers opgeleverd. Maar die zag het echtpaar Clinton aan zijn zij niet zitten. De ietwat kleurloze maar wel met een presidentiele look gezegende Joe Biden paste hem beter. Ik heb nog een tip voor Barack om de publiciteit weer naar zich toe te trekken. Biden trekt zich terug vanwege persoonlijke omstandigheden. (ziekte of zo). En Obama komt met Caroline Kennedy op de proppen, de dochter van de legende JFK. Geheel onervaren in de politiek, maar wat maakt het uit met zo'n achternaam. Gegarandeerd dat ze beiden op hun slofjes het Witte Huis halen. Campagne voeren is nauwelijks meer nodig. En Obama benoemt Clinton tot minister van volksgezondheid en Bill tot minister van buitenlandse zaken. Die toezegging moet hij de Clintons nu al doen. Want ik vind het verdacht dat Clinton blij is met Sarah. Die noemde haar kandidatuur heel slim een interessante bijdrage aan het debat. Volgens mij hoopt ze stiekempjes dat Obama op 4 november a.s. verliest. Dan kan zij in 2012 opnieuw een gooi doen naar het presidentschap. McCain is dan DV 76 haar. Te oud om nog eens campagne te voeren. Dan staat Sarah klaar om het stokje over te nemen. En dan gaat het tussen haar en Hilary.
Verslaggever Willem Lust maakte een door Clairy Polak direct afgestrafte kwinkslag, door te verkondigen dat de mannen wel op Sarah zullen stemmen. Als ex-miss. Alsof de heren zich laten leiden door vrouwelijk schoon in het stemhokje. ,,Ik mag toch hopen dat ze meer kwaliteiten heeft dan ex-schoonheidskoningin zijn", pareerde Clairy droogjes. Het wordt hoe dan ook een spannende en historische verkiezing. Obama/Biden: Zwart-man-jong met Wit-man-oud tegen McCain/Palin: Wit-man-oud met Wit-vrouw-jong. Misschien voor het eerst een vrouw in het Witte Huis. En een hartslag verwijderd van het hoogste ambt. En dat voor een ex-burgemeester, die nog maar twee jaar gouverneur is. Ja, Amerika is echt het land van de onbegrensde mogelijkheden.

De vrouwen doen het!

2008-08-21T05:06:00.000-07:00

En weer laten de mannen het afweten. De heren hockeyers missen de finale. Uitgerekend Taeke Taekema, het volgens de commentator ,,zekerheidje'' miste vanmiddag de strafbal. Natuurlijk zit ik voor de buis. Ik heb vakantie en heb tijd! Hoeveel beter doen de Nederlandse vrouwen het. De hockeydames staan wel in de finale! De waterpolo'sters overtreffen zichzelf. Als derde naar de kwartfinale en dan Italie en Hongarije verslaan. En dan de Amerikaanse vrouwen klop geven. Ik moest even een traantje wegpinken. Net als toen Marianne Vos vorige week de beste was in de puntenkoers. Waar de dames zegevierden in het roeien, bakken de Nederlandse sportmannen er weinig van. Theo Bos is een schim van zichzelf. Hij wil zijn bloed laten onderzoeken en opperde zelfs dat zijn concurrenten mogelijk doping konden hebben gebruikt. Althans hij wilde dit niet echt uitsluiten. Anky van Grunsven wint goud net als de vrouwen op de 100 meter vrij bij het zwemmen. Daar staan wat overigens niet minder eervolle bronzen plakken van de heren tegenover bij het judo-en. VDH slaagde niet in zijn missie. De voetballers van Foppe zijn al terug. Een illusie armer. Vanmorgen was er eindelijk een Nederlandse man die Olympisch kampioen werd: 10 kilometer zwemmer Maarten van der Weijden. Hij zwom zijn eigen race in open water en liet zich niet gek maken. Veel respect voor de man die ooit leukemie overwon. De Nederlandse vlag boven de Engelse en de Duitse zien wapperen, ja, ik ben zowaar trots op Nederland!
Met gebogen koppies kwamen de Amerikaanse waterpolovrouwen net binnen voor de huldiging, uinbundig de Nederlandse meiden. Als favoriet gingen ze in 2000 naar Sydney, maar het werd een teleurstelling. Nu winnen ze out of the blue. Hoewel de voorbereiding van 2,5 jaar er wezen mag. Waterpolo wordt hot, let op mijn woorden! Stimulerend voor de sport! Wondercoach Van Galen hield het tijdens het volkslied niet droog. Een mooie, emotionele man. Prachtig hoe de vrouwen hand in hand naar het Wilhelmus luisterden.
Mooi om details te zien en te horen bij dit sportfestijn. Joop Atsma uit Surhuisterveen gaf bloemen aan Marianne Vos en gaf haar op zijn Hollands drie zoenen. De andere twee dames (2 en 3) kregen er twee. Die snappen natuurlijk niks van die drie. Een verdedigster van de Amerikaanse polodames sloeg de Nederlandse aanvalsters ,,tot moes'', zei de commentator, maar de scheidsrechter greep niet in.
Al vanaf 1972 volg ik de Olympische Spelen. Plakboeken vol plakte ik. Het drama van Munchen, de dood van de Israelische sportlieden, de twee bijna onopgemerkt gebleven gouden medailles van judoka Wim Ruska. Vier jaar later in 1976 in Montreal was ik bij mijn tante op vakantie in Dalfsen. Ik herinner me vooral de zwemsters. Ansje Bunschoten en Anke Reinders zijn namen die nu uit mijn geheugen omhoog komen. Of was Enith Brigitta er toen ook al bij? De diskwalificatie van de zwemsters in 1984 in LA, de te vroege start van was het niet Desi Reiers, een naam die altijd komt bovendrijven. Arme Desi, zou ze er een trauma aan hebben overgehouden? Afschuwelijk zo'n diskwalificatie op de 4 x 100 meter vrij. Je leest er nooit meer iets over.
Mooi het commentaar van Inge de Bruin in Peking bij het zwemmen. Ze had direct door dat Marleen Veldhuis vorige week tijdens haar 100 meter vrij tijdens de start had bewogen. De Bruin heeft de goede woordkeus, spreekt vol gevoel en is altijd deskundig. Toen Pieter van den Hoogenband zijn 100 meter vrij zwom had commentator Gruter wel even meer mogen beklemtonen dat deze man drievoudig Olympisch kampioen en een legende in de zwemsport is. Halverwege zei hij: ,,Hij keert als achtste maar dat is niet erg, Van den Hoogenband moet het van het laatste stuk hebben.'' Dat was echter te kort om nog als eerste te kunnen aantikken. Helaas voor Pieter, hij is een van de beste zwemmers ter wereld, maar bij de keerpunten en het afzetten laat hij tienden van seconden liggen, mede door een rugblessure. In zes jaar tijd had hij echter niet zo snel gezwommen. Een fenomeen in de Nederlandse zwemsport, dat niet snel een opvolger zal krijgen.
VDH de ideale schoonzoon is toch ook vader geworden? Er wordt weinig over gerept, hoeveel te meer bij de vrouwen. De Nederlandse olympische ploeg schijnt zeven moeders te tellen. Net of topsport dan moeilijker is. Nou ja, misschien is er iets voor te zeggen. Bevallen schijnt ook topsport te zijn en onnoemelijk afzien. Het is buigen of barsten, hoor ik van vriendinnen die kinderen ter wereld brachten. Dat kind in die buik moet er uit, of je nu wilt of niet. Een oergevoel te vergelijken met sterven, omschreef een vriendin het eens. Dus als je al zoveel hebt meegemaakt kun je nog wel een tandje meer afzien, zoiets misschien. En het lichaam moet zich uiteraard herstellen. We gaan verder kijken. Morgen de finale van de hockeyvrouwen. Ik wil nog wel een keer in huilen uitbarsten. Als het goud wordt dan.

De koningin verslaan

2008-04-30T08:38:00.000-07:00

Het was half 10, ik was weer ingedud en werd wakker van mijn gsm. Ik schraapte mijn keel alvorens op te nemen. -Bel ik je wakker? vroeg mijn NRC-collega. - Nee hoor, loog ik. 'Jij zou toch vandaag een portret van John Jorritsma leveren?' -Nee, pas over twee weken. Ik was ineens klaarwakker. -O, het staat voor vandaag op de lijst. Nee, wel had ik twee andere onderwerpen aangeboden. En dan natuurlijk woensdag naar Makkum. -Ik moet naar de Koningin. -Ja, iemand moet het doen, we zijn je zeer erkentelijk`, klonk het vanuit Rotterdam. 'We sturen een ander wel naar Afghanistan. Ik heb helemaal niks met de monarchie`, zei hij. -Erfelijke troonopvolging, dat is toch, er klonk een ferme vloek, middeleeuws?' Ja, ik was onderhand ook republikein. Mag het volk alsjeblieft zijn eigen staatshoofd kiezen? Terwijl ik bijna 30 jaar geleden nog een poster van Beatrix boven mijn bed had hangen en plakboeken volplakte over Juliana. Voor mijn eindexamen Nederlands (opstel) had ik over de voor- en nadelen van de erfelijke monarchie opgesomd. En dat de koningin ons maar per persoon een kwartje per dag kost. En dat er best een republiek mocht komen, als Juliana maar president zou worden. Ja, toen was ik nog overtuigd van het feit dat de Oranjes de eenheid van de natie symboliseerden.
Maar nu? Ach, het zei me niet veel meer. En sinds ik weet dat Alexander voor zijn plezier dieren doodschiet heb ik het wel gehad met het Koninklijk Huis. Beatrix is een lief mens, hoewel ze nog altijd een zakelijk en kil imago heeft. Ik heb een beetje met haar te doen, zo zonder Claus en haar ouders. Ze zal zich best eens eenzaam voelen. Ik gun haar een gezonde oude dag op Drakensteijn. Daar moet ze misschien maar snel naar toe. Ik las in de Leeuwarder Courant dat Maxima een sterk merk is. Maar nu de RVD ontkent noch bevestigt dat ze de helft van haar in meer dan een opzicht royale maandwedde overmaakt naar de katholieke kerk in Argentinie, kan dat nog een politiek probleem worden. Moeten onze belastingcenten naar een kerk in den vreemde?
Vanmmorgen 30 april even over acht naar Makkum gereden. Bij een afgesloten weg werd ik tegengehouden door een verkeerswachter. Die moest eerst met zijn chef bellen om te horen of ik mocht doorrijden. Mijn gedeukte Volvo riep waarschijnlijk vraagtekens op. Ondanks dat ik mijn RVD-perskaart achter mijn ruiten had gezet. Ik belde op voorhand maar even met de RVD, die verbaasd zei dat ik toch geaccrediteerd was. Ja, ik mocht doorrijden, toen ik mijn paarse politieperskaart toonde. In een tent bij de Vissershaven werd het voller en voller. Ook burgemeester Piersma, zijn echtgenote en Ed Nijpels en zijn vrouw Elsbeth waren er. Wel sympathiek dat die geen aparte ruimte hadden. De RVD-mevrouw wist niet waar de toiletten waren. Mijn collega´s hadden oranje stickers op. In de tent zat ook de roodharige Donnie (9) die de majesteit een boeketje (ik mag van een ex-bloemiste die ik net interviewde per se niet meer boeketJE zeggen, maar boeket) mocht aanbieden, want ook op 31 januari jarig. Hij had van de zenuwen vannacht geen oog dicht gedaan. Zijn vader, een grote vent in spijkerbroek, zei dat hij 12 jaar geleden nog op Paleis Noordeinde had gewerkt in de beveiliging. Toen lag er meer pers voor de deur dan er nu in de tent aanwezig was. Het was in de tijd van Emily, de toenmalige vriendin van Alexander. `Iedereen wist het, maar toch moest het geheim blijven', zei hij spottend.
Buiten stonden we het gezelschap op te wachten. Er vlogen drie heli´s over. Ik vroeg mevrouw Piersma (de vrouw van de burgemeester) waarom ze geen hoedje droeg. Dat had ze, zo zei ze, afgesproken met Elsbeth Janmaat, de vrouw van Nijpels. De koningin viert haar verjaardag en staat deze dag in het middelpunt. Dan kleden de andere dames zich iets ingetogener. Mijn collega Sippie Tichelaar van Omrop Fryslan (vierde op de Olympische Spelen in 1972 in Sapporo op de 3 kilometer schaatsen) en ik bewonderden de grote, aardewerken kralen die mevrouw Piersma droeg.
De blauwe bus arriveerde. Mabel zat voorin en zwaaide. Alle dames droegen tamelijk korte rokken en vooral Mabel had enorme hoge hakken. waar ik al door mijn enkels ga op platte, gerieflijke Ecco's, wist zij met die dingen aan zelfs te kaatsen, maar dat was later pas in Franeker. En wat hebben al die prinsessen dunne beentjes! Ik knikte naar Laurentien, die in het fel rose ging en een dito hoofddeksel droeg. Ik stond op een verhoging van een woning van mensen aan de haven. Het drie maanden oude hondje Luna droeg een oranje kraagje. Boven op het balkon stond een man, die zijn broek speciaal oranje had geverfd. Zijn ouders, die deze week hun 50-jarig huwelijk hadden gevierd, zaten op stoeltjes eerste rang. Die waren speciaal overgekomen uit Almelo. In de haven waren de jachten uitgedost met vlaggetjes. Het gezelschap zette zich na de toespraak van Piersma- eerst in het Fries, daarna elke zin vertalend in het Nederlands- en het Wilhelmus in beweging. Wij waren geinstrueerd: we mochten de leden van de Koninklijke familie niet aanspreken. En we moesten op afstand blijven. Mannen met oortjes hielden ons steevast tegen als we een stap te ver naar voren zetten. Zo zag je in feite niets van wat zich meters voor je afspeelde. Het enige wat je kon doen was het publiek vragen wat de prinsen hadden gezegd. Wel zag ik Maurits koek serveren uit de koek en zopie tent. En hij en Alexander duwden een zeilklompje het water in.
Hoe anders was het vier jaar geleden in Warffum. Daar liepen Alexander en Maxima kriskras door het publiek en kon ik ze aanraken en als ik had gewild aanspreken. De beveiliging was toen veel minder streng en er was ook veel minder pers, herinner ik me. Ik heb Pieter van Vollenhoven toen nog een hand kunnen geven en feliciteerde hem met zijn verjaardag. Hij en de anderen liepen toen gewoon op een veldje waar werd gevolleybald rond. Maxima swingde toen in haar spijkerjasje op een podium. Het gezelschap was toen sowieso kleiner. Een aantal prinsen was er niet, en de meesten hadden nog geen partner.
Om elf uur spoedde ik me terug naar mijn auto en scheurde over de binnenwegen terug naar Leeuwarden. Om even over half 12 was ik thuis. Want er was nog iets middeleeuws deze morgen: ik heb geen laptop. Maar om half 1 was het stuk door. Ik zag dat er maar enkele citaten gebruikt waren op de internetversie. Maar in de gedrukte krant stond het prominent op de voorpagina. Alleen staat het woordje smuk (gezellig) zoals Piersma op Omrop Fryslan het feest achteraf typeerde, door mijn fout verkeerd in de krant. Zonder ´dakje´.
In Franeker viel vooral de outfit van burgemeester Marian Haveman mij op. Ze droeg een broek en een lange jas eroverheen. In het oog srpingend was verder dat ze meters van de vorstin uit de buurt bleef. De majesteit bedankte haar landgenoten. Ze klonk anders dan anders. Minder bekakt. Zou ze logopedieles hebben gehad, vroeg ik me af? Ze klonk zo ´´gewoon´´ en ze eindigde met `tige tank`. Bea had Fries gesproken! Ik juichte zowaar in mijn stoel. Leve de Koningin!

Hamsters

2008-01-24T10:37:00.001-08:00

Moet je dieren mis- of gebruiken om dierenleed aan de kaak te stellen? Ik vind van niet. Maar sommigen denken daar anders over. Bijvoorbeeld kunstenares Katinka Simonse, die in een Amsterdamse galerie 80 hamsters in bollen stopt en ze over de galerievloer laat rollen. De fokker die haar de diertjes leverde, zei dat het geen kwaad kon. Ze konden best 20 minuten zonder eten en drinken. Nu rollen ze uren over de vloer, waarbij ze denk ik ook behoorlijk dizzy worden. Tinkebelle, zoals de kunstenares zichzelf noemt, wil met dit project ,,een statement'' afgeven over de dubbele moraal waarmee wij onze huisdieren bejegenen. Deze dame wurgde eigenhandig haar kat om van het vel een tas te maken. Daarover mocht ze ook nog op tv komen vertellen bij het programma De wereld draait door, waar bekende Nederlanders elkaar uitnodigen om hun boeken, CD's, etc, aan te prijzen. Het inteelt gehalte is er doorgaans erg hoog. Kok Jamie Oliver elektrokuteerde een eendagskuiken om de verderfelijkheid van de bioindustrie aan de kaak te stellen. Me dunkt dat je dit toch op wel andere manieren kunt doen. Toch is onze verontwaardiging vaak dubbel. Toen een jaar geleden een huismus in het FEC werd doodgeschoten, omdat het vogeltje wel eens de dominostenen zou kunnen omvliegen, was er algehele woede in de natie. Maar als er dagelijks duizenden varkens en koeien worden geslacht, draait iedereen zijn hoofd om. Het biefstukje willen we ons lekker laten smaken. Dat er een levend wezen aan wordt opgeofferd zal veel mensen een rotzorg zijn. Want ze vinden vlees ,,zo lekker''..

Ik belde vorige week een paar Snekers, die maandenlang tegen een metershoge zandbult aankijken. Het was wel ,,gecommuniceerd'', door de gemeente, maar als de berg negen meter is, schrik je toch wel even. De dame die ik op Omrop Fryslan hoorde klagen, kon ik niet traceren. Dan maar willekeurig bewoners van de Rode Klaver uit het telefoonboek opsnorren. Ik kreeg een oudere mevrouw aan de lijn, die vertelde dat ze het natuurlijk ,,niet leuk'' vond. Haar man en zij hadden altijd zo'n fraai uitzicht op bomen en de rondweg en nu keken ze tegen een witte zandrug aan. De mevrouw zei dat ze zich voorstelde dat ze in de Scheveningse duinen zat. Aan iets vervelends een positieve draai geven, ik vond het bewonderenswaardig. Even later zei ze dat ze zich niet ergerde aan al dat zand voor haar deur. ''Weet u, wij hebben binnen vijf jaar twee zoons verloren en we maken ons niet meer druk om kleine dingen.'' Ik zei dat ik me dat kon voorstellen. Achter dat ene zinnetje ging een wereld aan verdriet en leed schuil, besefte ik. Ik hoorde haar stem breken. Kun je daar als journalist met een deadline en op jacht naar echte klagers nog aandacht aan besteden? Ik stamelde: ,,wat verschrikkelijk'' en vroeg of het al lang geleden was. Waarop ze dus zei dat het een paar jaar terug was. - Hoe oud was uw zoon? vroeg ik of klonk dat te nieuwsgierig? Hij was 50 jaar. Ik heb een keer ergens gelezen dat je een dierbare beter niet naar de leeftijd van een overledene kunt vragen. Elk gemis is erg. Of iemand nu50 of 80 is. Dat maakt het niet minder erg, hoewel enigszins beter verteerbaar als het een 80-plusser is. Maar je kunt beter vragen: ''Mist u hem/haar erg?' Dat vond ik in dit geval echter te intiem tegenover een mevrouw die ik niet kende en vermoedelijk nooit zou ontmoeten. -Ja, dat is nog erg jong, zei ik. -Mevrouw, ik begrijp u, bedankt voor uw commentaar en ik wens u veel sterkte'', was het enige wat ik kon zeggen.
Toen ik net als journalist begon, interviewde ik voor het Nieuwsblad van het Noorden eens een mevrouw, wier man was overleden aan de ziekte van Kahler. Ze had een gespreksgroep opgericht voor familieleden en wilde de ziekte ook meer in de bekendheid brengen. Vandaar het artikel. De kop luidde: ,,Ziekte van Kahler is een rotziekte''. Daar was ze later over gepikeerd. Maar ze had het gezegd en ik vond dat het ook zo was. Dat was ze wel met me eens, maar het stond er zo hard en confronterend, Tijdens het gesprek , zo halverwege het interview, barstte ze in snikken uit. Ik wist niets te doen dan te zeggen: ,,Huilt u maar even'' (ik was 25) Mijn vader was zes jaar daarvoor aan kanker gestorven en ik wist uit ervaring wat een lege plek was. Kort daarna kreeg ik de opdracht de familie van Abe Lenstra te bellen, die die dag was overleden. Terwijl mijn directeur uit zijn hoofd een in memoriam tikte voor Het Parool, vroeg mijn chef me om de familie Lenstra te bellen. Hij zelf durfde niet. Hij kon niet tegen huilende vrouwen. En zeker niet aan de telefoon. "Jij kunt dat beter". Ik pakte de hoorn en kreeg Abe's dochter aan de lijn. Ik condoleerde haar met het verlies en was even stil. Ze begon zachtjes te schreien. Ik zei dat we een necrologie wilden maken over haar vader en ze zei dat we het beste die en die konden bellen. Ik wenste haar veel sterkte en hing op.

Hond

2008-01-15T12:52:00.000-08:00

Ik was altijd een kattenmens. Dacht ik. Maar nu heb ik ook een hond. Afkomstig uit een huwelijksgoederengemeenschap. Hij heet Lummel, eigenlijk met een Umlaut en werd twee jaar geleden geboren in een Hongaars bos. Een Nederlandse, die daar woonde, ving hem op en nu is hij bij mij. Hij moest wennen. Zijn vorige huis deelde hij met twee andere honden. Tegen de ene gromde hij voortdurend. Met de andere rende hij in de tuin en speelde hij. Van het platteland belandde hij in de stad. Lummel is een gevoelig, timide hondje, maar hij ontdooit nu meer en meer. Hij kan je onderzoekend en doordringend aankijken. "Wat heeft hij veel gezichtsuitdrukkingen", riep een vriendin zondag enthousiast uit. Zij is ook een katten- en hondenmens. Het was bij haar op het eerste gezicht. Zij heeft net als ik, twee katten en een hond, en wilde er nog een hondje bij. Maar dat zag manlief niet zitten. Ze bood aan eens op Lummel te passen, mits het klikte met haar eigen hond, een soms niet al te gemakkelijke, blafgrage herder op lage pootjes. Zij wilde zelfs wel met hem op hondencursus. Dan kreeg ik daarna een gehoorzaam dier afgeleverd, dat naar commando's zou luisteren. Want hoe lief ook, opgevoed is Lummel niet echt. Ook buurvrouw B., die al twee keer met hem is uitgeweest, is dol op hem. Hij begint haar al te herkennen. Zij zocht juist, na de dood van haar oude trouwe viervoeter, een uitlaathond. Ik bof. Met haar, met het feit dat ik thuis werk en met zo'n makkelijk hondje. -Blaft hij wel eens? vroeg mijn schoonzus. "Ik hoor hem nooit blaffen." -Alleen op straat als hij andere honden ziet, antwoordde ik. Lummels geliefde plekje is het hoekje van de bank. Ook ligt hij vaak onder mijn bureau, aan mijn voeten. De plek op het bureau is gereserveerd voor kat Simon, die zich koestert onder het licht van de bureaulamp. Lummel houdt me voortdurend in de gaten. Toen buurvrouw B. hem had uitgelaten en even met hem naar haar huis wilde (dat is in de gang rechtsaf), weigerde hij subiet. Geen haar op zijn dicht begroeide huid dacht eraan om een hem onbekende weg in te slaan. Hij wilde alleen linksaf. Naar mijn voordeur.
In zijn oude huis kreeg je Lummel bij nat weer met geen stok naar buiten. Hier maakt het hem niets uit. Enthousiast gaat hij in de gang zitten en laat gedwee zijn riem om doen. Al kwispelend snelt hij de regen in. En overal laat hij zijn geurvlag achter. Lummel vindt het wel spannend in de stad. Mijn twee poezen blikken bij tijd en wijle nieuwsgierig naar hun nieuwe huisgenoot. Doris is afwachtend, maar niet bang. Lummel kijkt, maar reageert niet. Een enkel keertje hoor ik hem 's nachts twee keer blaffen. Schrikt hij dan wakker en weet hij niet precies waar hij is? Ziet hij een kat lopen? -Is goed Lummel, roep ik dan vanuit mijn slaapkamer naar boven (mijn slaapkamer is de trap af naar beneden). Dan blijft het stil. Lummel is weer ingedut. En ik vat de slaap ook weer.

Kutjaar

2008-01-05T11:46:00.000-08:00

Tony Blair is katholiek geworden, Marianne Thieme doet het met een ex-jager, Jos Brink is dood en Benny (waarom fluister ik je naam nog?) Nyman gaat misschien ook al. Ja, Linda de Mol heeft gelijk: 2007 was een kutjaar. Net als zij lig ik in een scheiding. De relatiebreuk is keihard aangekomen, schreef De Telegraaf over het uit elkaar gaan van Linda en haar Sander. Na twaalf jaar! Net als zij beleefde ik ruzies, verzoeningspogingen en zelfs een nieuwe start, Het heeft niet zo mogen zijn. Een nieuw jaar met nieuwe kansen. Helaas kon ik niet zoals Linda een weekje naar New York om stoom af te blazen. Hoewel, vliegen is nooit mijn sterkste kant geweest. Linda schijnt alweer een nieuwe vlam te hebben. Die van mij laat nog op zich wachten, maar ach, dat is ook wel zo rustig als je aan het bijkomen bent van een turbulente periode, die bij tijd en wijle ook intieme momenten kende. Voorlopig geen relatie meer en trouwen al helemaal niet. Ik was altijd al tegen het huwelijk. Maar ook dit heb ik een keer ervaren, net als ,,normale'' mensen. Huwen en scheiden. Een op de drie huwelijken strandt overigens. Dus zo bijzonder is het nou ook weer niet. Niettemin blijft het een drama. Ook voor kinderen in algemene zin en in ons geval honden. Er zit niks anders op dan ze te verdelen. Zij een, ik een en een nieuw huis zoeken voor die grote, lieve Chico van vier. Die altijd zo aandoenlijk zijn grote, harige hoofd op je schoot legt, die zo knuffelig is en behalve inlief ook hondstrouw. Mijn hart breekt als ik aan de diertjes denk, maar dat is nu eenmaal de consequentie van een breuk. Ik ben goddank geen BN'er wiens liefdesleven tot op het bot wordt uitgemolke of op straat ligt. En daarom zal ik vanaf deze plek ook geen onthullingen doen over het hoe en waarom. Laat staan met modder gooien. Het is voorbij, het is jammer en verdrietig. Maar beiden gaan we verder, misschien sterker, in elk geval vrijer.
Vrijdagmorgen belde mijn chef. Of ik een klein vetje wilde maken van oud-burgemeester Leegwater van Scheemda, die weigerde een koninklijk lintje in ontvangst te nemen. De burgervader vond de kwalificatie ,,lid'' wel erg karig voor zijn jarenlange inzet als bestuurder en vrijwilliger. Dus ging de onderscheiding retour afzender. Dat had donderdagmorgen al in het Dagblad van het Noorden gestaan, dus ik had dat allang diezelfde dag in de krant moeten hebben. Op de een of andere manier bleef de krant ongelezen en van andere kanalen kwam het nieuws bij mij niet binnen. Via het gemeentehuis kreeg ik Leegwaters nummer. Zijn kordaat klinkende vrouw zei dat het welletjes was geweest. Dat haar echtgenoot geen behoefte had om te reageren, want moe van alle publiciteit. En dat ik het stukje in de Volkskrant maar moest lezen. Dat kwam goed uit,want dat had ik al keurig uitgescheurd voor me liggen. Mevrouw begreep toch zeker wel dat ik niets kon noch wenste over te schrijven? En ik vroeg vriendelijk dat wij natuurlijk de krant er niet naar zijn om sensationeel nieuws te brengen, dat we juist haar mans mening wilden horen. En of hij alsjeblieft geen uitzondering wilde maken voor het NRC. Zij zou het vragen. "Maar ik kan het u ook wel vertellen: de hele zaak is enorm opgeklopt. Iedereen mag toch een lintje weigeren?'' - Natuurlijk, antwoordde ik. Waarom het dan nieuws was als een burgemeester dat deed. Bovendien was het al ,,vorig jaar'' gebeurd (ja, in december pas). Dus nee, nu ze alles zelf zo op een rijtje zette, was het duidelijk dat hij mij niet te woord wilde staan. ,,Dat hebben we zo afgesproken.'' Er was niets meer aan te doen. Ik nam mijn verlies. Wel nog een nieuwsberichtje voor zowel de kunstpagina als voor Cobouw geschreven over het feit dat nieuwbouw van het Fries Museum onzeker is, nu er een gat van 10 miljoen in de dekking zit. Dat geld loopt het museum mis, omdat het de tijdsplanning niet haalt. De oplevering moet in oktober 2010 plaatsvinden, maar die datum wordt niet gehaald. De avond ervoor had ik Saskia Bak al gesproken, de adjunct van het museum. Zij bleef zich zeer diplomatiek uitdrukken. Geen sappige quootjes. Zou ze soms een mediatraining hebben gedaan, vroeg ik me af? -Daar kan ik nu niks over zeggen tot ,,daar ga ik nu geen uitspraken over doen''. Ik probeerde het nog met: ''Baal je niet enorm? Straks gaat die hele nieuwbouw niet door!'', maar ook dat kon haar niet verleiden tot meer openheid. -Alles voor niks straks, zei ik, inclusief mijn eigen bijdrage.'' - Karin, niets is ooit voor niets. Ruim een jaar geleden interviewde ik op diverse locaties zowel in Brabant als in Haarlem de architect van de geplande nieuwbouw, Hubert Jan Henket, voor een tentoonstelling over zijn visie. Dit alles in opdracht van het Fries Museum. Saskia had mij indertijd gebeld en vroeg of ik wilde meewerken. Ze zocht een journalist die tamelijk objectief was en toch kritisch kon zijn. Nu was ik altijd tegenstander van nieuwbouw, omdat ik het Zaailand zo ook wel prima vind. Een lekker leeg, kaal en groot plein. Twee keer de Grote Markt. En die lelijke winkelslurf zie ik al helemaal niet zitten. Maar allengs de gesprekken met Henket raakte ik enthousiast. Moest Leeuwarden niet eens iets groots neerzetten? Een statement maken? Een publiekstrekker laten bouwen? Een nieuw icoon aan de stad toevoegen?Ach, voor mij mocht het. Henket gunde ik het het meest. Een erg aardige en open man. Die er een transparant en tijdloos gebouw wil neerzetten. Ik gun het hem en ik gun het Marga Waanders, de Leeuwarder wethouder.

Jantien

2007-11-25T06:20:00.000-08:00

Zij is de beste columnist van Nederland. Niet omdat ze mijn vriendin/collega is, maar omdat ze authentiek, echt en vol humor schrijft. En omdat ze net, als ik, tamelijk dwars is. Dat is ook de titel van haar eerste bundel. Ja, ik ben trots op Jantien de Boer (42). Stiekem omdat ik haar in 1987 bij Persburo PENN heb aangenomen en haar coachte op haar eerste schreden van haar succesvolle journalistieke bestaan. Hoe sprankelend ook, als een bang vogeltje zat ze tegenover me (bekende ze zelf later) in die hectische januaridagen. Toen een nieuwe Elfstedentocht, de derde in successie, er zat aan te komen. Bel jij die lui in dat cafe in Ferwert even? vroeg ik achteloos. Bibberend pakte ze de telefoon (vertelde ze veel later) en belde de cafebaas. Ze had temperament, schreef goed, was net als ik feministe en groot dierenvriend. Een jaar nadat ik PENN had verruild voor een zelfstandig bestaan, verkaste zij naar de Leeuwarder Courant. Donderdagavond jl. werd haar bundeltje aangeboden aan een docent die het gebruikte in zijn lessen aan secretaresses. Hij vond ze kostelijk, ze veroorzaakten de nodige discussie, bijvoorbeeld over de afkeer van De Boer als vrouwen de achternaam van hun man aannemen. Dat doe je toch niet? Nou, jonge collega's op de LC-burelen doen dat wel. ,,Ze wilde bij hem horen'', vertelde ze Jantien. En een mevrouw in de zaal riep dat ook zij trots was dat ze de naam van haar man heeft. Jantiens moeder bekende dat ze achteraf ook liever haar eigen naam had gehouden. Collega Asing Walthaus leidde de avond als een volleerd presentator. Ik dacht toen ik die twee zag zitten aan het tafeltje: als zij bij De Volkskrant of Het Parool hadden gewerkt waren het nu BN'ers. Jantien als een soort Heleen van Rooyen, maar dan minder ordinair en Asing als een nieuwe Jeroen Pauw. Ik was de avond erna bij een avond over humor, maar wat die oud-gemeentesecretaris daar klaarspeelde was te erg voor woorden. Hij zat als een stuntelige Tommy Cooper voor een middeleeuwse beamer krantenknipsels voor te lezen en de clou van grappen te verklappen. ,,Eh, voetbalstadion.. o nee, eh, wat is het toppunt van romantiek voor een man? Een vrouw achter mij gierde het uit: ,,een voetbalstadion''. De man in het donkerblauwe pak:,,Een voetbalstadion met kaarsjes''. Ik keek mijn buurvrouw geregeld aan en kreeg de slappe lach. Onbedoeld, maar toch. Deze man werkte op onze lachspieren. Haast aandoenlijk toverde hij de definitie van humor op de beamer. Daarna volgde een heel rijtje hoe je meer humor op kantoor kon krijgen. ,,Hij gaat dat hele staatje toch niet oplepelen?'' zuchtte mijn buurvrouw. -Ach, natuurlijk niet, stelde ik haar gerust. Waarop hij begon met voorlezen. Het sluitstuk was de doos die hij pakte. Daar zat een voorwerp in dat op een ouderwetse, zwarte draagbare telefoon leek. De antenne was echter een soort rietje waaruit je kon drinken. Een kip van plastic kon je gebruiken om je woede te koelen.
Maar even terug naar die columns: er staan altijd wel een paar zinnen in die mij doen schaterlachen. Als ze vertelt over al die rotmannen en mistroostig naar bed gaat met de Opzij. Als ze een interview leest met Jan Wolkers klaart ze al op. Die houdt niet van magere vrouwen en zorgde altijd dat zijn vriendinnen binnen no time 10 kilo zwaarder werden. Die zwoor zijn geloof af omdat zijn vader vertelde dat poezen niet in de hemel komen. Die huilde aan het graf van zijn kat. En ze eindigt met een bedankje ,,mede namens mijn man''. En dat schrijft ze dan tien keer zo leuk op als ik.
Hulde! En koopt allen ,,Dwars''!

Oranje

2007-11-19T02:54:00.000-08:00

Oranje interesseert me steeds minder. Vroeger was ik een overtuigd fan en zat ik klaar voor de buis, zelfs voor een potje tegen Oezbekistan. Maar de duurbetaalde miljonairs laten het keer op keer afweten. En de nors ogende Van Basten doet niet sympathiek aan. Ooit heb ik zijn naam gescandeerd in de binnenstad van Leeuwarden. Toen ,,we'' in 1988 Europees kampioen waren en ik in de straten liep te hossen met vrienden. In een cafe zong ik ..Wij houden van Oranje'' van Andre Hazes uit volle borst mee. Die finale! Ik zat met drie collega's te kijken. De Russen vond ik veel beter, ze hadden meer kansen. Maar twee momenten, de kopbal van Gullit en de onwaarschijnlijke lob van Marco, waren voldoende voor de Europese beker. Ja, ik was een fan. In 1974 zat ik als 14-jarige voor de buis in hotel Golfzang op Vlieland. In de eetzaal stonden de stoelen voor het televisietoestel voor een groepje voetbalfans. Toen na amper een paar minuten Nederland een penalty kreeg, stompte de hotelgast naast me mij enthousiast in mijn zij. Ja, het was 1-0 en ,,we'' zouden nu wereldkampioen worden! Vier jaar daarna was ik in hetzelfde hotel, nu als vakantiehulp in de eetzaal. Op mijn kleine kamertje, bovenop zolder, met een piepklein raam waaruit je de veerdam kon zien, plakte ik foto's van Johan Cruyff, Johnny Rep en Johan Neeskens naast de spiegel. De finale tegen Argentinie zag ik op een klein zwart-wit-toestelletje in de personeelskamer. Acht minuten was het nog en Oranje stond achter. Zou het nog kunnen? Ik was bang van niet. Tot Dick Nanninga de 1-1 inkopte. In mijn feestvreugde pakte ik een stoofje waarop de theepot stond. Niet wetende dat het gedoofde waxinelichtje nog warm was. Het kaarsvet droop over mijn rok. Zo'n halflange, met lichtbruin/oranje blokjes. De vlek is er nooit meer uitgegaan. De volgende dag las ik in De Telegraaf: ,,Kansen, kansen, maar weer geen cup.''
Dus vertel mij niets over het Nederlands elftal. Wat heb ik gejuicht voor Johan Cruyff toen hij in 1974 de 2-0 scoorde tegen Brazilie. AL leken de voetbalwedstrijden in de jaren zeventig meer op veldslagen. Mijn god, wat was het hard. De zelf bikkelharde Neeskens liep na afloop van de finale tegen de Argentijnen met bloedvlekken op zijn shirt rond.
Wat heb ik gegild voor alle doelpunten ooit. Maar nu ben ik Marco- en Johan-moe. Het dieptepunt was toen Cruyff deze zomer, na het kampioenschap van Jong Oranje zei dat ,,ze het niet slecht hadden gedaan''. Tsjongejonge. Hij had niets eens de hele wedstrijd gevolgd. Wat liet hij zich kennen. Wat deed hij Foppe de Haan te kort. Wrokkig? Omdat Foppe met zijn 4-2-2- nu twee bekers op zak heeft?
Het werd dus 1-0 zaterdagavond tegen Luxemburg. Op de achtergrond stond mijn tv aan. Het voetbal was niet om aan te zien, dus keek ik ook niet. En volgend jaar is het EK. De verwachtingen zullen wederom, zoals gebruikelijk in dit land, enorm hoog gespannen zijn. Maar zolang Van Basten vasthoudt aan 4-3-3- zal het niks worden, ben ik bang.
Laat orakel Cruyff anders zelf eens aan het roer gaan staan. KNVB benoem hem tot supervisor boven Van Basten! In plaats vanaf de zijlijn kritiek uit te oefenen, moet hij het zelf maar eens laten zien. Coachen heer Cruyff kunt u toch zelf?

Rita

2007-09-14T05:06:00.000-07:00

Toen ik eens tegen een paar collega's zei dat ik Rita wel mocht, werd het een paar seconden doodstil. Verdonk? ,,Die is gestoord'', zei de een. ,,Compleet'', vulde de ander aan. Hoewel ik het politiek niet met haar eens ben en nooit VVD stem (noch heb gestemd) vatte ik toch al snel sympathie op voor deze recht-door-zee-dame. Regels zijn regels, dat is per slot van rekening een ferm standpunt, dat je zelfs voor een vriendin die loog over haar achternaam niet even aan de kant zet. En voerde zij niet gewoon het door PvdA' er Cohen uitgestippelde en door een Kamermeerderheid gesteunde asielbeleid uit? IJzeren Rita had ballen, zei ik tegen mijn ontzette collegae. ,,Ja, dat Hitler ook'', antwoordde de een. Veel VVD'ers vinden Verdonk verschrikkelijk. Maar uit een opiniepeiling blijkt dat Verdonks partij in een keer de tweede van het land zou worden. Nergens was dit nieuws prominent te lezen. RTL zei alleen dat LRV (LIjst Rita Verdonk) groter zou worden dan de VVD. Maar met 27 zetels zou ze ook de PvdA voorbijstreven. Een ongekende prestatie voor een oud-gevangenisdirecteur die vooral brede steun geniet van een harde kern hardwerkende ondernemers. Ik ben benieuwd of Rutten inbindt. In elk geval dompelt het uitgezette Kamerlid de VVD in een diepe crisis. Een VVD-kennis zei me onlangs met bezorgde blik dat ons land naar de Fillistijnen gaat met Wilders. En wat vind je van Rita? vroeg ik. -Vreselijk, antwoordde hij. En jij? Ik glimlachtte. Hij wist wel dat ik een zwak had voor sterke vrouwen. -Jij vindt haar natuurlijk geweldig. Waarop ik antwoordde dat ze overigens voor mij toch had afgedaan. ..Tijdens een discussie over de bio-industrie, zei ze dat ze nooit nadacht waar dat stukje kip op haar bord vandaan kwam. Bij de dieronvriendelijke bio-industrie stond ze nooit stil.'' We concludeerden samen dat een politicus die midden in de samenleving staat, toch op zijn minst weet moet hebben van varkens en kippen in te kleine hokken. En dat je we l erg maatschappijvreemd bent als je ook nog eerlijk opbiecht dat het onderwerp je niet bezig houdt. Rita had dus voor mij afgedaan. Eerst maar eens meer met het trieste lot van dieren begaan zijn.

Hoe dom kun je zijn? Prinses Annette moest haar rijbewijs onlangs inleveren, omdat ze op een 80-kilometerweg 155 reed. Bijna twee keer zo snel als is toegestaan. De Oranjes hebben een rijke traditie als snelheidsduivels en brokkenpiloten. Maar als je schoonvader voorzitter is van de Raad voor de Verkeersveiligheid bedenk je je toch wel twee keer voor je het gaspedaal intrapt, lijkt me. Met vrienden besprak ik waarom zij de regels aan haar laars lapte. Acht ze zich als prinses boven de wetten staan? Denkt ze dat ze onschendbaar is? Nee, beweerden mijn gesprekspartners: door een fikse overtreding zette ze zich juist af tegen de koninklijke kooi en liet ze zien dat ze een gewone burger is. ,,Of misschien moest ze snel naar huis, omdat een van haar kinderen ziek was.'' - Of een familielid lag mogelijk op sterven, zei ik. Als iemand een verkeersovertreding maakt probeer ik altijd begrip op te brengen voor de klootzak in kwestie. Misschien ligt zijn moeder dood te gaan, denk ik dan. Mijn oordeel wordt dan op slag milder. Onlangs las ik dat niets zo slecht is voor je hart als ergernissen. Nog erger zelfs dan een woedeuitbarsting. Dus vandaar. Je ergeren kun je beter laten omwille van een lang en gezond leven.

Zometeen wordt bekend wie de nieuwe burgemeester van Leeuwarden wordt. Hopelijk wordt het een man of vrouw (dat laatste zal wel niet, er had slechts een dame gesolliciteerd) die in elk geval de volle zes jaar blijft. Want de laatste vier, Hayo Apotheker, Loeki van Maaren, Margreeth de Boer (tijdelijk) en Geert Dales, vertrokken eerder dan verwacht. Het moet in elk geval iemand zijn die van Leeuwarden houdt, zei een kennis me laatst. -Want dat deed Dales niet. En tja Loeki ook niet echt. Maar dat laatste was ook niet verwonderlijk, als je zo aan de kant wordt gezet. Apotheker is geregeld bij zijn vriendin hier enkele straten vandaan op bezoek. Hij kent de stad goed en de secretaresses op het stadhuis hadden met niemand zoveel lol als met hem. Dus misschien komt Hayo wel terug. Precies tien jaar nadat hij een toespraak hield na de dood van Meindert Tjoelker op het volle Waagplein, die hem op slag nationaal beroemd maakte en waaraan hij zijn ministersschap (van Landbouw) te danken had. Het zou wel een unicum zijn. Twee keer burgemeester zijn in dezelfde plaats. En ja, het zet de Friese hoofdstad ook weer even ,,op de kaart''.

Kwakzalver

2007-06-12T14:03:00.000-07:00

Welk gevoel krijg je als je een bericht op het ANP ziet, waarvan jij de inhoud anderhalve dag eerder al wist? Je kunt denken: zij nu pas. Ik wist dit al, maar mijn krant vond het geen nieuws. Of je denkt: shit, wij hadden dit maandag al kunnen hebben. Of: het is overal te lezen, op internet, teletekst, in alle kranten, hebben wij wel een goede keuze gemaakt?
Het ANP meldde vanavond dat de oud-directeur van het Kollumer azc de inhoud van de brief aan de familie Vaatstra ,,onzin'' vond. In die brief staat dat er daags na de moord op de 16-jarige scholiere Marianne Vaatstra op 2mei 1999 dus een asielzoeker is overgeplaatst vanuit Kollum naar Musselkanaal. Ik sprak maandag al met de oud-directeur van het azc in Kollum, die mij wist te vertellen dat ik indertijd erg boos op haar was, geweest.. Dit omdat ze mij enige dagen na de moord niet te woord wilde staan. Ik ging in die meidagen, nu acht jaar geleden, op de bonnefooi naar azc De Poelpleats en wachtte bewoners op bij het begin van het wegje naar het prachtig in de bossen gelegen voormalige kampeerterrein. Het terrein, toen nog met slagboom, mocht ik niet op. Ik vroeg hun wat ze ervan vonden dat de bevolking vermoedde dat de dader in het asielzoekerscentrum gevonden moest worden. Later werd ik toch in een kamertje ontvangen.door twee nerveuze dames, die mij weinig wisten te vertellen. Het schijnt dat ik pissig ben opgestapt. Maar de directeur wilde indertijd weinig kwijt, ook niet toen ik haar later nog eens belde. Maandag zei ze me dat ze absoluut zeker wist dat er enkele dagen na de moord op Marianne, geen asielzoeker vanuit Kollum naar Musselkanaal was overgebracht. Dan had ze dat zeker geweten. Dus het is niet gebeurd. Van een complot om iets in de doofpot te stoppen was geen sprake. Van geheimhouding evenmin. Ze had indertijd wel eens wat bot gereageerd tegen rechercheurs die op het azc onderzoek deden. Maar ja, ze had toch ook met de privacy van de bewoners van doen in een toch al explosieve situatie. Een medewerker van het azc schijnt indertijd mishandeld te zijn. Het OM verklaarde dat ze de betreffende brief, waarin een anoniem persoon meldt dat een buitenlandse seriemoordenaar daags na de moord in het diepste geheim vanuit Kollum was weggevoerd en kort daarna het land was uitgezet, niet kende en ging onderzoeken. Mijn chef vond echter een anonieme brief en een ontkenning niet voldoende voor een bericht. Pas als erkend werd dat er inderdaad een asielzoeker was weggebracht was het nrc-nieuwswaardig. Keuzes worden momenteel door de nieuwsdienst bewuster gemaakt. Tien jaar geleden zou dit nieuws zonder meer een bericht waard zijn geweest. Zeker ook omdat er Kamervragen over deze brief zijn gesteld. Een woordvoerder van het COA zei me maandagmorgen dat het bestaan van de brief al zeven maanden geleden bekend was. En al die tijd was er niets mee gedaan. Dan had De Telegraaf, die hem zondag publiceerde, er toen al direct mee naar de politie moeten stappen. De schriftelijke verklaring die hij mij per mail beloofde bleef uit. Omdat er kamervragen waren gesteld wilde het Orgaan niet reageren. De woordvoerder dacht dat de verschijning van een nieuw boek over de moord samenhing met het naar buiten brengen van de bewuste brief. Het COA moest het blijkbaar weer ontgelden, schamperde hij.

Een deja vu kreeg ik toen ik de achterpagina vanavond las in mijn krant. Een stukje over mijn koeienrusthuis! Tenminste over de woonplaats van mijn koe Victoria! Tien jaar geleden wijdde ik hier al een verhaaltje aan. De kop luidde indertijd "Een kwestie van beschaving". Nu staat er: "Rust voor ouwe koeien", wat niet geheel klopt, omdat er ook veel jonge dieren rondlopen bij boer Bert Hollander. Er is zelfs al eens een kalf geboren aan De Leemweg. Blijkbaar kan er eens in de tien jaar over een onderwerp geschreven worden. Prima overigens! Hoe meer publciiteit voor de koeien, hoe beter. Tegenwoordig kijken chefs vaak in het archief. Wat is er al gemeld over een onderwerp en wanneer? Laatst meldde ik de dood van Jelle Veeman, de auraloog uit Heerenveen, die ook magnetiseerde en in het alternatieve circuit een bekende naam was. In de top 20 van de Vereniging tegen de Kwakzalverij, nam hij plaats 20 in. Het NRC had er nimmer iets over geschreven. Mijn chef ontdekte alleen een bericht in Trouw. Want de RVU had jaren geleden eens een documentaire aan de Heerenveenster alternatief genezer gewijd. (Tot grote woede van de anti-kwakzalversclub) Dus dan hoeven wij diens dood ook niet te melden. Zit een onwrikbare logica in. Alles wat je nooit interessant vond of publicabel, daarover hoef je later ook niet te berichten. Over kwakzalvers gesproken. De vereniging is woedend omdat ze een boete moet betalen aan Maria Sickesz, de arts en grondlegster van de orthomanipulatie of orthomanuele geneeskunde. Zij ontwikkelde zelf een methode, waarbij met lichte aanraking de wervels worden rechtgezet. Zelf ga ik zo eens in het jaar voor een onderhoudsbeurt naar een van deze kwakzalvende artsen. De rug wordt weer rechtgezet en het zere plekje in mijn onderrug verdwijnt onmiddellijk. Ik heb veel baat bij deze behandeling, net als verschillende van mijn vrienden en kennissen,die allen stuk voor stuk verbluffende resultaten melden. Ook klachten als hoofd- en maagpijn, vermoeidheid en duizeligheid verdwijnen bij mensen. Als een methode niet wetenschappelijk bewezen is, maar wel werkt, wie is die vereniging dan wel om hier het etiket kwakzalverij op te plakken? De arrogantie ten top. De Volkskrant sprak zaterdag nog schande van het vonnis van het gerechtshof waarin de Vereniging tegen de Kwakzalverij verboden werd Sickesz een kwakzalver te noemen. Dat oordeel was gebaseerd op een oud, niet onafhankelijk onderzoek, waaruit bleek dat de behandeling hielp! Wanneer mag je dan in hemelsnaam iemand nog een kwalzalver noemen, vroeg de schrijver zich af, die ook nog klaagde over de in zijn ogen veel te hoge boete aan de Vereniging van 30.000 euro. De club kan zo'n geldbedrag niet ophoesten. Dus dat zal wel het einde van de anti-kwakzalverslobby betekenen. Jammer kan ik dat niet vinden.

Songfestival en houten benen

2007-05-14T11:53:00.000-07:00

Even was er, voor het eerst in mijn leven, een korte twijfel: wel of niet naar het Songfestival kijken? Als rechtgeaarde fan (sinds 36 jaar) wil dat toch wat zeggen. Nederland deed niet mee, Edisilia haalde de finale donderdag niet. Goede stem, geen onaardig lied (de melodie bleef na een keer al hangen) leuke performance, maar helaas. Met een halve finale wordt het er toch al niet spannender op. En dan al die Oost-Europese landen met hun clowneske acts. En al die buurlanden die elkaar de punten toespelen. Al gebeurde dit laatste ook al 30 jaar geleden. Ik herinner me dat Willem Duys eens pissig was toen we in de jaren zeventig geen enkele punt van Belgie kregen.
Toch maar even kijken. Ben blijven hangen. Raakte enthousiast door het Finse punkmeisje, de Letse pianiste, de operazangeres, maar vooral door Servie. Zelf is het land zo homofoob als de pest, maar winnares zangeres Marija Serifovic (moet toch wel een pot zijn) werd luid bejubeld. Het AD had de mooiste kop: "Lesbisch statement verovert Europa'', o.i.d.. Broodnodig in Europa 2007, waar dit weekend in Rome honderdduizenden mensen de straat opgingen om te protesteren tegen het homohuwelijk (de regering wil partnerschapsregistratie invoeren) en Polen een Berupsverbot voor homo's overweegt. Leve het Roomskatholicisme! Dan staat er zo'n prachtig mens in donker mannenpak, zwarte bril, kort haar, die een dijk (!) van een stem heeft en Molitva (Gebed) zingt, terwijl ze omringd wordt door mooie dames die haar handkusjes toewerpen. Europa koos voor eenvoud en kwaliteit. De travestieten van Oekraine werden zelfs tweede. Leve de diversiteit! Het bleef nog lang onrustig in de homokroegen van Belgrado. Maar ook de Servische nationalisten reden zaterdagavond toeterend door de straten, na de overwinning van de 23-jarige zangeres die geregeld gesignaleerd wordt in gay-kroegen. Werd ze, zoals mijn collega, correspondent in Belgrado Tijn Sade schreef kort geleden nog belachelijk gemaakt (de grap die rondging was: waarom doet Marija mee aan het Songfestival? Antwoord: dan hoeft ze het leger niet in) na haar zege raakte zelfs de meest stoere macho in extase. Die potteuze tante had het hem dan toch maar geflikt! Vergeten werd dat zes jaar geleden een Gayparade in Servie werd uiteengeslagen door rechtsextremisten, hiertoe aangemoedigd door een priester. De victorie lijkt al politieke consequenties te krijgen. Een aantal parlementariers wil nu dat de rechtse parlementsvoorzitter, die vindt dat Servie beter een Russische provincie kan worden, aftreedt. Wat provincie van Rusland? Dat gaf ons maar vijf punten. Terwijl alle buurlanden Servie beloonden met de volle mep van douze points. Jammer toch dat die puntentelling zo snel gaat. Vroeger vulde ik alle punten nog in op een pagina in de radiogids. Dan kon je achteraf mooi zien wie hoeveel aan wie gaf. Nu is het flits, flits en dan begint men tegenwoordig met het aantal punten. Vroeger werd eerst het land genoemd dat ze kreeg. ,,And finally.... The Netherlands twelve points.'' Nu: ,,And the twelve points go to.........Serbia.'' Overigens opmerkelijk dat zowel commentaror Paul de Leeuw als Cornald Maas niets zei over de lesbische outfit van Marija. Ze vertelden alleen dat ze zei dat ze geen vriend had en dat ze soms seks miste.

Zondagavond rond elf uur ging mijn gsm. Mijn sous-chef belde. Hij had een ANP-alarm gehad. Een dode en 45 gewonden door een virus in een verzorgingshuis in Haren. Ik was al in pyjama en had net tegen mijn vriendin geklaagd dat ik de afgelopen week amper iets voor de krant had gedaan. Als dat zo is, voel ik me altijd wat ontheemd. Je wilt er ten slotte bij horen, gezien worden en lekkere berichten optikken. - Ach, troostte ze me 'Straks hebben ze je weer nodig, dan bellen ze wel.' En ja hoor. Misschien, opperde mijn chef, moest ik er wel even heen. Ik schoot mijn kleren in en ging op pad. Halverwege belde hij me dat er nu waarschijnlijk toch niet veel te beleven was. Ik kon beter morgenvroeg gaan kijken hoe de oudjes er onder waren. Rond acht uur vanmorgen reed ik weg en voor half 10 was ik in Haren. Ik parkeerde bij de achterkant van het verzorgingshuis en las op een plakkaat op de schuifdeuren dat het gebouw was afgesloten in verband met een besmettelijk virus. Ik drukte achteloos wat deurbellen in en jawel de eerste deur ging al vlot open. De mevrouw was kortaf. Ze was niet ziek en wilde niks met de pers te maken hebben. Dan maar naar haar overbuurvrouw, een kleine, fragiele vrouw van 87 jaar, die me geen hand wilde geven. ,,Niemand mag hier in." Vertellen wilde ze des te meer. Ze had ook buikgriep gehad ja. Donderdagavond voelde ze zich moe, ze had buikkrampen en kroop vroeg onder de wol. Haar dochter had nog gezegd: ma, wat zie je wit. Eten deed ze niet. Ze dacht: ach, ik word oud. Gisteren had ze wel iets gegeten, maar het smaakte haar niet. ,,Ik ben een echte vleeseter. Maar de meisjes zeiden nog dat ik zo weinig trek had, omdat ik veel minder at dan normaal.' Of ze wist dat er iemand overleden was? -Ja, maar er overlijden hier zo veel. De bewoners zijn al oud he, tachtigers en negentigers. Gisteren had ze nog een eindje gewandeld. ,,Maar het leek of ik houten benen had.'' Ik verwachtte elk moment weggestuurd te worden door een medewerker, maar ik zag er geen. Wel troffen steeds meer bewoners elkaar in de gang. Uit de lift kwam een oude heer met wit haar in een rolstoel gereden. Hoe is het met u? vroeg ik -Goed, antwoordde hij. -Niet ziek? -Nee. ,,Ik ben van de krant'', zei ik. - O, leest u het Friesch Dagblad? (Goed dat ik de avond tevoren even op de website van het tehuis had gelezen dat het christelijk was). Ja, dat lees ik, zei ik. ,,Maar ik schrijf er niet voor.'' Het interesseerde hem niet en hij reed weg. Een andere bewoonster achter een rollator zei dat haar schoonheidsspecialiste had afgezegd. ,,Niemand komt er meer in.'' Een andere bewoonster werd bij de schuifdeuren tegengehouden door een huishoudelijke hulp. Die droeg plastic handschoenen. ,,Doen we altijd.'' De meneer die was overleden, was overigens niet gestorven door het virus. HIj was al oud en ziek, zei ze. De eerste mevrouw die mij niet te woord wilde staan, kwam er ook bij en wilde naar de koffieochtend. Dat kon dus niet. ,,Eigenaardig wij weten nergens van'', mopperde ze en liep terug naar haar appartement. De schoonmaakster sommeerde me opeens weg te gaan. Voor de deur zag ik twee collega's van het AD. Verwonderd vroegen ze me hoe ik wel naar binnen was gekomen. Gewoon aanbellen en doorlopen, antwoordde ik. - En ben je niet ziek geworden? -Nee,ik ben nog jong he, grapte ik. In de auto bleek dat de krant toch niet veel belangstelling had voor een repo. Het zou een bericht worden van 350 woorden. Maar zoals zo vaak de laatste tijd werd het weer enorm ingekort. Iets langer dan een kortje. Alle commotie en inspanningen dus voor niks. Het hoort er allemaal bij.

Mijn stuk over de zangworkshop stond mooi op de kunstpagina. Alleen vond ik de foto erg tegenvallen. Je ziet niet de groep enthousiast zingende koorleden, die kris kras voor de kansel staat, maar de toehoorders in de kerk, waar nog veel stoelen onbezet waren. Maar misschien was dat juist wel de bedoeling van de fotografe om dit contrast te laten zien. Mij dunkt dat er een betere foto te maken was geweest. Mijn collega van het Friesch Dagblad had een mooi stuk over hetzelfde onderwerp.Mijn eerste chef zei altijd veel te leren van stukken van collega;s die naar eenzelfde klus waren geweest als hij. Dat had ik bij dit stuk ook. Zeer beeldend en goed de sfeer verwoord, constateerde ik enigszins jaloers. Maar ja, ik had weer andere feitjes die hij niet had, troostte ik mezelf. Mooi hoe hij schreef hoe de koorleden de partituren van een stapeltje gristen. Hij schreef ook dat de dirigent had gezegd dat ze die eigenlijk niet nodig hadden. Ik had dat niet gehoord. Ik zat te ver af en de microfoon deed het niet. Na afloop wel leuke gesprekjes met deelnemers aan de workshop gehouden. Goh, eigenlijk ben je het hele weekend aan het werk geweest, zei mijn vriendin. Dat was ook zo, maar dat vond ik niet erg. Er moet per slot van rekening brood op de plank komen. En ik vind mijn werk nog steeds leuk.

Gebedsgenezing

2007-05-09T03:38:00.000-07:00

De Volkskrant brengt vandaag een groot stuk over gebedsgenezer Jan Zijlstra. In Leiderdorp ontvangt hij honderden mensen, die hij (natuurlijk God) zegt te kunnen genezen. Precies vier jaar geleden reed ik met mijn zieke moeder (83) en een vriendin van haar op haar verzoek naar de hal op een industrieterreintje waar de evangelische beweging Levensstroom bijeen komt. Mijn moeder had borstkanker, zo erg dat er een tennisbalgrote wond in haar borst zat, die was opengebarsten en gaan bloeden. Ze stond voor de keus om zich 17 keer te laten bestralen of niet. Mijn moeder had in de Harlinger Courant gelezen over de helende werking van evangelist Jan Zijlstra. Ze wilde er per se heen. Ze was ervan overtuigd dat hij haar kon helpen. Dan hoefde ze ook geen zeventien keer met de taxi naar het RIF(het bestralingscentrum) in Leeuwarden. Natuurlijk wilde ik met haar mee, al had ik er natuurlijk weinig tot geen fiducie in. Maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Mijn moeder was een gelovige vrouw en had altijd trouw God gediend. Als een het was die zijn speciale genade verdiende, was zij het wel. En: als zij zelf zo rotsvast geloofde dat ze beter zou worden, dan hielp dit ook alleen maar. Want de kracht van de gedachte en je eigen geloof werken, zoals alle feel good boeken ons willen doen geloven, op zich al helend. Aan alles wat je voelt schijnt altijd een gedachte vooraf te gaan. Voel je je verdrietig? Nee, dan dacht je eerst ergens aan dat je verdrietig maakte enz. Voel je je vrolijk? Dan had je eerst een gedachte aan iets dat je vrolijk maakte.
Op die zonnige middag in juni 2003 namen we in een stampvolle zaal plaats. Voordat de echte genezingen kwamen, was er een uren durend programma. Van gebed, gezang en collectes voor het goede werk van de BV Jan Zijlstra. We konden CD's, boeken en films kopen en hem zelfs machtigen om zijn belangrijke werk te kunnen voortzetten. De zakenman ZIjlstra had zijn zaakjes goed voor elkaar. Mijn moeder werd steeds ongeduldiger. Wanneer kwam ze nu eens aan bod? Maar iedereen moest zijn beurt afwachten. Eerst de reumapatienten mochten naar voren komen. Zijlstra legde zijn hand op de hoofden van de mensen en vroeg Jezus of hij hen wilde genezen. En anderen van hun astma, eczeem, dystrofie, hernia, blaasonstekingen en depressies. Eindelijk, na 2,5 uur wachten, werd het mijn moeder te veel. Ze stond op en liep naar voren. ,,Ik heb kanker, wanneer ben ik?'' - Mevrouw, u bent zo aan de beurt. Mijn moeder liet zich niet afschepen en bleef in de rij staan. Dat was weliswaar niet de rij van de kanker, maar van een andere kwaal. Ze kreeg Zijlstra's zegen. Daarna werd ze back stage geleid door een dame voor de nazorg. Mijn moeder was er niet gerust op. Ze stond tenslotte niet in het kankerrijtje. Maar de nazorgdame stelde haar gerust. ,,Mevrouw, God weet wat u nodig hebt.'' De wonderbaarlijke genezing bleef uit. Later kon mijn moeder er wel om lachen. "Wat stom van mij om te denken dat ik zomaar genezen kon worden. Nou ja, we hebben een leuk dagje gehad." Daarna werd ze overspoeld met post van Zijlstra's company. Of ze lid wilde worden van dit en dat. Nee, dank u. No cure, no pay. Nu lees ik in de Volkskrant dat Zijlstra toegeeft dat niet iedereen geneest. ,,Je moet eerst richting Jezus gaan." Blijkbaar had mijn moeder dat onvoldoende gedaan. Ze stierf een jaar later. Geloof je in een leven na de dood? vroeg ik haar enkele weken voor haar dood. ,,Ach,ik weet het niet, misschien is er wel helemaal niets." Maar hoe kan dat nou, nu ben je zo christelijk opgevoed en ben je 75 jaar naar de kerk gegaan. -Nou ja, Kuitert (de gereformeerde godsdiensttheoloog red.) zegt dat er geen God is. Niet dat ik het daar helemaal mee eens ben. Want dat er geen god is kan ik haast ook niet geloven." Waarop ze erop liet volgen. ''Hoewel, hij is wel professor, die weten meer dan wij."

Verzoek

2007-05-08T07:19:00.000-07:00

Steeds vaker komt het voor dat geinterviewden of mensen die mij bellen mij een verzoek doen. Zoals laatst. Iemand van een actiegroep belde. Ze hadden een rapport over de onwenselijkheid van de baanverlenging van vliegveld Eelde. Dat was in opdracht van hen opgesteld door een luchtvaartdeskundige. Nou had de beller zo gedacht: we willen het liever aan een kwaliteitskrant als het NRC geven dan aan het Dagblad van het Noorden, dat toch al niet veel opheeft met alle protesten tegen een langere start- en landingsbaan. Dan heeft het NRC dus de primeur. En dan had hij zo gedacht dat ik het dinsdag in de krant kon hebben. Dan ging het de dag erna naar de andere media. Je voelt je gek genoeg nog even een seconde gevleid, tot je je realiseert dat de beller er natuurlijk alle belang bij heeft om in het NRC te staan. Even onbescheiden: niet zelden leidt een publicatie in mijn krant (en vele andere kranten) tot Kamervragen. Een paar dagen na mijn stukje over de PDA van de Groningse politie (een pocket-computer, waarop surveillerende agenten direct kunnen zien wie in de straat nog een boete heeft openstaan of wie nog een straf moet uitzitten) meldde Minister Hirsch Ballin al dat hij dat ding landelijk wilde invoeren. Nu had mijn krant even genoeg van verhalen over protesten van burgers tegen baanverlenging of wat dies meer zij, dus er kwam helemaal niets van dat rapport in de krant.
Enkele weken geleden was ik bij de rechtszaak van de casinomedewerker die een rookvrije werkplek eiste. De krant wilde wel een verslagje. De volgende middag bleek dat mijn chef er toch een nieuwsbericht van had laten maken. Vakkundig ingekort door een zeer bekwame collega, daar niet van. Maar het is toch wel zuur. Maar ik kon het sportief op nemen. It' s all in the game, hoewel je je kunt afvragen waarom er bepaalde keuzes worden gemaakt. We hadden die dag, uitzonderlijk, namelijk wel drie binnenlandpagina's. Maar zeuren wilde ik niet. De baas van Holland Casino had in de rechtszaal verteld dat roken en gokken goed samengaan. Ik belde de pr-man nog even om zijn voorletter te vragen. En die vroeg wat ik zou citeren. Waarop ik dit voornoemde citaat noemde. Dat had hij toch liever niet in de krant, want hoewel het wel gezegd was, klonk het zo negatief. Of ik niet wilde toevoegen dat van alle casinobezoekers er 50 procent rookt. Dat deed ik niet. Het verslagje was toch al ingekort.
Een ander verzoek kwam toen ik onlangs voor mijn kunstredactie een expositie bezocht. Na de rondleiding in het museum vroeg de conservator of ik niet ook de naam van de medesamensteller van de tentoonstelling wilde noemen. ,,Want die jongen zoekt nog een baan''. Aanvankelijk stuitte me dit tegen de borst, maar ik was in een welwillende bui en vond het wel informatief om beide samenstellers te noemen, dus behalve de conservator ook hem.
Een tevreden geinterviewde is zelden een goed teken. Dat kan betekenen dat je niet kritisch genoeg bent geweest. Ooit antwoordde een opdrachtgever mij, toen ik vertelde dat ze bij een bepaalde instelling mijn bloed wel konden drinken: ,,Dat is meestal een teken dat je je werk goed gedaan hebt.'' Tevreden was de voorlichtster van een bank over mijn stuk. Ze had me gebeld en nodigde me uit voor de jaarlijkse presentatie van de jaarcijfers. Ik reed naar het chique buiten en parkeerde mijn gehavende Volvo schuin in het deftige plantsoen. Het stuk wilde ze vantevoren nog lezen. Tegenwoordig heb ik daar niet zo heel veel problemen mee. Eis is wel: alleen feitelijke correcties. Andere zaken neem ik nooit over. Het woord ,,plattelandsbank'' bleef dan ook staan. Maar mijn economieredactie toonde zich, voor het eerst in mijn zeventienjarige carriere, ontevreden. Of ik het stuk hier en daar kon aanpassen. Dat kon. Maar later bleek het gedateerd. Dus bleef het stuk ongeplaatst. De chefs worden de laatste tijd kritisch bekeken op hun keuzes en de inhoud van de stukken die zij plaatsen. Bijna elke ochtend krijgen we een mail van de hoofdredactie over wat goed was en wat beter kon.
Vandaar wellicht ook die vergaande kritische blik. Onderwerpen worden aan een kritische blik onderworpen. We hoeven niet ,,alles'' te hebben, maar willen zelf keuzes maken en meer eigen nieuws maken. Veel grote achtergrondstukken ook. Maar het nieuws mag er ook weer niet bij inschieten.

Meegaandheid is een slechte eigenschap voor een journalist. Anderzins maak ik de andere kant van nabij mee. Slechte omgangsvormen en keuzes die niet worden toegelicht. Mijn vriendin werd bijna een half jaar geleden geinterviewd door het blad Aktueel over haar duurzaamheidsproject Natuurlijk Leven. Het mannenblad wilde een andere, bredere en vooral ook vrouwelijke doelgroep aanspreken. Maar tot op heden is het nog steeds niet geplaatst. De betreffende journalist, die een zeer lezenswaardig en interessant artikel schreef, heeft tot op de dag van vandaag nagelaten uit te leggen waarom de hoofdredactie afziet van plaatsing. Dat is natuurlijk zeer onbehoorlijk. Als je uren uittrekt voor een interview, je er tijd aan besteedt en er verschijnt nooit iets over je in het betreffende medium is dat onbegrijpelijk. Nog onbevredigender is dat onduidelijk blijft waarom niet. Onlangs werd mijn partner opgebeld door de fotograaf van De Volkskrant, want door de klimaatsveranderingen staat het zelfvoorzienende project volop in belangstelling. Of hij langs mocht komen voor een foto. Ja, natuurlijk. De volgende dag stond er echter geen foto in de krant. De betreffende eindredacteur bleek 's avonds ineens minder enthousiast dan zijn voorganger die middag. In dit geval mailde de fotograaf netjes dat de foto niet meeging. Hij zei ook dat het soms zo ging en dat hij erin berustte. Onbenoemd bleef waarom de voorkeur aan een andere foto was gegeven. Onbevredigend.
Maar ook bij zijn stukken blijven liggen. Zo'n vijf a zes jaar geleden interviewde ik de Friese korpschef, maar het stuk ging maar niet mee. Niet dat het niet goed was, integendeel, maar de aanleiding was intussen verdwenen. Dus was het wachten op een nieuwe kapstok. Die leek er steeds te komen. En mijn chefs beloofden mij dat het mee zou gaan. Maar het gebeurde nooit. Een van mijn oude chefs vertelde mij eens dat stukken die lang op de plank blijven liggen op een gegeven moment onbedoeld het etiket krijgen dat er iets mee is. Uiteindelijk wordt het stilletjes van de lijst afgevoerd, want een artikel dat pak hem beet al twee maanden in de wacht staat, tsja, dat kan toch niet meer actueel zijn... De korpschef heeft mij er nooit op aangesproken. De voorlichter haalde zijn schouders erover op. Goddank wisten zij dat het misschien wel ..all in the game'' was.

Blingbling

2007-04-20T02:34:00.000-07:00

Het komt niet vaak voor dat het NOS Journaal een woord gebruikt, waarvan ik de betekenis niet ken. Maar gisteren was het zo ver. De nieuwslezer hoorde ik op de radio het woord ,,blingbling'' gebruiken, zonder er een toelichting of betekenis bij te geven. Het werd gebruikt in een bericht over de wenselijkheid van gevangeniskledij. Een meerderheid in de Kamer wil jongeren in gevangenissen in uniformen steken, om de showerige machocultuur van vooral Marokkaanse jongens te doorbreken. "Die lopen in dure merkkleding en blingbling.'' Ik piekerde me suf wat hiermee bedoeld kon worden en vond het vreemd dat de term niet werd uitgelegd. Ik weet haast zeker dat oudere luisteraars evenmin wisten wat het woord betekende. Ik zelf had er in elk geval nog nooit van gehoord. Nu wreekte zich dat ik nooit naar MTV of die andere jongerenzenders kijk, dacht ik. Ik zocht het woord vanmorgen op, nadat ik mijn vriendin (begin 30) nog had gevraagd of zij wist wat blingbling was. Hardop denkend zei ze dat het wel iets glinsterends moest zijn, wellicht sieraden. Ik zocht daarop op internet, en ja, ze had gelijk. Het blijkt een trend in de telecomwereld te zijn, de voornaamste zelfs vorig jaar. Glitter, glans en glamour moeten het mobieltje omringen, vooral de gsm's van de dames natuurlijk. Zij hangen dan diverse glimmende decoraties, hangertjes of versieringen met stenen (nep of echt) om hun hals, naar het schijnt. In de wereld waarin ik me begeef ben ik het echter nog nooit tegengekomen, wellicht ook omdat ik geen tienernichtjes heb, alleen neven. Het woord, dat tot mijn schrik vorig jaar zelfs werd opgenomen in de Van Dale, het groot woordenboek der Nederlandse taal, werd oorspronkelijk bedoeld voor sieraden. Nu is het inmiddels een algemeen geachte term voor allerlei versieringen zoals riemen, tasjes, zonnebrillen, schoenen en kleren. Het werkwoord blingen blijkt "opzichtig showen" te betekenen, zo lees ik. En er wordt tevens alles mee aangeduid wat modieus is.
Bling bling is afkomstig uit de muziekcultuur van rappers en hiphoppers. Het blijken vooral de rappers te zijn, die zich uitdossen met gouden juwelen om te pronken met hun rijkdom. Zo weer wat geleerd. Het NOS Journaal heeft gelijk. Als een woord in de Van Dale staat, mag dit algemeen bekend worden geacht, moet de redactie hebben gedacht. Ik vraag me toch af hoeveel mensen het toch niet wisten. Maar misschien loop ik zelf wel achter en ben ik inmiddels met mijn 45-plus hopeloos ouderwets. "Blingen" is natuurlijk, bedenk ik me ineens, een samenvoegsel van blinken en glimmen! Maar waarom is het dan niet glimglim of blinkblink geworden? Vermoedelijk omdat de laatste k bij blinkblink wegvalt in de uitspraak van de over het algemeen slecht articulerende jeugd. Het spijt me maar zelf blijf ik bij blingbling denken aan een goed hoorbare fietsbel!

Nederigheid

2007-04-19T11:31:00.000-07:00

Voor mijn krant was ik vanmiddag bij de presentatie van het boek ,,De wet van de koestal'' van Sytze Faber in het Koetshuis van Landgoed Lauswolt in Beetsterzwaag. Ze wilden voor de zekerheid dat er iemand bij was, om te horen of oud-informateur Wijffels nog iets spannends te zeggen had over de informatie. Sytze Faber stond bij de ingang met de manager van Lauswolt. Ik stelde me voor en zei dat ik hem ooit - het moet 1994 zijn geweest denk ik- had geinterviewd toen hij nog burgemeester van Hoogeveen was. In het zaaltje was het al aardig vol. Veel ouder publiek stond aan de kant. In het midden stond een tafel met de heerlijkste lekkernijen te pronk: schaaltjes met stukjes noga, chocolade, koekjes en ander lekker suikergoed. Niemand nam wat. Dat zei een fotograaf tegen me. "O, ik heb al een stukje noga op"", antwoordde ik. Ik zag mijn Friesch Dagblad-collega Sjirk Kuiper binnenkomen. Later kwam hij op me af en gaf me een hand. ,,Ik ben Sjirk Kuiper, voorlichter van de ChristenUnie." Ik vond het wel een geestig grapje en ging er niet op in. Maar al te vaak ga ik serieus op grapjes in. Zoals vanmorgen. Ik belde Geert Dales over het feit dat geen van de 160 Friese trouwambtenaren gehoor had gegeven aan een uitnodiging voor het bijwonen van de opening van een tentoonstelling in het Verzetsmuseum over homo's in nazi-Duitsland. Dales wist van niks. Terwijl hij toch tot de doelgroep behoorde. Want buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand en gay. De organisatie had deze gebeurtenis kennelijk ,,geheim'' willen houden, schertste hij. "Geheim?'' vroeg ik. Dales aarzelde. Nou ja, bij wijze dan.... Dus later informeerde ik voorzichtig bij Sjirk: 'Zeg, je bent hier toch voor het FD? Nee, hij werkte per 1 april voor de ChristenUnie. Ik zag ook Willem Aantjes, oud-politiek leider van de ARP. Grijs, broos, al op leeftijd. Bijna dertig jaar geleden was dit de beoogd premier. Althans als zijn lidmaatschap van de Germaanse SS niet was ontdekt. Weg politieke carriere. Ook Andre Roevoet en Wijffels waren aanwezig. Faber vond de ChristenUnie van nu erg veel lijken op de ARP van 40 jaar geleden, namelijk met een sterk sociaal gezicht en oog voor het milieu. Na afloop bekende hij dat hij ChristenUnie had gestemd. "Maar dat is niet voor de krant" zei hij tegen mij en een collega.
Rouvoet zei nog iets moois: "Politiek gaat om macht, maar christelijke politiek is je dienstbaar maken aan gerechtigheid." Geldt dan blijkbaar niet voor homo's die als een tweederangsburger worden afgeserveerd door de passage van weigerambtenaren in het regeerakkoord. Een legitimatie voor discriminatie. Rouvoet nam alleen deel aan het kabinet om zijn christelijk-sociale doelstellingen te realiseren. "Het pluche is bijzaak." Wijffels zei dat in Beetsterzwaag de basis voor het kabinet was gelegd. Niks geen lijstjes met eisen, niks elkaar aftroeven, niks onderhandelen, maar de dialoog voeren. Hoe moet Nederland er uit zien, wat willen we? Waar vinden we overeenstemming? Na afloop stond hij voor de camera's van de NOS. Ik wilde hem aanschieten, maar dacht: ach, laat hem eerst maar even een kop koffie pakken. Later was hij verdwenen. Hij stond langdurig met Rouvoet voor de ingang te praten. Tot twee keer toe vroeg ik hem of ik hem nog even kon spreken. "Ik loop niet weg", zei hij. Ik stelde me voor. "Ah, u bent die mevrouw die hier in de bosjes zat." Ja, tijdens de formatiebesprekingen was ik omgelopen en zag de heren aan de achterkant van het koetshuis een luchtje scheppen. Die inventiviteit was hem blijkbaar bijgebleven! - Dat u dat nog weet, zei ik. Al na enkele zinnen bleek dat hij weinig zin had om mijn vragen nog verder te beantwoorden. Hij sloeg me even op de schouder en zei: "Maar dit is allemaal al oud nieuws hoor." - Ach, ik ben maar een eenvoudig correspondentje", schamperde ik. "Maar nu moet ik echt weg", zei hij en beende naar binnen. Ons gesprek was abrupt beeindigd. Vond hij zijn gesprekspartner niet goed genoeg geinformeerd? Had ik het verkeerde jasje aan? Feit is dat me dit in jaren niet is overkomen. Maar ach, het is wel een lesje in nederigheid. Passend bij de gereformeerde moraal bovendien en daarom toepasselijk bij deze middag. "Wat is de mens dat U zijner gedenkt?"
En het doet je beseffen dat je als journalist ook maar een mens bent. En dat niet iedereen altijd voor je klaarstaat. Uit angst anders een slechte pers te krijgen. Dank u meneer Wijffels!

Fries eigen

2007-04-04T09:04:00.000-07:00

Hij kon het natuurlijk zelf wel een beetje bedenken, zei hij, maar toch belde mijn NRC-collega vanmorgen even op: Wat is ,,Fries eigen'', zoals ik mijn verslag had geschreven? Ja, dat is toch het belang van het Friese culturele erfgoed en de taal dacht ik hardop. Of zou het ook het nuchtere, botte en recht voor zijn rape zijn, of het schuchtere en het licht onder de korenmaat stekende en jezelf vooral niet op de schouder kloppen en zeker niet hoog van de toren blazen? Fries-eigen is weer iets anders dan Frysk-sinnich natuurlijk. Opnieuw belde de eindredactie later. Dat ,,Omrop'' in ,,Omrop Fryslan'' is toch zonder 'e' he?,,Ik ben niet zo vertrouwd met de Friese taal," verontschuldigde mijn collega zich op voorhand. Ik erger me groen en geel als een vlijtige eindredacteur er Omroep Fryslan of nog erger: Omroep Friesland van maakt. De Friese omroep kan natuurlijk weer wel.
Op half een belde mijn chef of ik nog snel een vetje kon maken over de Drachtster trouwambtenaar Jan Rozema, die opstapt, omdat hij homo's weigert te trouwen. Hij is het niet eens met de onlangs aangenomen raadsmotie waarin staat dat alle Buitengewoon Ambtenaren van de Burgerlijke Stand (BABS) alle paren, ook van gelijke kunne, moeten huwen. Er was een ANP'tje binnengekomen. En of ik binnen een half uur kon leveren. Ik belde met de voorlichting van Smallingerland, waar een dame mijn vraag noteerde en beloofde terug te bellen. ''Ik zit voor mijn deadline, graag zo snel mogelijk'', zei ik. Later belde een collega van haar terug. Rozema was niet bereikbaar. Ik vroeg of er soms een motie was aangenomen in Smallingerland, want waarom zou Rozema anders opstappen? Dat wist de betreffende dame niet. Ze zei dat ze nog maar een paar maanden bij voorlichting werkte. Ze zou het uitzoeken en met terug laten bellen. Dat gebeurde, maar nu door een derde voorlichtster die me alle informatie gaf. Ook dat het hier een wethouder betrof van ChristenUnie huize betrof, die vorig jaar met alle collegeleden als BABS was benoemd. En ja, hij bleef wel aan als wethouder. Intussen had ik mijn altijd behulpzame ANP-collega al gebeld, die zei dat hij Rozema evenmin te pakken kon krijgen. ,,Weet je dat nieuws al van die bussen van Conexxion?''Nee, dat wist ik niet. Omrop Fryslan meldde dat ze uit de roulatie werden genomen.
Ik had vanmorgen ook al een necro geschreven over Albert Waalkens, de boer en galeriehouder die was overleden en zat al voor een deadline. Vanmorgen werd ik om half 9 al gebeld door een collega van de kunstredactie. Waalkens was 1 april overleden. De redacteur beeldende kunst kon geen necrologie schrijven en uit het archief bleek dat ik de Groninger ooit eens had geinterviewd. Dat herinnerde ik me nog, het was in 2000 en ik was enthousiast over de galerie naast zijn woonboerderij, de nuchterheid en de bevlogenheid van de akkerbouwer annex kunstkenner, die menig jong kunstenaar had ,,ontdekt.'' Ik kon gelukkig wat citaten overnemen uit mijn eigen stuk en belde nog even met directeur Kees van Twist van het Groninger Museum. Altijd handig als je nog ergens een 06-nummer hebt. Die vertelde dat hij Waalkens goed had gekend. Die leefde al in een schemerzone, deelde hij mee. ,,Hij was dementerende. De laatste keer dat hij Waalkens had ontmoet was er echter geen sprake van somberte, maar juist van vrolijkheid. ,,Hij zei: ik weet straks nog wel dat ik een glaasje jenever heb gedronken, maar niet dat jij langs bent geweest.'' Van Twist gaf me het nummer van een galeriehouder die Waalkens ook goed kende. Zij bleek nog niet te weten dat haar collega was overleden en vroeg me wanneer de begrafenis was. Dat wist ik niet. Ze vertelde dat hij ,,een zeer genereus mens' was. Ze kwam in 1991 met hem in contact toen ze zelf een galerie opende. Hij sprak Gronings en zei: ,,Wicht, hier heb je mijn adressenbestand, doe ermee wat je wilt. Dan heb je een begin.'' Ja, competitie was hem vreemd, vertelde ze me. "
Ook zijn levenspartner belde ik in Amsterdam, maar zij was niet te bereiken. Dat deed ik overigens met aarzeling. Ik herinner me toen ik net enkele maanden bij Persburo PENN werkte, toen in 1985 Abe Lenstra overleed. Mijn chef vroeg me een stukje te schrijven en in mijn onbevangenheid belde ik de familie. Ik kreeg een huilende dochter aan de lijn en geneerde me rot. Gelukkig gaf ze me een naam van iemand die veel wist over Abe. Niet dat dit heel erg nodig was. Mijn directeur ging achter de toen nog elektronische typemachine zitten, stak een sigaar op en begon uit zijn hoofd een in memoriam te tikken. Dat kon hij,
zoals hij uit zijn hoofd een stuk over Jopie Huisman kon schrijven, gebaseerd op de diverse interviews die hij in de loop der jaren met hem gehad had. Met open mond keek ik toe. Het waren smeuige, leesbare verhalen vol anekdotes.
Vandaag stond op de kunstpagina een stukje over het feit dat Voltaire ooit een briefje in het Nederlands had geschreven. Dat had ik gister dus al in de krant kunnen hebben, want eergisteren kreeg ik hier al een persbericht over. Maar ik liet het stomgenoeg liggen. Te druk met andere zaken. Morgen naar een rechtszaak van een vrouw die ervan wordt verdacht haar vriend van de Martinitoren te hebben gegooid.

Censuur

2007-03-22T13:10:00.000-07:00

In Amsterdam werd gisteren het nieuwe hoofdkantoor van Google geopend. Op de vijftiende verdieping van een torenflat tegenover station Amsterdam WTC-Zuid was de ruimte op zijn Mondriaans ingericht. Ook foto\s van grote zwart-witte koeien sierden de wanden. Er liepen allerlei snelle jongens en genaaldhakte meisjes rond. Om de opening te vieren waren vier kunstenaars uitgenodigd om ter plekke vier schilderijen te vervaardigen in ,,Mondriaanstijl''. Het viertal moest de ongeveer 300 bezoekers vermaken, die in groepjes, verdeeld over de dag werden rondgeleid en uiteraard ook een blik wierpen op het kunstwerk in wording. Daarna volgde een toespraak van de directeur en een borrel. Ik volgde alles op gepaste afstand, ik was chauffeur van een van de kunstenaars, Yby Potlatch, die een eigen atelier had gekregen omringd door drie witte wanden. Voordat de kunstenaars aan hun opdracht voor die dag begonnen, was het idee, moesten ze eerst even warmlopen. Die foeilelijke witte borden aan de wanden behoefden illustraties. Kunstenaar Ferry uit Amsterdam tekende met zwarte viltstift een portret van een zeventiende eeuwse dame in Vermeer-stijl. Hij oogstte veel lof van het drukke kantoorvolkje. Hij glimlachte enigszins besmuikt toen hij vertelde dat de dame in kwestie een prostituee was. ''Een hoer'', riep een werknemers,enthousiast. Toepasselijk, vond hij en hij wees op de vier plastic letters LOVE die voor het raam hingen. Ferry fluisterme toe of het rijke decollete wel door de beugel kon. De opdracht luidde immers dat er geen controversiele werken mochten worden gemaakt. -Ach natuurlijk niet, zei ik. 'Dit is keurig.'
Potlatch begon vol verve aan een tekening van twee vrouwenfiguren, waarvan de borsten in Mondriaanrood en -blauw werden aangezet. Het kunstwerk werd echter tot verbijstering van de kunstenares aan het oog onttrokken. Een grote poster van Tom Cruise, die er naast hing, werd ijlings over de afbeelding getrokken, die naar de smaak van de opdrachtgever aanstootgevend en extreem, ja zelfs schokkend, was. Potlatch werd op het matje geroepen en moest onder vier ogen horen dat haar tekening echt niet kon: twee beffende vrouwen, daar zouden vooral de Amerikaanse en Japanse gasten erg van schrikken. Potlatch was verbijsterd en barstte zenuwachtig in lachen uit. Haar tekening toonde wel twee vrouwenfiguren, maar dat die de liefde bedreven was toch vooral aan de fantasie cq de dirty mind van de aanschouwer te wijten, Het was in elk geval geenszins de bedoeling van de kunstenares, die dan overigens het vrouwenhoofd wel een andere beweging had laten maken. Dat ze twee vrouwenfiguren tekende die achter elkaar lagen en dat de twee sterretjes het vrouwelijk geslacht moesten voorstellen, ja, maar wie zei, wie bepaalde, wie dacht dat dit....? Potlatch stamelde dat ze nimmer seksuele handelingen schildert noch tekent. 'Ik ben daar ook helemaal niet mee bezig." De strenge dame van het organisatiebureau, dat de dag in goede banen moest leiden, wilde weten wat voor afbeeldingen de Friezin dan wel niet op het grote schilderdoek zou zetten. -Vogels, antwoordde Potlacht, want zoals vogels wereldwijd hun vleugels uitslaan, zo bereikt de google-zoekmachine elke aardbewoner die achter zijn pc zit. Maar die vogels zouden toch niet gaan paren? wilde de dame weten. Potlatch, die pure, krachtige en vrolijke schilderijen maakt, was stupefait. Hadden ze haar website niet bekeken? Het leek er niet op. Dan had de dame geweten dat ze immers dieren- en vrouwenfiguren schildert, maar zeker nooit in aanstootgevende poses. Het idee! Ze vatte de opmerking op als een belediging. Later kwam een hoge Google-dame lacherig uitleggen dat de medewerkers de tekening prachtig vonden, maar dat ze ook aan hun bezoekers moesten denken. Potlatch dacht alleen maar: is dit nou Amsterdam, de stad waar alles kan? Is dit de angst van het grote Googleconcern anno 2007? Dat bezoekers worden afgeschrikt door een stifttekening op een wit bord? Verslagen en verbijsterd, boos en verdrietig - vooral nadat de big Google-boss de vier kunstenaars na het staande diner had verzocht weg te gaan ("we willen onder ons zijn, dit is een besloten bijeenkomst voor het personeel") wiste ze de in de Google-ogen controversiele tekening uit. Collega Ferry deed hetzelfde met zijn portret.

Burgerlijk Huwelijk

2007-03-08T04:33:00.000-08:00

Na afloop van het slotdebat gisteravond in het tijdelijke Provinciehuis zag ik Anita Andriesen en enkele PvdA'ers in verwoede discussie met Omrop Fryslan-presentator Eric Ennema en diens hoofdredacteur Hans Snijders. Tijdens het debat schoof Eelke Lok een A4'tje voor Ennema's neus. De PvdA was de grootste partij geworden in de Friese staten! Het voor Anita goede nieuws bracht een gejuich onder de aanhang teweeg die fervent met hun rode sjaaltjes wuifden. Maar mijn tante zei altijd al: Je moet niet juichen voor het avond is. Als het waar was en de presentator beklemtoonde dat dit het geval was, dan betekende dit dat de PvdA het voortouw zou nemen bij de coalitiebesprekingen. Anita maakte, ervaren als ze is, direct een voorbehoud. Ze reageerde in de trant van: 'Ik moet het eerst nog zien. Vier jaar geleden dachten we ook de grootste te zijn en pakte het toch nog anders uit.' Ze bleek een voorspellende blik te hebben. Want na de laatste tellingen kwam het CDA toch als grootste partij uit de bus.
Ik volgde voor mijn krant de FNP van Johannes Kramer, een sympathiek en divers gezelschap. Kramer stond aan het begin van de avond sombertjes naar de schermen met verkiezingsuitslagen te kijken. Het gaat niet de goede kant uit, mopperde hij. Maar allengs werd zijn stemming beter. Uiteindelijk krijgt de FNP 5 zetels, een verlies omgerekend van 1. Na afloop feliciteerde ik Ad van der Kolk (SP) kort met zijn winst. Die was toch vooral op het conto van de provinciale SP toe te schrijven, durfde hij tijdens het debat te zeggen. Terwijl hij natuurlijk meelift op het succes van Jan Marijnissen. In de staten deed de SP het niet bijster goed. Een statenlid stapte uit de partij maar bleef op eigen titel statenlid en ving de maandelijkse premie van 1000 euro op. Bonter maakte SP-statenlid Hanny Palmen het door 40.000 euro gemeenschapsgeld in eigen zak te steken. De provincie sleept haar hiervoor nog voor de rechter. Toen ik Van der Kolk hierover belde, bleef hij afstandelijk en was hij geprikkeld. De SP kon daar toch niets aan doen? In levende lijve is hij vaak hartelijk op het amicale af. Zoals gisteravond na mijn felicitatie. Hij dacht dat ik een reactie van hem wilde. Maar ik zei: ''Ik hoef jou helemaal niet te hebben. Ik ben hier voor de FNP.'
Ook Annemarie van Gelder de hand geschud van de Partij voor de Dieren. Ze zei dat ze onverwachts de politiek was ingegaan omdat er weinig mensen waren die lijsttrekker wilden worden. Ze voelde zich een vreemde eend in de bijt. "Ik ben gewoon schrijfster." Ook trof ik mijn collega van PS Produkties die een fervent ChristenUnie-aanhanger is. "Jullie zijn tegen het homohuwelijk", bitste ik. "Jullie moeten ons de ruimte geven:, vond hij - Maar jullie mogen niet discrimineren", riposteerde ik.
Het is natuurlijk een grof schandaal dat trouwambtenaren mogen weigeren homo's te huwen. Ze moeten gewoon hun wettelijke taak uitvoeren en als die wet hen niet bevalt moeten ze opkrassen. Het is tenslotte maar een erebaantje. Ik ga als vegetarier ook niet in een slachthuis werken. Helaas heeft de PvdA slappe knieen en is er een draak van een compromis uitgerold, dat vice-premier Bos - van wie een roddelweekblad deze week beweert dat hij homo is, maar er niet voor uit durft te komen- nog verdedigt ook. Onder het mom van: dit was al de praktijk. Dank je de koekoek. Er was indertijd met het wetsontwerp afgesproken dat zittende weigerambtenaren clementie kregen, maar dat nieuwe BABS'en domweg als vertegenwoordiger van de overheid de wet moesten uitvoeren. We hebben in dit land goddank scheiding van kerk en staat. Maar nee, de gemeentes mogen het nu zelf uitzoeken, aldus Balkenende. En de ChristenUnie interpreteert het zo dat ook nieuw benoemde trouwambtenaren het recht hebben om hun geweten te volgen. Dat geweten zegt dat ze twee vrouwen of twee mannen, maar in het geval van de Leeuwarder weigerambtenaar Nynke Eringa ook geen partnersregistratie tussen twee hetero's, willen sluiten. Een huwelijk is voorbehouden aan een man en een vrouw, in hun visie en niet aan een vrouw en een vrouw. Zo staat het ergens in de bijbel, geloof ik. Al kunnen paters en nonnen ook de bruid van Christus zijn, dus in het geval van de paters is het dan ook een huwelijk tussen twee mannen. Mijn NRC-collega die een stuk schreef over de kwestie, zei en passant dat ze de ophef erover maar overdreven vond. Elke homo die wilde, kon toch trouwen? Ik antwoordde haar dat ik zelf getrouwd ben met een vrouw en dat op die maandagmorgen negen uur, toen we naar het gratis trouwuurtje gingen, mevrouw Eringa dienst had. Die kwam dus niet. En dat het dan toch verdomde lullig is dat iemand jou niet van dienst mag zijn, terwijl ze daar geacht wordt gewoon de wet uit te voeren. Ik ben geen VVD'er maar dan mis ik de liberalen. Het CDA is altijd halfslachtig. Balkenende en Van der Hoeven zijn persoonlijk tegen het 'homohuwelijk''. Ik zet het tussen aanhalingstekens want er is de facto helemaal geen homohuwelijk. Er is gewoon een burgerlijk huwelijk, dat openstaat voor zowel hetero' als homo's dus waar hebben we het over? De ChristenUnie is principieel tegen. En de PvdA schippert en roept maar dat de praktijk nu geformaliseerd is, terwijl ze of op hun strepen hadden moeten staan (Irak was ook al ingeleverd) of moeten toegeven dat ze op dit punt ook weer hebben verloren. Slappe hap! Gelukkig is RTL Boulevard een actie samen met de Gaykrant gestart als protest tegen deze idiote passage uit het regeerakkoord. Zelfs mijn liberale NRC, die in de praktijk steeds verder opschuift naar Groen Links en de PvdA, vond dat homo's (vrij vertaald) niet moesten zeuren en dat zij de zaak op de spits dreven. Ik heb hierover een droef mailtje naar mijn hoofdredacteur gestuurd, die toezegde mijn argumenten in overweging te nemen.

Heli verstoort drachtige schapen

2007-03-01T12:09:00.000-08:00

Boer boos op milieupolitie

Biologisch boer Thom de Groot uit Grou is boos op de milieupolitie. Vorige week scheerde een helicopter van deze dienst over 26 drachtige schapen van hem. De dieren schrokken zich wild en bij een schaap kwam de bevalling als gevolg van de schok op gang. Twee lammeren kwamen echter dood ter wereld. Het onfortuinlijke schaap had onvoldoende ontsluiting. ‘Die heli bleef maar rondcirkelen met een oorverdovend lawaai’, aldus een boze De Groot. ‘Schandalig. Ook de koeien en paarden waren overstuur. Een paar jonge koeien sprongen zelfs over hekken van anderhalve meter.’ De biologische boer, bekend om zijn jarenlange strijd tegen de gele oormerken voor koeien, heeft een klacht ingediend bij de Rijksluchtvaartdienst en bij de milieupolitie. Ook schakelde hij een advocaat in. ‘Ik laat het er niet bij zitten.’ De politieheli wilde vermoedelijk controleren of de ruige mesthoop, die achter zijn huis ligt, in orde was, vermoedt De Groot. ‘Maar laat ze naar riooloverstorten kijken. Wat doen ze bij biologische boeren?’ De schapen zijn lange tijd onrustig gebleven, vertelt hij. Hij heeft ze nu in een weiland dichterbij zijn boerderij gezet. ‘Dan voelen ze zich iets veiliger.’

JFK

2007-02-20T15:17:00.000-08:00

Op www.nu.nl las ik vanmorgen dat er een nieuw, tot nu toe onbekend filmpje was opgedoken, van JFK. En wat voor een. Iemand had, naar hij nu pas bekendmaakte aan zijn kleinzoon, wat filmbeelden geschoten, toen de stoet met de president door de straten van Dallas reed op 22 november 1963. Ik heb het filmpje, dat 40 seconden duurt, verscheidene malen bekeken. Die beelden zijn alleen fascinerend, omdat Kennedy anderhalve minuut later wordt doodgeschoten. Eerst zien we een groepje mensen aan de kant van de weg staan. Een dame zwaait al naar een onbekend iemand in de verte, een bekende? Een politieagent met witte pet sommeert het groepje meer aan de kant te gaan staan. Iedereen doet dat zonder gemor. De sterke arm had nog gezag in de jaren zestig! Een vrouw loopt door het beeld, gehuld in een donkere jas, ze trekt zich niets aan van de drukte op straat. Ogenschijnlijk ongeinteresseerd loopt ze door, nog onwetend welk historisch moment ze straks zal missen. Wat zeg ik: ze ontloopt de moord van de eeuw. Dan zien we een dame, die met anderen langs de kant staat, even haar hoofd naar voren buigen. Ja, opwinding maakt zich meester van de omstanders. Daar komt de stoet. Vier motorrijders rijden voorop en dan is daar ineens de limousine met de president. Wat rijdt die Lincoln Continental langzaam, bedacht ik me, toen ik de beelden zag. Op de achterbank zit geheimagent Clinton Hill met zonnebril op. Het is zonnig weer. Jackie zit aan de kant van de filmer en zwaait een keer haast minzaam met haar hand. Ze heeft witte handschoenen aan. Dat is me nooit eerder opgevallen. Ze glimlacht. Haar man kijkt even naar rechts, we zien hem in een flits, zoals de filmer hem heeft gezien. In een fractie en dan is de auto al weer uit beeld. Anderhalve minuut later zal Kennedy dood zijn. Ik bedenk me dat alle vier inzittenden van de presidentiele limousine inmiddels overleden zijn. Eerst JFK, daarna Jackie en gouverneur Connally en diens weduwe Nelly vorig jaar op hoge leeftijd. Zij sprak Kennedy als laatste aan. `U kunt niet zeggen dat Dallas u niet hartelijk begroet´, zegt ze tegen hem. Kennedy moet opgelucht zijn geweest. Die ochtend stonden er villeine advertenties in de Dallas Morning Star. Wanted, stond er onder een foto van Kennedy. In het conservatieve zuiden was hij niet geliefd. En niet welkom. JFK was opgetogen dat zoveel mensen hem toejuichten. Onwetend van welk lot hem 90 seconden later wachtte, genoot hij van de zon, de rit en de lenthousiaste mensenmassa.
Toch curieus dat zo'n belangrijk filmpje blijkbaar jarenlang op zolder heeft gelegen. Misschien vond de filmer het van niet erg groot belang. Dat is begrijpelijk, omdat er an sich niet zo heel veel op staat. Als JFK niet was vermoord, anderhalve minuut na deze film, was hij geheel onbeduidend geweest. De importantie zit hem natuurlijk in het feit dat het hier een van de weinige laatste kleurenbeelden van Kennedy zijn. Dat moet de maker toch beseft hebben. Dus waarom kwam hij er niet eerder mee? Ik heb eens op Discovery of National Geographic een film gezien die aan de hand van alle amateurfilmpjes die laatste rit van JFK analyseerde. Fascinerend. HIj eindigde bij de film van Abraham Zapruder, die Kennedy vanaf het grasheuveltje in beeld had en de tragische moord vastlegde. Ik weet nog goed dat deze beelden voor het eerst vrij kwamen en dat Nieuwe Revue ze in 1975 publiceerde in diverse delen. Elke vrijdag na schooltijd reed ik naar de stad om het tijdschrift bij de boekhandel te kopen. Ik geneerde me voor de blote dames op de cover en vroeg mijn schoolvriendinnen luidkeels duidelijk te maken dat ik het blad kocht voor het artikel over Kennedy.

Dieronvriendelijk

2007-02-20T15:15:00.000-08:00

IN HET NIEUWS..

Jagen voor de gezelligheid, ganzenlever als lievelingsmaal en een stinkende kat als symbool voor een vies huis. Ik noteerde dieronvriendelijke methodes en uitspraken.

Martin Schröder, ja hij van die door hem zelf opgerichte luchtvaartmaatschappij, is met pensioen. In een interview in De Volkskrant zegt hij nu meer tijd te hebben voor zijn grote hobby: jagen. Dat doet hij al 40 jaar. ´Het gaat mij om de gezelligheid´´, zegt hij, ´niet om het schieten.´ Hij jaagt met zijn vrienden en twee zoons in Zuid-Duitsland. Veel klimmen in de heuvels, ´dan krijg je andere gesprekken met zo´n knul dan in het café.´ Het zal wel, als het jagers alleen om de gezelligheid te doen was, zouden ze wel wandelen door de natuur. Ik las eind november dat de jacht voortaan ook in natuurgebieden is toegestaan. Nog een van de laatste maatregelen van demissionair Minister Veerman van Landbouw. Het was een voorstel van CDA-Kamerlid Annie Schrijer- Pierik, beschermvrouwe van de jagers (hebben die nog een beschermvrouwe nodig?). Ze zegt in de Leeuwarder Courant zelf weg te kijken als er geschoten wordt. ‘Maar het (de jacht red.) is wel nodig’, gezien de schade die dieren aanrichten. Welke schade een haas, wilde eend, fazant, konijn, houtduif en ree aanrichten is mij een raadsel. Ik heb een hekel aan jagers. Ik heb ze vorig jaar flink uitgescholden toen ze door de Wynserpolder, bij het huisje van mijn vriendin, liepen. Ik zag toen van nabij hoe ze te werk gaan. Aan de ene kant van de sloot staan drie mannen met stokken, die ze horizontaal voor zich houden. Ze maken daarbij vreemde geluiden, om de hazen op te jagen. Een ander groepje loopt het weiland aan de overkant van de sloot in, zodat ze de opgejaagde diertjes recht in het vizier krijgen. En dan knallen! Weerzinwekkend. Onder het mom van faunabeheer wordt er lustig op losgeschoten. Zo´n jachtpartij resulteert niet zelden in halfdode, bebloede hazen die in de sloot voor hun leven vechten. Als je toch een dier wilt spotten, ga dan op virtuele ganzenjacht, zou ik denken. Vogelbescherming Nederland wil een nieuwe website Goosetrack opzetten, waar vogelliefhebbers ganzen kunnen volgen en bekijken. Elke winter strijken er 1,5 miljoen van deze dieren neer om te overwinteren op Nederlands grondgebied.

Stinkende kat

Als u dit leest naderen we het voorjaar alweer. In de Leeuwarder Courant viel me een intro op van een verhaal van iemand die eindelijk haar droomwoning had gevonden. Er moest nog wel het een en ander worden opgeknapt, want: ,,De graffiti zat op de voordeuren, er lag kattenpoep in de wc en de stinkende kat liep met een dode muis in zijn bek’’. Opvallend: kattenpoep in de wc, moet er toch wel door een mens zijn gedeponeerd, anders was het wel een heel zindelijke kat. Maar waarom dan niet even doortrekken? En wat moet ik me bij een ‘stinkende kat’ voorstellen? Katten stinken bij mijn weten zelden en als het de kat van de toekomstige bewoonster zelf was, heeft ze haar huisdier niet goed verzorgd… De kat wordt opgevoerd als vreselijk dier, dat stinkt, poept en een muis meeneemt, om te illustreren hoe erg het met het huis gesteld was. Een merkwaardige manier om de staat van een woning toe te schrijven aan een huisdier dat er wel of niet woont.

Ramstestikel

Ik lees dat een bekende Leeuwarder restauranthouder het na 21 jaar voor gezien houdt. In de Leeuwarder Courant wordt hij aangeduid als iemand die als eerste ‘ramstestikel’ op het menu zette. Dat geldt dan blijkbaar als toppunt van exclusiviteit. Als vegetariër kan ik daar alleen maar van gruwen. Maar of het erger is dan karbonade? De Nobelprijswinnaar zegt in Happinez dat een mens zonder dromen ‘niets’ is, waar ik me wel in kan vinden. De toevoeging ‘dan is het net een dier’, komt op mij nogal negatief over. Zijn het niet meestal mensen die de ‘beest’ uithangen. Niet voor niets gebruikt een werelddierenorganisatie de slogan ´Bescherm de dieren tegen de beesten´, op een poster waarop zo´n Canadese beul een zeehondenjong neersabelt.

Bontdrager groen?

De omroep Llink meldt dat Harmke Pijpers, de door mij overigens gewaardeerde televisie- en radiocollega, zeer groen is. Ze heeft tig spaarlampen, maar dat ze bont draagt is helaas maar een klein minpuntje voor de Llinkers. De presentatrice lacht wat schaapachtig als een jager in haar bijzijn een duif heeft neergeknald en hem nog warm in zijn hand tentoonspreidt. Ze stelt een open, correcte vraag, zoals een keurig journalist betaamt: ‘Hoe is het om een dier dood te schieten?´, waar ik had willen weten: ´Voelt u zich geen enorme schoft en moordenaar nu u dit volstrekt onschuldige dier heeft afgeknald voor uw lol?´

In een ander programma zie ik hoe een palingvisser schilderijen maakt van de huiden van de aalvormigen. Het lijken wel landschapjes, al die plakkaten vissenleer die hij opplakt. En het ruikt ook nog naar vis. Geldt blijkbaar als aanbeveling.

Levend koken

In het nieuwe blad Goodies, waarin duurzaam genieten centraal staat (Isa Hoes en Antonie Kamerling) lees ik dat Slow Food (duurzaam, anders langzaam eten) zo goed is. De beweging heeft de slak als symbool geadopteerd. In het bericht ‘Slakken en ontslakken’ lees ik dat slakken weer mogen. ‘Ze zijn namelijk echt lekker.’ Vooral verse, die je levend en al thuis kunt laten bezorgen door een slakkenkwekerij. Wel tien dagen vantevoren, want de diertjes moeten eerst tien dagen ‘vasten’. Uitgehongerde slakken smaken namelijk het lekkerst. De journalist wil natuurlijk weten of dat niet zielig is. Antwoord van de slakkenkweekster: .’Welnee, ze vallen na een paar dagen honger gewoon in slaap. Dat is heel natuurlijk, want dat doen ze in de winter ook.’ Maar dat levend koken dan, probeert de interviewster nog. Antwoord: ‘Dat valt ook wel mee, want ze zijn heel snel dood.’ Waarop de uitsmijter komt: ‘In Frankrijk gooien ze er een schep zout bovenop, dat is pas zielig.’ (Omdat ze dan in een keer een snelle dood zouden sterven, vermoed ik, lijkt me overigens ook zeer pijnlijk)

Ganzenlever

In een oud nummer van het blad Sprout (voor ondernemers) valt mijn oog op een interview met een topman van de Zeeman Groep. Een sympathieke, no nonsense man, concludeer ik al lezend. Tot ik de keuze voor zijn galgenmaal lees: ‘ganzenlever’. Had ik kunnen verwachten van iemand die ‘zich nergens echt druk’ om zegt te maken. Goed nieuws: de Beijenkorf heeft alle foie gras uit zijn assortiment gehaald, na een actie van Wakker Dier. Ganzen worden mechanisch in een paar weken volgepropt met maismeel om de lever snel te doen opzwellen. Een zeer barbaarse methode. Hij is dan ook verboden in Nederland. Maar in de rest van de EU niet (leve het verenigd Europa!) De leverancier schonk de overtollige bakjes paté aan de Voedselbanken. Kunnen de minder bedeelden ook eens proeven van deze rijkeluistractatie. Maar dan gaat de leverancier er wel van uit dat minima per definitie een minder sterk geweten hebben. Wat de ethische vraag oproept of je voeding die ‘niet kan’ wel als voedselbron aan derden mag schenken.

De laatste dag van het jaar sluit ik niet erg optimistisch af. Op www.geenstijl.nl lees ik dat stropers in Zimbabwe 17 olifanten en een neushoorn hebben gedood. De olifanten om het ivoor. Hoewel de handel erin verboden is, deert dat de jagers niet. De mensheid heeft nog veel te leren in 2007.

DAT

2007-02-11T12:31:00.000-08:00

Het woordje "dat" dreigt te verdwijnen! Waarom grijpt de Taalunie niet in? Het is een epidemie. Steeds meer mensen gebruiken het woordje "die" waar dat voorgeschreven staat in het Nederlands. Vooral ook journalisten, merk ik tot mijn schrik. Nu HUN langzamerhand HEN en ZIJ heeft vervangen, is het nu de beurt aan DAT, dat wordt verdrongen door DIE.
Op Radio 1 repte de presentator onlangs over "het kabinet, die beter is dan de vorige"
In Langs de Lijn had Jack van Gelder het over ,,het opstootje die niet is opgemerkt". Zelfs een collega van binnenland gebruikte die, waar het dat moest zijn. Vanwaar die DIE-rage vraag ik me vertwijfeld af. Is het slordigheid? Is het gemakzucht of onwetendheid? Bekend is dat veel PABO-studenten de Nederlandse taal nauwelijks meer machtig zijn. Ze scoren een dikke onvoldoende op spelling. Geen wonder als je met het nieuwe leren geen klassikaal onderwijs meer krijgt, maar alles zelf maar moet op- en uitzoeken. Toch is de fout opmerkelijk, want de regel is doodeenvoudig, anders dan bij hun (meewerkend voorwerp) en hen (lijdend voorwerp of na een voorzetsel) Als het lidwoord HET is, is de verwijzing automatisch DAT. Het meisje dat daar loopt. Het paard dat in de wei staat. Is het DE dan volgt DIE. De hond, die ligt te slapen. De kat die buiten is. Ik lijk wel een lerares Nederlands, mijn god, dat ben ik van oorsprong ook. Dus van deze plek een oproep: houdt DAT in ere! Gebruik het/dat als je wilt! Mijn dank is groot. DAT wilde ik even kwijt.

Over moed en biertjes

2007-02-11T11:30:00.000-08:00

Anita had aarzelingen over de abortus- en euthanasieparagraaf. "We gaan toch niet terug naar de middeleeuwen? vroeg ze zichzelf af. Maar die "stevige paragraaf" over een strenge aanpak van homodiscriminatie stelde haar enigszins gerust. Zei PvdA-lijsttrekker Anita Andriesen vrijdagavond tijdens een debatavond in Leeuwarden. Andriesen is zeer gedreven en ze is open en eerlijk. Niet voor niets steunen opmerkelijk veel VVD'ers haar, onder wie een wethouder en een burgemeester. '"De eigen lijsttrekker is een saaie piet, maar Anita is een sprankelende vrouw", vatte een van hen zijn voorkeur samen. Antia is open en eerlijk. Over de politieke koers die ze vaart en over haar privesituatie. Zo vertelde ze, ik meen alweer een jaar geleden in een interview in de Leeuwarder Courant, dat ze ongeneeslijk ziek was. Hoeveel tijd ze nog had wist ze niet, het kon een jaar zijn, twee jaar maar mogelijk ook 15. Vooral voor haar drie kinderen vond ze dit moeilijk. Toen ik haar kort daarna zou interviewen twijfelde ik of ik naar haar gezondheid kon vragen. Als journalist heb je toch een (noodzakelijk) zakelijk contact met politici. Maar om nu te doen of er niets aan de hand was vond ik ook niet passend, vooral omdat het interview me had aangesproken? Ik vroeg haar hoe het met haar ging, en ook toen was ze heel open. Zo vertelde ze dat haar specialist 750 dossiers heeft met mensen die dezelfde aandoening hebben gehad als zij. En dat niemand daarvan was genezen. Dat antwoordde ze op een opmerking van mij dat geen enkele arts kan zeggen of iemand beter wordt of niet. Want er zijn uitzonderingen op elke regel. Of het nu om een spontane remissie gaat of een zeer streng dieet dat succesvol blijkt (zo las ik onlangs het boek ,,Het levende bewijs?'' van een Engelsman die onnoemelijk veel groentensappen dronk en genas van een schier ongeneeslijk melanoom) of iemand die zeer hoge doses chemo verkiest, ze bestaan de survivors. .
Elke keer als ik Andriesen zie en spreek vraag ik me af of ik kan vragen hoe het gaat. Zou ze er niet moe van worden, altijd maar weer uitleggen dat je je de ene dag misschien wel rot, down en moe voelt en dat het die andere dag wel redelijk tot goed gaat. Ik vind haar hoe dan ook moedig. Moedig dat ze zich kandidaat stelt voor een nieuwe periode als gedeputeerde, moedig dat ze openlijk over die rotkanker is en moedig dat ze doorgaat met besturen en leven.
Anita Andriesen heeft ook uitgesproken opvattingen. Vrijdagavond zat ze op een kruk naast partijgenoot en medeonderhandelaar Jacques Tichelaar, die samen met Wouter Bos, de formatiebesprekingen met ChristenUnie en CDA voerde en daar frank en vrij over vertelde. In Buitenhof zei hij Maxime Verhagen een "rat" te vinden. "Maar dat ben ik zelf ook."
De bovenzaal in Post Plaza zat vrijdagavond vol PvdA-prominenten, wethouders en raadsleden. Maar het was een CDA'er - oud-Kamerlid Rinder Algra - die Tichelaar een belangrijke vraag stelde. "Is Tichelaar beschikbaar voor het kabinet?" Daarin was het PvdA-Kamerlid en rijzende ster binnen de partij duidelijk. "Nee, ik blijf in de Kamer." Werd hij dan de nieuwe fractievoorzitter? Ook dat niet. Althans niet direct. Alleen als een vrouw het niet wil doen. "Mijn privemening is dat een vrouw fractievoorzitter moet worden. Zeker nu Bos vice-premier wordt en we ook al een man als voorzitter hebben. Alleen als er geen vrouwen zijn, dan wil ik de fractie wel leiden." Andriesen ging er direct over heen: "Ik ga voor kwaliteit en niet of het een man of vrouw is. Wij zouden het fantastisch vinden als Jacques fractievoorzitter wordt." In de zaal applaudiseerden de Leeuwarder wethouder en de PvdA-fractievoorzitter mee. Anita deelde ook nog een sneer uit naar Nijpels, die ik vanmiddag op tv nog met JP Balkenende bij schaatsstadion Thialf zag arriveren. Diens opmerking dat dit kabinet ons land en het noorden weinig goeds zou brengen, had Andriesen bijzonder gestoord. "Zure VVD-verkiezingspraat. Nijpels moet boven de partijen staan, van zo'n onderwerp moet hij zich verre houden."

De woensdag ervoor zag ik JP Balkenende een tjokvolle en donkere studentensocieteit in Groningen binnengaan. Via de achterdeur en de gang naar de keuken. Ik dacht nog even aan Robert Kennedy die in zo'n gang was vermoord. De beveiligers, boomlange kerels met oortjes hielden het publiek voortdurend in de gaten. Op een plankje aan de wand stonden al zes plastic bekertjes bier gereed naast de druppende kaarsen. Balkenende kreeg ook direct een pilsje uitgereikt en stond quasi nonchalant voor het katheder, de andere hand in zijn broekzak. Hij verhaalde over zijn eigen studentenleven in Amsterdam. Hoe na een avondje uit bleek dat de fiets van zijn broer in de gracht dobberde. En hoe ze daar de volgende dag zestien fietsen uit gedregd hadden. Balkenende schonk de studentenvereniging een 50 litervat bier, waaruit hij zelf vrolijk rondjes uitdeelde. Ik vroeg me af in welk ander land dit kon: een nieuwe premier die pilsjes achter de bar tapt. Ik moest denken aan de vader van die student die zich alweer jaren geleden tijdens een introductie in Groningen had doodgedronken. De vader verzorgde lezingen en waarschuwde aankomende studenten voor de gevaren van te veel alcohol. Gaf de premier geen ,,verkeerd signaal" af door het bier zo centraal te stellen en er zo prominent mee te koketteren? Toen iemand hem aansprak met ,,Excellentie", reageerde hij direct met: "Geef die jongen een biertje." Mijn collega van de Volkskrant vond zijn toontje net wat te populair en te geanimeerd. Ook het groepje studentes dat ik na afloop sprak, was niet erg te spreken over JP's optreden. Het was gezellig en relaxed, daar niet van, maar van een echt debat was geen sprake geweest. Balkenende wist de vragen mooi te omzeilen en ging niet werkelijk in op dingen. Nee, dat had Mark Rutten die maandag daarvoor toch beter gedaan. Maar de meiden stemden dan ook VVD. Waarom? vroeg ik een eerstejaars rechten. Ze antwoordde dat de idealen van het liberalisme haar aanspraken. "Vrijheid voor het individue en onafhankelijkheid."

Bobby

2007-01-30T12:48:00.000-08:00

Smullen was de film "Bobby" voor mij. Ik slaakte een enthousiaste kreet toen ik las dat hij in Leeuwarden draaide. Ik wist uberhaupt niet dat er een film in de maak was over de broer van JFK. Ik verzamel ,,alles'' over de Kennedy's. Robert Francis (1925-1968) zou deze maand 82 jaar zijn geworden, maar hij werd op zijn 43ste vermoord in de keuken van het Ambassador Hotel in Los Angeles, California. Hij was, net als zijn broer de president, de hoop van progressief Amerika. De Vietnamoorlog dreigde uit de hand te lopen en RFK was een vredeskandidaat. Hij keerde zich tegen de oorlog in Vietnam, was voor aanpak van de armoede in eigen land en tegen geweld en rassenscheiding. De authentieke beelden aan het begin van de film - ik vrees dat die volgende week al niet meer in Leeuwarden te zien is, ondanks de aansprekende cast, onder wie Anthony Hopkins, Helen Hunt, Sharon Stone en Demi Moore - bezorgden me al kippenvel. Zo zagen we Kennedy een oud, armoedig mijnstadje ergens op het Amerikaanse platteland bezoeken. Nooit had een politicus aandacht aan deze haast van de buitenwereld afgesloten bewoners geschonken. Het bezoek van RFK was een hoogtijdag, die ze ongetwijfeld nooit zullen zijn vergeten. Gevraagd naar een reactie van een journalist ter plekke op zijn bezoek antwoordde Kennedy behoedzaam. Hij sprak ook rustig en langzamer dan in mijn herinnering: ja, de mensen leden armoede, en dat dit niet zou mogen in een rijk land als Amerika. Dat er geen eenvoudige oplossing was, maar dat deze mensen er ook bij hoorden en dat er moest worden samengewerkt om een voor iedereen betere maatschappij te creeeren. Geen spierballentaal, geen vage beloftes, maar een eerlijk en serieus antwoord. Een recensent vond dat die beelden zo veel indringender waren dan de film zelf. Dat die beelden vragen opriepen over de persoon Bobby (wie was hij, wat stond hij voor?). Toch vond ik de film prachtig. Al die personages met hun eigen sores die op de dag van de moord, 6 juni 1968, bijeen komen. Allemaal staan ze of juichend in de zaal tijdens Kennedy's overwinningsrede (hij won de voorverkiezingen in Los Angeles) of vallen elkaar huilend en totaal ontredderd in der armen als bekend wordt dat er een aanslag op de senator is gepleegd. Twee dagen leefde Kennedy nog. Ik zat destijd in de tweede klas van de lagere school. Natuurlijk kwam de gebeurtenis aan de orde in de klas. Een jongen wist de naam van de moordenaar te noemen: Sirhan Sirhan. Juffrouw Postma besloot op ons verzoek te bidden voor Kennedy. Ik was er vast van overtuigd dat onze Lieve Heer hem beter zou maken, althans hem in leven zou houden. Dat gebeurde niet. Het was de eerste keer dat mijn prille godsgeloof een fikse knauw kreeg. Mijn vader zei dat RFK vast president was geworden als hij was blijven leven. Maar Amerika kreeg Richard Nixon. Een ongelooflijke come back, want acht jaar daarvoor had hij het nog, zij het nipt, afgelegd tegen John F. Kennedy.
Aan het eind van de film zie je allerlei prachtige foto's van Kennedy en je hoort een toespraak van hem. Die gaat, toepasselijk, over zinloos geweld. Toen al bezigde hij die term, bijna 40 jaar geleden. Amerika bevond zich in de jaren zestig in een huiveringwekkende geweldsspiraal met drie politieke moorden. Twee maanden voordat Kennedy werd doodgeschoten, was Martin Luther King al vermoord en vijf jaar daarvoor zijn broer de president.
Maar Kennedy sprak ook over het milieu. Zo vertelt hij een groepje kinderen in een klas dat de lucht in New York binnen tien tot 20 jaar zo vervuild zal zijn, dat iedereen met gasmaskers op moet lopen. Zo erg was het goddank niet, maar dat het met het milieu allerminst goed gaat, bewijst de klimaatsverandering en de opwarming van de aarde. Januari is de warmste maand aller tijden in Nederland. Mijn partner en ik waren het er over eens: RFK stond voor alles wat ons aanspraak: geweldloosheid, zorg voor natuur en milieu, gelijkwaardigheid en duurzaamheid. Kennedy werd het niet in 1968, maar 40 jaar daarna kan Amerika geschiedenis schrijven door voor het eerst een vrouw tot president te kiezen. Hillary is mijn nieuwe held(in). Op een vraag tijdens een verkiezingscampagne of ze wel op kon tegen gemene mannen als Osama bin Laden antwoordde ze gevat: "Ik kan omgaan met onbetrouwbare mannen''. Een applaus en lachsalvo's van een halve minuut volgden.

Storm

2007-01-19T04:38:00.000-08:00

"Waar blijft je repo?"vroeg mijn chef vanmorgen. Repo, herhaalde ik enigszins warrig? -Ja, van de storm.'' -Ik heb geen repo, hakkelde ik verbaasd. -Ben je niet naar Harlingen geweest? Nee, dat was ik niet. Hij had gebeld of ik de stormschade in de gaten wilde houden. Maar er waren hier alleen wat daken van woningen gewaaid en een enkele boom had een auto geplet. En ja, er was dijkbewaking in Harlingen, maar die is er zo vaak en er gebeurt nooit wat. Menig Harlinger gaat even naar de dijk om de hoge golven te bewonderen en ooh en aah te roepen, maar omdat nu op te tekenen? -Wat zijn jullie Friezen toch heerlijk nuchter, vond hij. Ik snapte hem wel en ik had ook nog even zitten dubben. Want natuurlijk was het NOS-Journaal neergestreken in mijn geboortestad en meldde de verslaggever opgewonden dat de waterstand niet op de voorspelde 2.90 meter uitkwam, maar op 3.40. Dat maakt voor de dijkbewaking niet veel uit. Als er al een gat in de zeewering slaat, worden aannemers opgetrommeld om het te dichten. Van een overstroming is nooit sprake. Ik had achteraf misschien beter nog naar de Westhoek kunnen gaan, waar het dijklichaam vernieuwd wordt. Wel belde ik voor nrc next twee mensen over hun wederwaardigheden in de storm, een vrachtwagenchauffeur en de bestuurder van de watertaxi die nog een kotsende collega aan boord had. Die vertelde op Vlieland dat er zandzakken voor de huizen aan de Havenweg waren gelegd, maar dat er verder geen dreigende situatie was. Op Omrop Fryslan hoorde ik dat de Dorpsstraat blank stond, dus toch maar even een willekeurige bewoonster ter plekke gebeld. De broodnuchtere Vlielandse zei dat er niets loos was, dat de waterkering dicht zou gaan en dat er verder niets te melden was. Dus zei ik tegen mijn chef: had me even gebeld als je per se iets uit Harlingen had gewild.

Vandaag ook een stukje geleverd over de zes ontwerpen van toparchitecten voor het nieuwe Groninger Forum. Ik had naar Groningen gemoeten, maar om een uur of drie meldde ik me af bij de voorlichter. Waarom, wilde hij weten. -Met dit weer ga ik niet de weg op als het niet moet, zei ik. Hij: Je hoeft toch niet te fietsen? Achteraf ben ik blij dat ik niet gegaan ben. Ik kon telefonisch de voorzitter van de beoordelingscommissie spreken en de ontwerpen stonden op internet. Mooi geregeld. Later zei een andere voorlichter dat ik groot gelijk had dat ik niet was gekomen. En met zes doden in het verkeer kan ik achteraf blij zijn dat ik me niet stoerder heb willen voordoen dan ik ben. Opvallend dat een verslaggever van het Journaal eerlijk bekende "best wel bang" geweest te zijn toen hij vanaf de kop van Noord-Holland over de Afsluitdijk richting Friesland reed. Nauwelijks zicht, mistig, zware regenbuien. Opmerkelijk omdat het een mannelijke verslaggever betrof. Het zijn toch meestal nog de vrouwen die hun zwakheden en angsten durven bekennen,

Lauswolt

2007-01-04T13:14:00.000-08:00

Ja, ik had het al op het nieuws gehoord, vanmorgen om zeven uur. De Haagse formatietop was in Lauswolt neergestreken. Vorig jaar vond daar op dat statige landgoed ook al een Eurotop plaats. Dus ik was niet verrast dat Bos, Balkenende en Rouvoet deze locatie hadden uitgekozen. Far from the madding crowd. om elkaar nog beter te leren kennen. Om acht uur belde mijn nieuwe onderchef. Of ik niet naar Lauswolt wilde voor een stukkie. Niet dat hij de illusie had dat ik wel tot de heren kon doordringen, maar een verslagje van de mediahype was ook wel aardig. Later op de ochtend hoorde ik dat ik in plaats van 300 woorden 124 mocht maken. Een onderschriftje dus alleen. Ik parkeerde mijn auto tussen de rododendrons en stapte op de piccolo af, die gekleed was in donkergroene lakei-jas met goudkleurige epauletten. Zo nu en dan deed hij het rode lint open om bezoekers doorgang te geven. We stonden voor het koetshuis, waar de heren binnen moesten zitten,. Je zag niets. Er waren wat witte lakens voor de ramen en deuren gehangen. Zo nu en dan kwamen er hotelmedewerkers. Om nieuw beddengoed te brengen of een stapeltje schoteltjes af te geven. Een portier zei dat Balkenende en Rouvoet in het koetshuis hadden overnacht. Vermoedelijk in de royal suites, de meest luxe die er zijn. Dit feit haalde de krant niet. Beveiliging stond er buiten niet, alleen binnen. In het hotel zelf was een ruimte voor de pers ingericht. Toen ik in de hal kwam, zaten daar twee dames, medewerkers, strak in het zwart, die me toespraken: ' U moet hier verdwaald zijn.' Ik weet dat ik geen Gucchi pakjes draag en mijn haarverf uitloopt, maar daarom hoef ik toch nog niet verdwaald te zijn in dit deftige hotel? Hoe dan ook, ik ben van de pers, zei ik. En ik moet naar het toilet. O, van de pers, dan moet u daar heen. Ik liep door de keuken naar een zaaltje, waar enkele collega's zaten. Lauswolt zorgde goed voor ons. Er stonden schalen vol plakken beboterde kerststol en een koffieketel.
Daarna liep ik weer terug naar het koetshuis. Ik snap niet dat ze niet eens een luchtje scheppen, zuchtte een collega. -Dat doen ze misschien aan de achterkant, opperde ik. Ik had al gezien dat daar ook linten waren gespannen. Tteruglopend naar mijn auto ontwaarde wat mensen. Ik stapte iets dichterbij en jawel daar stonden vier heren. Ik herkende Verhagen en sprak die ook direct aan. ,,Meneer Verhagen, wil het wat? NRC Handelsblad'', riep ik. Hij glimlachte wat., maar zweeg. Ik herhaalde mijn vraag. ,,Frisse lucht'', zei hij. Ja, maar wil het wat vlotten? Hij wees naar WIjffels. Verrek, die had ik niet zo snel herkend in zijn trui en broek. Nu zag ik het. Wijffels zei dat hij morgenmiddag ,,belangrijke informatie'' zou melden. Zo schreef ik het ook in het fotobijschrift, maar de eindredactie zwakte dit af tot ,,iets''. Ook las ik s avonds dat Balkenende was toegevoegd als staande in de deuropening. Maar die had ik helemaal niet gezien! Of ook niet herkend in zijn vrijetijdskleding? Maar ik stond daar alleen. Geen collega's te bekennen. Die penden ijverig op wat politieagenten hun vertelde. Dus hoe komen ze er nu weer bij dat Balkenende erbij stond? Om interessanter te klinken? Had het ANP later mijn plekje ontdekt? En stonden toen Verhagen en WIjffels plus Balkenende samen een luchtje te scheppen? Maar ik had ook een tijdsaanduiding genoemd, namelijk rond elven. En toen stond ik er alleen. Ach, er zijn ergere dingen en het is geen doodzonde. Maar secuur moet je toch wel zijn. Vroeger belde de eindredactie nog wel eens, zo van: zeg het ANP meldt dat Balkenende er ook bijstond. Maar zeker geen tijd want deadline. Enfin, het blijft raadselachtig. Ook al omdat ,,belangrijke informatie'' werd veranderd in ,,iets''. Een citaat is toch een citaat zou ik zo zeggen.
Overleg is altijd essentieel. Ik werd gisteren geinterviewd door een studente geschiedenis, die als bijvak journalisitek doet. Ik zei dat ik altijd zeer dienstbaar ben en wel heb geleerd van mijn beginjaren bij persburo PENN om de klant als koning te zien. U vraagt, wij draaien. Niet kritiekloos uiteraard, maar als instelling. Niet dat ik altijd heb gedaan wat mij gevraagd werd, Ten tijde van de crisis rond de Leeuwarder burgemeester Loekie van Maaren in 2001 had De Volkskrant, die enigszins pro-Loeki was, een bron rond haar gesproken. Dat meldden ze prominent. Mijn hoofdredactie wilde ook zo'n soort bericht, maar ik weigerde pertinent, omdat ik wist, van mijn betrouwbare bronnen op het stadhuis, dat er niets van klopte. Dus het is niet altijd: u vraagt en wij schrijven. Ik heb trouwens enorm genoten van die affaire, sorry Loeki. Ik mocht Loeki wel. Maar ze vergat altijd namen. Mij noemde ze vaak Irene. Dat is mijn collega, toen stadsverslaggever, bij de Leeuwarder Courant. Loeki was altijd hartelijk tegen mij, en noemde me op den duur ,,Karin''. Tijdens de affaire, die haar de kop zou kosten, belde ik haar 's morgens eens op voor commentaar. Ik dacht dat ze mij wel zou herkennen en me te woord zou staan. Ik begon op mijn meelevendst en liet merken dat ik Karin was. Maar ze herinnerde mij zich blijkbaar niet of ze deed expres afstandelijk, want ze zei: ,,Ach, mevrouw, zelfs de minister kon niets meer voor me doen.'' Prachtig dat dit de kop werd boven het artikel op pagina 3. Dan zit ik ;s avonds breedgrijnzend boven mijn krant. -Jij geniet echt van je werk he? vroeg een stagiaire mij bijna 20 jaar geleden al eens. Ja, dat was ook zo. En nog. Althans meestal.

Small talk

2007-01-02T09:56:00.000-08:00

Het gewone leven neemt zijn loop weer en twee derde van de Nederlanders vindt dat maar goed ook. Ik ben er ee van. Hoewel ik kerst- noch oud en nieuwstress heb. Als ik zo de bijdragen lees in de Kerstbijlagen van de damesbladen dan is Kerst voor velen een echt familiefeest. 'We hebben er geen zin in, maar ach, tradities moet je voortzetten', luidt de teneur. Dus maar weer die geeikte kalkoen op tafel, weer die verplichte prietpraat met ooms en tantes, die opgelegde sfeer van gezelligheid die per se moet, rondom een opgetuigde kerstboom. Goddank heb ik geen familie (mijn ouders zijn dood, en tegenover mijn enige broer voel ik geen verplichtingen en hij gelukkig niet tegenover mij. En ook geen familie die op mij zit te wachten met Kerst. En mijn partner evenmin. We gaan lekker ons eigen gang. Dus brachten wij de vrije dagen door zoals wij het zelf graag wilden: lang uitslapen, een film bekijken, lezen of in de tuin werken. Zo ook met oud en nieuw. Oudejaarsavond zegt me weinig. Nieuwjaarsdag nog minder. Goddank is het weer 2 januari. Het verplichte 'beste wensen', hangt me de strot uit. Gister kwamen we bij toeval een buurvrouw tegen met haar vriendin, die mijn partner plat op de mond zoende. Omdat zij van de gelijkgeslachtelijke liefde zijn, dachten zij wellicht dat wij deze vrijpostigheid als fait accompli zouden accepteren. Een wildvreemde die je op de mond zoent. Ik moet er niet aan denken. En mijn partner ook niet. Ietwat beduusd spoelde ze thuis haar mond met zeepsop. 'Zijn ze nou helemaal van de pot gerukt?' bitste ik, want ik werd hoe langer hoe kwaaier. 'Ze dachten natuurlijk: een lekker jong ding.' Mijn vriendin vermoedde dat de dame in kwestie nogal behoeftig moest zijn of dat het mondzoenen nog een fossiel overblijfsel moest zijn uit de lesbisch-feministische flowerpower van de jaren zeventig. Zo van: potten zijn zusters en Sisterhood is behalve powerful ook nog eens wonderful. Bij mij bleef het goddank bij drie zoenen, die me overigens toch ook tegenstaan. Ik straal klaarblijkelijk afstand uit. Ik heb een vriendin die walgt van al dat gezoen. Zij steekt demonstratief haar hand ver uit en houdt iedereen zo op afstand. Haar zou ik als voorbeeld moeten nemen. En dan dat drie keer zoenen. In de jaren zeventig was het nog gewoon om twee keer te zoenen, nu drie keer en straks wordt het wellicht nog vier keer. De banaliteit ten top! Etiquette, hoffelijkheid en beleefdheidsnormen: keer terug en neem je plek in deze losgeslagen maatschappij in!

Daarnet een deel van een aflevering van Sil de Strandjutter bekeken via de ouderenomroep Max. De serie werd eind jaren zeventig door de NCRV op het scherm gebracht en maakte toen indruk. Ik was heimelijk verliefd op Monique van de Ven (wie niet?) en de muziek van Johnny Pearson was subliem. Wat Max heel goed doet is na het laatste shot niet direct je met reclame bombarderen, maar de complete aftiteling laten zien. ',U zag een aflevering van' - Sil de Strandjutter'', waarna de personages en de acteurs die ze vertolkten heel rustig over het scherm draaiden. En wat een bekende namen. Bram van der Vlugt, Johan te (Glazen Stad) Slaa, John Leddy, Hidde Maas, Elsje (juffrouw Ooievaar) Scherjon, Jan Decleir, Luk de Koning. Een verademing, die rust van dat stabiele, degelijke camerawerk. Geen effecten, noch korte shots, mijn god werd het nog maar zo gemaakt. Het zal wel komen doordat ik zelf een aardige oude trut wordt (bijna 47) dat ik Max zo waardeer.
Want is er tegenwoordig nog een boeiend programma op tv te zien, behalve het 100 jaar oude 2 voor 12 (waar ik fan van ben)? Nee, Mathijs van Nieuwkerk nodigt alleen maar jonge, blonde BN'erige huppelkutten uit, Pauw en Witteman doen niet voor hem onder en slijmen zich een gat in de rondte bij een vrouwelijke gast en grinnikken vooral om hun eigen grappen. Al dat gemaakte nep-gedoe, spaar me! Willem Duys, Mies Bouwman, Sonja Barend, desnoods Ted de Braak, kom terug. Alles is vergeten en vergeven, maar red ons van de small talk, het would-be-entertainment, de banale oppervlakkigheid en alle overige oppervlakkige commerciele rotzooi, dat door moet gaan voor een televisieprogramma en dagelijks onze huiskamer instroomt.

Frans Haks

2006-12-27T05:01:00.000-08:00

Steeds meer mensen die ik ooit interviewde gaan of zijn dood. Zoals Frans Haks, oud-directeur van het Groninger Museum, die gisteren overleed. In 1993 interviewde ik hem met een collega van de kunstredactie. We moesten een half uur wachten op hem. Zijn vorige gesprek liep hopeloos uit en hij excuseerde zich omstandig. Hij zat aan een kleine, glazen, vierkanten tafel en wij nestelden ons aan de overkant daarvan. Haks stak de ene na de andere filtersigaret op en schaterlachte geregeld. Hij had de nodige zelfspot en bezigde woorden waar wij als journalisten verzot op zijn in citaatjes zoals ,,akelig'' en ,,pijnlijk''. Ik mocht hem wel, die extravagante, controversiele, uitdagende, kleine man, die ervoor zorgde dat Groningen een spraakmakend nieuw museum kreeg. Dat stond er toen nog niet, maar de plannen ervoor werden met argusogen bekeken in de rest van het land. Vandaar ook dat mijn kunstcollega naar Groningen was afgereisd. Op de terugweg in de auto zei ze dat ze zich niet zo op haar gemak had gevoeld. Dat had ze altijd bij homomannen, omdat die haar vrouwzijn niet waardeerden, dacht ze. Net of ze zich denigrerend opstelden tegenover het andere geslacht. Ik begreep haar niet. Ik voel me bij homomannen juist meer thuis, Ze bekijken je tenminste niet als zo'n heteroman en bovendien voelde ik natuurlijk een band vanwege mijn eigen geaardheid.
Haks trof ik later nog een paar keer, toen ik schreef over zijn vermeende fraude en valsheid in geschrifte. Hij woonde met zijn vriend onder een dak en ze hadden een gezamenlijke telefoon, terwijl de vriend enkele jaren een uitkering kreeg. Dat mocht niet. Stom, vond Haks achteraf, maar geen opzet. Achteraf hadden ze beter elk een aparte telefoonlijn kunnen nemen. De tijd van de mobieltjes was nog niet aangebroken.
In 1985 interviewde ik voor mijn doctoraalscriptie Cees Kerdel van het Nederlands Olympisch Comite, ooit ook nog IOC-lid, dacht ik. Hij bracht me na het gesprek in zijn Triumpf naar het station. Een lange man in een groene trenchcoat en een geblokt hoedje. Hij vond de animositeit op sportgebied tussen Nederland en Belgie groter dan die tussen Nederland en Duitsland. Ook Kerdel is niet meer in het land der levenden, evenmin als dr. J. Linthorst Homan, de oud-voorzitter van het NOC, die in 1956 besloot dat het Nederlandse team niet naar de Olympische Spelen in Melbourne kon, vanwege de inval van de Russen in Hongarije. Hij woonde in de jaren tachtig in Rome, waar ik hem schreef. Zijn authentieke brief ben ik kwijt, de inhoud staat in mijn doctoraalscriptie. Ik heb me eens wezenloos gezocht naar die brief, toen een tv-programma ernaar vroeg. Mijn tvcollega's maakten een documentaire over Melbourne. Maar hoe ik hier de boel ook ondersteboven klauwde, alleen de enveloppe kwam boven water.
Kwijt ben ik veel. De stapels knipsels en oude kranten liggen her en der verspreid in de woonkamer. Waar had ik dat 06-nummer ook al weer van Janneke Schoonhoven? De moeder van de ontvoerde Sara en Ammar? Mijn vreindin en ik hebben al scheldend en mopperend (ik vooral, zij bleef geduldig, moet ik eerlijkheidshalve toegeven) de stapels van mijn bureau doorgenomen op zoek naar dat ene nummer. Net op het moment dat ik mijn krant nogal pissing kond deed van het feit dat ik het kwijt was, lag als een wonder het kleine briefje met nummer ineens voor me. Dat leverde nog een aardig klein interviewtje op dat in zijn geheel op de website van de nrc was te lezen. In de krant waren er enkele, naar mijn smaak, mindere citaten uit opgenomen. Elke keer neem ik me voor dat ik lopende zaken duidelijk afzonder van de rest van de ,,grote hoop''. En in de meeste gevallen lukt me dat ook. Een aparte enveloppe met de al geschreven stukjes er in leg ik gewoontegetrouw naast de linkerpoot van mijn bureau.

Vanmorgen kreeg ik een nieuwjaarskaart van een vriendin/collega, waarin ze schreef: ,,Goed he, van Birgit?'' Ja, zeker. Heel goed! Birgit is de nieuwe hoofdredacteur van NRC Handelsblad. Ze maakte een bliksemcarriere bij de krant. De collega/vriendin en Birgit kwamen zes jaar geleden naar mijn 40ste verjaardag. Birgit was toen net terug als correspondent uit Brussel, waar ik haar nog een paar keer heb opgezocht. Begin jaren negentig was ze mijn contactpersoon stad en land bij de krant.. Ze viel me toen al op door haar diplomatie, geduld en vriendelijkheid. Nooit liet ze zich een woord ontvallen dat negatief uitpakte voor de krant. Nimmer hoorde ik frustraties uit haar mond over collega's of leiding. Wel was ze erg gedegen en secuur. Ze kon me op een ochtend wel drie keer bellen over een woord of zinsnede uit een berichtje. Wat ik daar mee bedoelde en hoe dat zat? Tegenwoordig gebeurt dat nauwelijks meer. Of mijn stukken zijn zoveel duidelijker of de binnenlandredactie is minder gedegen dan toen.
Ik herinner me nog dat Birgit ,,risicovol'' geen goed woord vond. Het was begin jaren negentig en dit woord stond aan het begin van zijn opmars om het veel sterkere ,,riskant'' te verdringen.
Elke keer als ik ,,risicovol'' hoor, denk ik aan Birgit. Dat het eigenlijk niet kan, maar toch gemeengoed is geworden. Net als ,,behoorlijk'', dat was spreektaal en mocht ik evenmin gebruiken. Elk woord moest verantwoord kunnen worden. Ik heb er veel van geleerd. Daarom valt het me nu ook sneller op als dingen verkeerd worden geschreven. Zo las ik laatst in mijn eigen krant dat iemand het onderspit ,,dolf''. Dat klonk me toch wat vreemd in de oren. Was het niet ,,delfde''? Ik pakl het woordenboek erbij, maar daar stond tot mijn verrassing dat beide mogen. Elke week krijgen alle redacteuren een lijstje van de eindredactie, waarin stijlfouten en hardkennige contaminaties worden aangehaald. 'Of het veel helpt weet ik niet'', zuchtte de collega die het samenstelt eens tegen mij. Ik las laatst in mijn krant hoe een ervaren journalist schreef dat ,,de acteur leidt aan de ziekte van Parkinson''. Een klassieke uitglijder. In mijn stuk over Frans Haks moest ik overigens dertien jaar later tot mijn schande een pijnlijke fout lezen. ,,Dat heb ik uit mijn gedachten geband'', laten mijn collega en ik Haks zeggen. Oef, het moet zijn, ,,gebannen''. Maar nu nog rectificeren heeft weinig zin, vrees ik. Van Haks zelf zal het in elk geval niet meer hoeven.

Dutchbat

2006-12-05T10:09:00.000-08:00

Links op de tribune zaten ouders, kennissen en vrienden van de oud-Dutchbatters. Ook veel vrouwen met kinderen. Een kindje - of waren het meerdere?- huilde onophoudelijk. Op een kleine tribune was ruimte voor de pers. We konden alleen staan. Ik had het koud. Het was regenachtig weer. Zowel pers als toeschouwers keken uit op de appelplaats van de Johan Willem Frisokazerne in Assen. Ik vroeg nog aan een voorlichter in gevechtstenue: hoe heet dit hier? -De kazerne, antwoordde hij. -Ja, maar dit plein? Dat was dus de appelplaats. Ik hou van precieze formuleringen. Onder de klanken van de Johan Willem Frisokapel, die in een hoek van het plein stond, marcheerden de manschappen van het verdoemde en verguisde dertiende bataljon de plaats op. Leden van Dutchbat III, die de safe haven Srebrenica elf jaar geleden niet konden beschermen tegen schurk Mladic.
De helft was in uniform, die zaten dus nog in het leger. De anderen droegen een donkerblauw regenjack. Zij waren na de val van de enclave teruggekeerd in de burgermaatschappij. Voor deze reunie hadden ze dit uitgereikte jack aangetrokken. De meesten liepen in spijkerbroek. Dit was onderling zo afgesproken, hoorde ik. We mochten eigenlijk dat persvak niet uit, want de voormalige blauwhelmen wilden niet met de media praten. Wat lacherig stonden de voormalige Nederlandse VN-soldaten in het gelid. Het was voor velen de eerste keer sinds 1995, denk ik, dat ze hun vroegere kameraden weer zagen en met militair eerbetoon verwelkomd werden. Want er waren roffels, vaandels en beginklanken van het Willhelmus. Sommige Dutchbatters in burger salueren als de die horen. Ik kon me voorstellen dat sommigen het even te kwaad zouden krijgen, toen minister Kamp vriendelijk en begripvol lachend langs de rijen liep.
Srebrenica is een schande. Een zwarte bladzijde uit de Europese geschiedenis, zei Kamp. De krant had deze zinsnede uit mijn voorpaginastuk gehaald, want te lang, vermoed ik. Aan de voorlichter vroeg ik wat die tank daar op het plein deed. Dat was geen tank, maar een pantservoertuig, verbeterde hij mij. Een witte, met UN erop. Een originele. Er zat een vijftig millimeterkanon op, vertelde hij. Maar in Srebrenica zat er een .50 mitrailleur op, een lichter wapen. Want het VN-mandaat hield in: niemand provoceren en alleen schieten als je zelf werd aangevallen. Als ik de moeder van een Uruzganganger mag geloven is dit nog steeds het beleid. Ook een mortier, de witte bok Cees (de mascotte van het huidige dertiende bataljon) en een met takken gecamoufleerde tank stonden ter decoratie op de appelplaats.
De regen daalt gestaag neer uit een grijze hemel. Nee, er was weinig vrolijkheid. Voormalig overste Thom Karremans, kolonel b.d., komt aangelopen. Wat een lange man. Hij heeft een slepende tred, alsof hij mank is aan een been. Zijn haar en snor zijn nog even wit, als toen ik hem in 1995 op tv zag. Hij zei toen dat er geen ,,good guys en geen bad guys'' waren in Bosnie. Daar snapte ik niet veel van. Het waren toch Serviers die Srebrenica innamen, zeg maar omver liepen? En die later 8.000 moslimmannen vermoordden? Volgens een Ducthbatter die ik sprak werd de enclave op het moment dat Mladic aan de poort stond, maar bewaakt door 300 van de in totaal 850 Dutchbatters. 'De anderen zaten in een ander deel van Bosnie en 200 waren met verlof.' Het was niet zo dat de moslimmannen onder de ogen van de Nederlandse VN-militairen werden weggevoerd, beweerde hij. De meesten van hen waren al enkele dagen eerder op eigen houtje de bergen in gevlucht. Wel zaten er nog tientallen mannen, vrouwen en kinderen op de compound. 'We waren bijna niet bewapend. Per persoon hadden we 40 kogels. Van die kromme Uzzi's, oude krengen. Je kunt kinderachtig zeggen dat wij waterpistolen hadden. We konden niks tegen de militaire overmacht van de Bosnische Serviers doen', onderstreepte hij. 'WIj hebben ons best gedaan. We hebben vluchtelingen opgevangen. Die Serven waren zo gek als een deur', zei hij. 'Als je er een tegenkwam had die een heel vreemde, doodse blik in de ogen. Ze leken op machines, al het leven was eruit. Dat zal ook wel als je dagen aan het moorden bent geweest.'
Kamp spreekt bemoedigende woorden, waar Karremans hem later voor bedankt. Als hij spreekt breekt een iel zonnetje door. De minister bezigt ferme taal. Dutchbat is in de steek gelaten, ook door de politiek. Ze stonden er alleen voor. Ze moesten een vrede bewaren die niet bestond. De tegenstanders knepen hen af. Er was nauwelijks meer water, voedsel en brandstof op de compound. 'U bent geregeld beschoten, belaagd en gebruskeerd door het Bosnische leger', zegt Kamp. Onder extreem moeilijke omstandigheden heeft u uw plicht gedaan. De nasleep is een zware last geweest. De miskenning en het onbegrip in eigen land waren groot. Wat heet: 'u werd met de nek aangekeken'. Daarom is dit herinneringsteken gepast, wil Kamp maar zeggen. Of zoals hij zo mooi formuleert 'een erkenning van de miskenning'.
De uitreiking van de eenvoudig ogende speldjes, verloopt rommelig. Ik loop langs de rijen en spreek een Dutchbatter aan. Hij vertelt dat het meer dan terecht is, dit insigne. Hij is een Leeuwarder en wil best met me praten en zelfs zijn naam geven. Ook zijn maat die naast hem staat wil dat. Hoewel, als ik hem vraag waar hij precies last van heeft (hij is sinds begin dit jaar in therapie) beeindigt het het gesprekje abrupt: 'Zo is het wel genoeg, dacht ik.'
Het is vijf voor twaalf. Ik moet weg om mijn stukje te tikken. Gelukkig kan dat bij onze fotograaf, die in Assen woont. Uiterlijk 13.10 moet het binnen zijn. Bij de poort zie ik demonstranten. Op een van hun spandoeken staat: 'Srebrenica huilt.' Een man houdt een foto van Mladic vast en heeft eronder geschreven 'My award. Dankzij NL.' Het stuk is op tijd binnen en staat op de voorpagina.

Het rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie was in 2002 duidelijk. Dutchbat III werd op een onmogelijke missie gestuurd, zonder mandaat, onvoldoende bewapend. Wie luchtsteun heeft geweigerd is onduidelijk. Ik zag van de zomer nog een documentaire van een vrouwelijke F16-pilote die wel twee bommen afwierp op Bosnisch gebied. Een ervan was een voltreffer. Maar ze moest terugkeren naar de basis. Op wiens order bleef onduidelijk. Kamp zei het al, Srebrenica was een 'onmogelijke missie'. Karremans blijf een treurig gevoel houden bij de herinnering aan het drama. Een understatement, lijkt me. Wezenlijke zaken zijn tot nog toe onduidelijk, betoogde hij. Dat zei ook de Dutchbatter die ik sprak. Als wij geen schuld hebben, wie is er dan verantwoordelijk voor de val van de moslimenclave? 'Pas als dat bekend is, kan ik dit insigne met trots dragen.'
www.niod.nl
www.srebrenica.nl
www.dutchbat.nl

Kruis

2006-11-28T14:54:00.000-08:00

Twee grote kasten met tientallen orders stonden al klaar in de rechtszaal. De deur stond open en ik was naar binnen gegaan. Mijn collega's wachtten netjes buiten, maar volgden mij al snel. We zetten ons achter de vaste perstafel, tot de advocaat van de drie ATF-directeuren ons zei dat hij die tafel nodig had. 'Wij zijn denk ik belangrijker dan jullie'', klonk het sarcastisch. 'Nou, dat is nog maar de vraag', kaatste ik de bal terug. Mijn collega ter linkerhand fluisterde me toe dat deze man een eigenwijs en zelfingenomen sujet was. De man maakte zich zichtbaar druk achter de tafels met ordners en laptop. Herhaaldelijk onderbrak hij de rechter, die ogenschijnlijk rustig bleef, maar wiens irritatie zichtbaar was. Driftig bladerde hij in de mappen, stond op om er weer een uit de kast te trekken. Voor mij zaten de drie oud-directeuren van het afvalverwerkingsbedrijf, die justitie brand door schuld ten laste legt. In mei 2000 ging bij een grote brand in hun bedrijf 450 ton chemisch afval de lucht in. Het was nog een geluk dat de gifwolk niet over Drachten dreef, want dan was de ramp niet te overzien geweest. Na drie uur had ik het wel gezien. De eis volgt pas woensdag en 's avonds moest ik ook al weer op pad. En de naweeen van het feestelijke Persbal (rook, rook en te laat op bed) braken me op. Even een paar uurtjes geslapen. Wat roken er trouwens nog veel collega's. De pakjes sigaretten lagen pontificaal uitgestald op de tafeltjes van Cafe Wouters. Mijn stille hoop dat de avond rookvrij zou zijn, ging al snel in, vergeef me het cliche, tabaksrook op. Ik hoorde van een rokende collega dat de cafes in ons land pas in 2008 rookvrij zijn. In Belgie is dat al op 1 januari komend jaar. We lopen als Nederland meestal voorop, behalve in het uitbannen van de sigaret in de horeca . Een collega blies en passant even een rookpluim in mijn gezicht. Ik kan er niks aan doen: ik ga rokers steeds meer en vaker als stumpers en losers zien. Ze doen iets wat hopeloos UIT is in 2006. Baghwan zei het al: ''Als u echt van u zelf houdt, stopt u wel.' Ik kan het meestal zien als iemand rookt. Ongezonde huid, bleke teint, nicotine-gebit. Ze vergiftigen zichzelf, nou alla, moet kunnen. Het recht op zelfbeschikking staat hoog in het vaandel van dit klootjesvolk. Maar dat geeft ze nog niet de vrijbrief om hun rook ongegeneerd in mijn longen te blazen. Volgende keer maar een mondkapje meenemen of het persbal mijden.
Op naar Fryske Fiersichten, nu in Groningen. Het Friese toekomstdebat op Friese bodem trok ongeveer 50 mensen. Wel wat weinig als er 8.000 uitnodigingen de deur uit zijn gegaan. In de immense hal van de Mediacentrale was een knusse tent neergezet met warm designlicht. Op het toilet trof ik een dame uit Groningen, die Friesland dertig jaar geleden had verlaten. Ze mopperde over de donkere toegangsweg naar de Mediacentrale. "Gelukkig zag ik twee fietsers voor me rijden, anders was ik omgekeerd. Het is hier echt pikdonker.'' De gemeente Groningen moet toch echt wat aan de verlichting doen. Ze miste Friesland niet echt. Had in de provincie Groningen alles wat ze zocht: wijdsheid in het noorden, bos in het zuiden en een bruisende Martinistad. Nee, Leeuwarden was nog net zo als toen ze vertrok. Om zes uur gaan de winkels dicht en is het muisstil op straat. ''Maar V en D is nu wel tot 19.00 uur open', verdedigde ik mijn woonplaats. En had noord-west-Friesland niet veel ruimte en zuid-west-Friesland water en bos? Maar nee, over over het gebied boven Marrum was ze niet te spreken. Ze was er deze zomer met een vriendin wezen fietsen, maar werkelijk nergens was een leuke uitspanning te vinden. Geen grand cafe of niks. Ik prees de Waard van Ternaard aan. Daar had ze nog niet van gehoord.
Na afloop van het debat sprak ik in het cafe met een paar studenten van studentenvereniging Bernlef. Onder hen een grote, stevige vent, die tegen Nijpels had gezegd dat Friesland maar gewoon moest blijven doen. Enthousiast kwam hij me tegemoet. Kijk eens wat wij op de herenwc hebben.! Dat hebben jullie niet! Ik deed de deur open en zag boven de pisbakken vrouwshoge zwart witfoto's hangen, in verleidelijke truitjes en korte kekke broekjes. Het viel me mee dat die niet in de bakken waren gemonteerd, zodat de mannen op de gezichten of andere lichaamsdelen konden urineren. Maar ook in de dameswc was de ontwerper actief geweest. Al zittend op de wcbril keek ik recht in het kruis van een wildvreemd mannelijk fotomodel. Ik vroeg me nog even af of ik die dikke zwarte viltstift nog in mijn tas had en die bobbel weg zou krassen. Maar die lag al thuis. Ik was verbaasd en ook verontwaardigd. Vraag ik hierom? Nee! Welke idioot besluit om plassende dames op te zadelen met een manskruis op ooghoogte? Wat is de dieperliggende gedachte hierachter? Is die er uberhaupt. Denkt men dat een vrouw naar een wildvreemd persoon wil kijken? En dan ook nog naar een man? Waarom geen soortgenote, als men vindt dat er toch gezelfschap moet zijn in die wc? De volgende keer neem ik toch die verfkwast maar mee.

Celtic-Feyenoord

2006-11-08T11:16:00.000-08:00

'Zijn ze nou helemaal? Een debiel kan het verschil zien tussen een shirtje van AC Milan en dat van Celtic', zuchtte mijn collega van de sport. Ik had hem gebeld en gewezen op een fout onderschrift in NRC Handelsblad van 25 oktober jl. op de mediapagina. Onder een foto van de juichende Feyenoorder Wim Jansen, die het eerste doelpunt maakt tegen Europacuphouder AC Milan (thuis in Rotterdam in de herfst van 1969) staat dat de Rotterdamse club ''scoort in de Europacupfinale tegen Celtic''. Nou, een kind kan inderdaad zien dat hier geen horizontaal gestreepte shirtjes van de Schotten in beeld zijn, maar de donkere rood-zwarte van de Milanezen. Bovendien zien we geen Ove Kindvall die de bal over Celtic-keeper Williams stift, maar die van Wim Jansen. Jansens doelpunt was een mazzelgoal. De Milan-goalie, de zwarte spin Cudicinni, verkeek zich volledig op de mislukte voorzet, cq trap, wankelde nog achterover, maar greep mis: 1-0 voor Feyenoord! De ramen van ons huis barstten bijkans van het gejuich van mijn vader, broer, moeder en mij. De tweede helft mocht ik niet zien, ik was pas 9 jaar, dat werd te laat. De wonderschone kopbal van Wim van Hanegem, na een voorzet op maat van linksbuiten Coen Moulijn, heb ik niet live gezien. Maar Feyenoord won wel met 2-0 en schakelde de titelhouder uit. Een regelrechte sensatie. Ik ben toen begonnen met een plakboek, dat eindigde met het winnen van de de Europacup door Feyenoord. Als eerste Nederlandse club, benadrukte mijn vader steevast ietwat geirriteerd. Want hij kon het niet uitstaan dat het Feyenoordelftal na het binnenslepen van de Cup ontvangen werd op het Catshuis, maar de Ajaxieden de jaren daarop door de Koningin. ''Dat komt natuurlijk dat het een club uit Rotterdam is van havenarbeiders.'' Mijn vader groeide op in Rotterdam, mijn broer is er geboren en veel familie woonde er vroeger ook. Geen wonder dat ik opgroeide tot Feyenoord-fan. De animositeit tussen Feyenoord en Ajax vierde toen ook al hoogtij. Nog steeds is mijn zondag goed als Ajax heeft verloren en Feyenoord heeft gewonnen.
Het viel me dus direct op dat het onderschrift in mijn krant niet klopte. Ik ben misschien wel een van de grootste vrouwelijke specialisten op het gebied van het jaar dat Feyenoord de Europacup won. Tot vervelenstoe bladerde ik in mijn plakboeken, bestudeerde foto's, las teksten en tekende voetballers na. Dus vertel mij niks over het elftal van Feyenoord in het seizoen 1969-1970!
''Misschien kan het nog in correcties en aanvullingen'', opperde ik. Maar mijn collega van sport dacht dat men het te lang geleden zou vinden om alsnog te rectificeren. Ik vraag me af of er geen lezers zijn die het verkeerde onderschrift is opgevallen. Dat moest haast wel. Maar wie weet, misschien is het al rechtgezet.

Marrums paardenvlees

2006-11-06T05:11:00.000-08:00

Deskundigen of zij die er voor dorrgaan hebben het vaak mis. Waarnemers en journalisten hebben vaak niet door, hoe het volk iets beleeft. Een mooi voorbeeld was vrijdagavond. Na het debat Bos-Balkenende wees oud-PSP'ster Andree van Es Balkenende als winnaar aan. Net als hoofdredacteur Arendo Joustra van Elsevier, die vond dat Bos zonder stropdas nooit kon scoren bij oudere kiezers van vooral socialistische huize. Tot slot Henkjan (Idols) Smits door RTL 4 ingehuurd als imagodeskundige. Die wist zeker te weten dat Bos een controlfreak met faalangst was. En dat je hem zag verstarren toen hij de leeftijd van Balkendes dochtertje niet precies wist te noemen (zij is 7, maar Bos dacht 4 of 5 ). Wat een afgang voor de verstarde Bos en wat scoorde de premier goed met zijn minzame glimlachje! Ik snapte het commentaar niet. Hoewel ik PvdA noch CDA stem (en ook geen VVD of SP, GroenLinks of ChristenUnie) overtuigde Bos mij veel meer dan Balkenende. Ik kon niet nalaten na elke one-liner die hij uitte ,,goed zo!'' te roepen. Ik maak onderdeel uit van de gemiddelde Nederlander, want uit een peiling na afloop bleek dat 50 procent Bos als winnaar zag en 46 procent Balkenende. De zogenaamde commentatoren zaten er naast.
Vier jaar geleden kocht ik het boek ,,De puinhopen van vier jaar Paars'' van Pim Fortuyn. Onder collega's was hoon mijn deel. Een van hen zei dat Fortuyn ,,gek'' was. Meer woorden wilde ze er niet aan vuil maken. Een andere zei dat ze het boek weliswaar niet had gelezen, maar dat je die Fortuyn toch echt niet serieus kon nemen: een homo met twee van die hondjes, die ,,kuttenlikkertjes''. Maar ik voelde me aangetrokken tot die kale homo, met die eerlijke oogopslag, die zelfbewuste lach en zijn vermogen zichzelf niet al te serieus te nemen en was benieuwd naar wat hij te zeggen had. Ik wist, voelde intuitief dat Fortuyn zijn slag kon slaan, dat hij verwoordde wat veel mensen dachten en dat veel van mijn collega's net zo spraken als het politieke establishment: met minachting voor de gewone man en diens zorgen en angsten. Tot mijn schrik was ik het in 90 procent van de gevallen met Fortuyn eens. Een kennis die al jaren de gang naar de stembus had gemeden, overwoog in het jaar 2002 hem zijn stem te geven. ,,Ik wil hem een kans geven zodat hij kan laten zien dat hij het anders doet.'' Op Fortuyn heb ik overigens niet gestemd. Dat hij gedemoniseerd is door de Nederlandse pers staat voor mij als een paal boven water. Met als dieptepunt het hoofdredactionele commentaar in NRC Handelsblad, op de dag van de moord. Onlangs vergeleek de commentator van de Leeuwarder Courant Fortuyn nog met Filip de Winter, de voorman van het Vlaams Belang. Wat natuurlijk onzin is en per definitie onjuist, zoals ook Belgische commentatoren aangaven. Fortuyn wilde een generaal pardon voor de 23.000 asielzoekers en een stop op de immigratie van niet-westerse allochtonen. De Winter wil dat immigranten vertrekken en Vlaanderen weer wit wordt. Fortuyn was geen racist, van De Winter ben ik daar niet zeker van. De Winter wil terug naar de gezinswaarden en is tegen het homohuwelijk. De homoseksueel Fortuyn was een liberaal die streed voor emancipatie van allochtone vrouwen, homo's, lesbo's. Dat laatste zou De Winter nooit zo roepen: die ziet ze liever vertrekken naar hun ,,eigen'' land.

Wat me verbaast is dat geen enkel Fries medium nog heeft geschreven dat bij de eigenaar van de 150 geredde Marrumse paarden in 1998 ernstig verzwakte en zieke schapen in beslag zijn genomen. De man is meerdere malen met de AID en Landelijke Inspectie Dierenbescherming (LID) in aanraking geweest. De Telegraaf meldde dit feit vrijdag op de voorpagina. Ik maakte er melding van in de krant van zaterdag. Die namiddag werd ik gebeld door een voormalige vrijwilligster van de Dierenbescherming, die zelf in 1998 tevergeefs weken bij de politie aandacht had gevraagd voor de slechte conditie van schapen van dezelfde eigenaar, die op de zeedijk bij Oosterbierum graaden. Toen de politie Franeker geen actie ondernam, belde ze de politie in Stiens. Pas na drie maanden werd er iets aan gedaan. Ze las me de brief voor die ze had gekregen van de politie, waarin werd gesproken van ,,een zeer ernstige situatie''. ,,Die helaas veel te lang heeft geduurd''. De tipgeefster was woedend. Ze wist dat veel paarden, die nu met veel pijn en moeite waren gered, het slagersmes zou wachten. ,,Die Lootsma haalt elk jaar paarden uit Rusland om een groot deel daarvan te laten slachten.'' Ik sprak hierover met directeur Ultsje Hosper van It Fryske Gea. Hij kende het verhaal niet, maar ja, Lootsma mag doen met zijn paarden wat hij wil. Opmerkelijk was ook dat burgemeester Wil van den Berg op een persconferentie vorige week zei dat de paarden na hun redding naar Lootsma terug zouden gaan. ,,Daar zijn ze in een vertrouwde omgeving'', (oke) en in ,,vertrouwde handen'' en ,,wordt er goed voor ze gezorgd''. Ik schamperde naar mijn collega van de Leeuwarder Courant: ,,mooie vertrouwde handen''. Want hoe je het ook wendt of keert: de eigenaar is verantwoordelijk voor het welzijn van zijn paarden. Ook al is wellicht sprake van overmacht, want het water in de polder stond in 50 jaar niet zo hoog. Ben benieuwd wat het OM doet, nu de Partij voor de Dieren (www.partijvoordedieren.nl) aangifte heeft gedaan van nalatig handelen van zowel eigenaar als It Fryske Gea. De partij wil ook dat de paarden in beslag worden genomen, zodat ze kunnen genieten van hun leven en niet geslacht worden. Ook iets wat geen enkel Fries medium meldt.
Veel mensen zal het tegen de borst stuiten dat paarden worden geslacht. Ze vinden het erger dan het afmaken van koeien, varkens en schapen voor de menselijke vleesconsumptie. Een paard is een edel dier, immers. Maar in India zijn koeien weer heilig. Dus alles is betrekkelijk op deze waanzinnige aardkloot. En is het doden van een kat of hond op de Filippijnen of in Korea, waar hondenvlees op het menu staat, erger dan het laten leegbloeden van een halal-schaap in een islamitisch slachthuis? Wat volgens de eigenaren maar een minuut schijnt te duren en waarvan het dier niets merkt, zo stond zaterdag in de Volkskrant.
Als kind van een jaar of vier, vijf ging ik elke week met mijn vader naar paardenslager Anema in Harlingen. We kochten daar dan altijd paardenworst. De vrouw van de slager boog zich elke keer over de marmeren toonbank en vroeg dan vriendelijk: ,,Stukje peerdewust?'' -Ja, lekker en ik zoog de zoete vleessappen op. Ik ben nu al 25 jaar vegetarier, maar de smaak van paardenvlees herinner ik me nog goed. Toch verlang ik nooit meer naar (paarden)vlees. Het is ongezond (urinezuurvormend,wardoor het jicht en hart- en vaatziekten kan veroorzaken) en bovendien stuit het me tegen de borst om een dierenlijkje te verorberen. Mens en dier zijn weliswaar niet gelijk, maar wel gelijkwaardig. Een dier is een niet-menselijk wezen met gevoel (definitie van de Australische filosoof Peter Singer) , dat nooit voor zichzelf kan opkomen. Een mens is een menselijk wezen met gevoel, dat wel voor zichzelf kan spreken. En dat ook voor dieren behoort te doen.

Free lance

2006-10-31T15:19:00.000-08:00

Buiten waait de wind om het huis. Door het gierende geluid waan ik me miden op de prairie. Toch zit ik echt in mijn huis in de stad. Er is een weeralarm afgegeven. De storm steekt op, het wordt noodweer, en de windkracht zal vannacht oplopen tot tien, elf. Gelukkig slaap ik in eeb vroegere ziekenhuiskelder. Hoewel ik geen hekel heb aan wind. Nee, hij bezorgt me nu een knus en behaaglijk herfstgevoel. Van geborgenheid bijna. Het gevoel dat ik vroeger wel had, als ik thuis op mijn kleine kamertje 's nachts wakker werd en gestaag neerdalende sneeuwvlokken de buitenwereld onder een witte deken toegedekt hadden. Als de sneeuw naar beneden dwarrelde en het doodstil was op straat kreeg ik een kinderlijk geluksgevoel. Stilte vind ik heerlijk. Ik kom tot mezelf, kan mijn gedachten ordenen. Het is alsof mijn ziel tot rust komt. Ik laad me zelf als het ware op. Dat is vaak nodig in het leven, ook in dat van een freelance journalist. Hectiek en ergernis zijn aan de orde van de dag. Ergernis over het feit dat je een opdrachtgever na tien jaar trouwe dienst verliest, buiten je schuld om. De organisatie zegde het contract met de uitgever, waarvoor jij een blad vol schreef, op. Die organisatie wilde zelf een blad uitbrengen. En de nieuwe pr-dame heeft zelf een bureautje dat de teksten gaat leveren. Zo gaat dat maar al te vaak. Collega's weten dat: het wisselen van de wacht bij je opdrachtgevers is altijd een kritisch moment. Ik heb nog overwogen een brief te schrijven aan de directie, waarom ik niet ook was gevraagd als medewerker van dat nieuwe blad. Ik had immers een jarenlange ervaring, kende de organisatie beter dan de net benoemde dame en men was altijd vol lof over mijn artikelen geweest. Maar ik wachtte te lang en daarna had reageren noch protesteren enige zin. Er had me natuurlijk een lichtje moeten opgaan, toen mijn vaste contactpersoon, met wie ik altijd een prettig contact had en met wie ik haast amicaal omging, opeens wat afstandelijker ging doen en voor het eerst in tien jaar zowaar kritiek had op geleverde teksten. Misschien was de pr-dame toen al in het spel en zochten ze een reden om mij te kunnen dumpen. Of zouden ze mijn weblog (dit?) hebben gelezen en zaken onder ogen hebben gekregen die hen niet aanstonden? Ik las onlangs in NRC Handelblad dat hyves je je carriere kan kosten. Elke personeelschef struint hyves af op zoek naar priveachtergronden van een persoon. Een docent die meldde dat hij gek was op lekker eten en dope (voor de gein opgeschreven) schrok zich een hoefje toen hij daar op werd aangesproken. Oppassen dus, alles kan tegen je worden gebruikt. Moet ik minder open zijn over al het interessante dat ik meemaak?
Zoals onlangs met een woordvoerder van Nijpels, die me vroeg een zinsnede te schrappen die de commissaris der Koningin toch echt had verwoord in een gesprek met mij. Hij zei namelijk dat hij wel het dubbele aantal mensen had verwacht bij Fryske Fiersichten, het eerste publieksdebat in Sneek over de toekomst van de provincie. Of dat er ook uit kon. Ja, ze wist: het was niet feitelijk, maar de strekking van mijn verhaal zou er niet door veranderen. Ik was haar al ter wille geweest. Want Nijpels had duidelijk gezegd dat mensen het ,,slik slik'' soms moeilijk vinden om zo voor de vuist weg hun mening te geven over zaken. Dat ,,slik, slik'' kon ze zich niet herinneren en ze vond het ook wat stripfiguurachtig. Nou, het was me direct opgevallen, want het paste wel bij Nijpels. En ik had het ook zo in mijn aantekeningen staan. Maar goed, ik heb het netjes veranderd in: ,,moeten toch wel even slikken''. Genoeg aangepast. Dus die bezoekersaantallen zijn blijven staan. Vandaag lees ik in de Leeuwarder Courant dat de animo van het publiek tegenvalt. En ook het aantal bezoekers van de website www.fryskefiersichten.nl

Van een geinterviewde over de homeships (varende prive-eilanden, zie NRC van zaterdag jl. www.nrc.nl ) kreeg ik een waarderende email over het stuk. ,,Wat een geweldige promotie voor het homeship", juichte hij. Ik kon daar niet echt blij mee zijn. Als journalist is het niet mijn taak om producten, mensen of instanties te promoten. Had ik te veel een advertorial geschreven? Uit mijn stuk over Van der Gang horloges (www.vandergang.nl) zijn door mijn chef economie ook al passages weggestreept ("te veel pr!").
Geinterviewden en pr-mensen willen zo veel mogelijk sleutelen aan je tekst. En ergens snap ik dat steeds beter. Zij schenken jouw tijd, leggen omstandig uit hoe een productieproces werkt en dan moeten ze maar afwachten welk gif jij thuis achter je pc spuit. Onlangs werd ik zelf geinterviewd door een jongeman die studeert voor journalist en binnenkort stage zal lopen bij mijn krant. Over het leven van een freelancer. Hij maakte er een keurig stukje van, daar niet van. Maar je merkt hoe het gaat: bepaalde zinsnedes en voorbeelden die ik noemde, werden niet gebruikt, andere wel. De journalist bepaalt. Vandaag hoorde ik van een filmmaker dat hij door montage een man die wilde emigreren kon neerzetten als iemand die op de vlucht was voor de politie!
In elk geval mag ik als journalist, als enige naar het schijnt, althans zo is het gezegd, de besloten voorpremiere bijwonen van Ald dyk, een documentaire over de Oudebildtdijk. De makers hadden mijn horlogestuk gelezen. Tja en dachten waarschijnlijk: wat leuk geschreven, zo willen wij ook wel in de krant! Ik weet nog steeds niet goed of ik dat als een compliment kan beschouwen. De kunstredactie was toegeeflijk en ik mag 50 regels schrijven.

Ergernis: ook over onbeantwoorde mails. 't Schijnt steeds meer een gewoonte te worden om niet op elektronische post te reageren. Zo hoor ik alsmaar niks van een collega die ik over een onderwerp mailde. Na drie mailtjes nog steeds geen reactie. Ook niet van een collega die waarneemt. Als ik hem bel, vraag ik altijd keurig of hij mijn mailtjes heeft gelezen, waarop hij dan een ontwijkend antwoord geeft. Ja, hij heeft het druk en priveproblemen, maar dat kan toch geen reden zijn om niet..? Nou, blijkbaar wel. Toch staat zijn rubriek elke dag weer vol. Hoe dat kan mag joost weten. Van een collega hoorde ik dat hij erom bekend staat vaak geen reacties te geven. Ook niet op sms'jes. Meestal zit hij achter bergen post verscholen achter zijn bureau. Ergerniswekkend. Maar het is het lot van freelancers: bellen, bellen, bellen, anders vergeten 'ze' je schijnbaar.

Fryske Fiersichten

2006-10-20T05:06:00.000-07:00

Helaas had mijn krant geen ruimte voor dit stuk. Maar niet getreurd: op naar het debat van volgende maand in Groningen. Ook niet-Friezen mogen daar hun zegje doen over de toekomst van hun heitlan.

Hoe moet Friesland er in 2030 uitzien? Gisteravond mochten Friezen ideeën spuien.

Door onze correspondent
KARIN DE MIK
SNEEK, 13 OKT. Een overdekte Elfstedentocht? Een krokodillenfarm in de Tjongervallei of een brug van Harlingen naar Terschelling? ,,Of heeft u een beter idee?’’ Met deze prikkelende affiches werden Friezen de afgelopen maanden opgeroepen om mee te praten en denken over de toekomst van Friesland. Gisteravond gaven ongeveer 80 mensen gehoor aan de oproep. In het koor van de Grote Kerk in Sneek vond het eerste van vijf publieksdebatten plaats van ,,Fryske Fiersichten’’ (Friese vergezichten). Op deze bijeenkomsten kunnen Friezen ideeën mogen spuien over hoe hun provincie er in 2030 moet uitzien. Twee bijeenkomsten vinden overigens buiten Friesland plaats, in Amsterdam en Groningen. Want ook Friezen ,,om utens’’ (van buiten de provinciegrenzen) moeten hun zegje kunnen doen over de toekomst van hun ,,heitelân’’. De komende dagen verstuurt de provincie 8.000 uitnodigingen. Behalve vijf publieksbijeenkomsten, houdt de Friese commissaris der Koningin Nijels op zijn boerderij in Dijken vijf ‘expertmeetings’, waar per keer ongeveer 20 deskundigen onder leiding van futuroloog Wim de Ridder over Frieslands toekomst brainstormen. Op de eerste bijeenkomst vorige maand rond het thema ruimte, wonen en infrastructuur opperde rijksbouwmeester Mels Crouwel om de Afsluitdijk te verbreden en te verhogen voor woningbouw. De verkoop van de Friese Nuonaandelen, waardoor Friesland ongeveer 1,5 miljard euro krijgt vormen niet de aanleiding van het toekomstdebat. ,,Maar de gelden zijn wel mooi meegenomen’’, zei Nijpels gisteren om plannen te kunnen realiseren.
Op vijf witte fly overs konden burgers gisteravond hun ideeën kwijt. Architect Merwin Haak uit Sneek ziet in Friesland ,,the sunshine state’’ van Nederland. Er moet worden ingespeeld op gezond leven en de ,,welnesscultuur’’. ,,Friesland is gezondheid, frisse lucht en ochtendmist. Bouw een hotel, een zwembad, een spa en een sportvoorziening en laat de mensen hier komen ontstressen.’’ Klaas Sietse Spoelstra uit Terband oppert om in de zomermaanden in Friesland een drie maanden durend Europees cultuurfestival te houden. ,,Beginnend met Oerol en eindigend met het openluchtspel in Jorwert.’’ Hij verwacht dat het evenement vele bezoekers zal trekken. ,,Daarom heb ik het ook op de flap van economie gezet.’’ Nijpels: ,,Een soort culturele revolutie in Friesland, waarmee we de truttigheid van ons afschudden.’’ Tonny van den Berg uit Gauw pleit voor een deltaplan voor het Friese taalonderwijs. ,,We hebben hier nog veel zwakke scholen. Geef Friestalige kinderen Nederlands als tweede taal en investeer in drietalig onderwijs.’’ Het onderwijs in Friesland moet van ,,best genôch’’ naar ,,poer bêst’’. De Sneker wethouder Jan Bargboer (CDA/ChristenUnie) wil een zelfvoorzienende ecologische stad bouwen met terpwoningen. ,,De slaapkamers en de garages moeten ondergronds komen. Dat scheelt een hoop energie en het blik blijft uit het zicht.’’ Middenstander Jan Eringa uit Sneek ergert zich wild aan de naar zijn smaak vele lelijke gebouwen en woningen. Hij wil een bouwstop op nieuwbouw. De provincie moet zich vooral richten op restauratie van bestaande gebouwen. ,,We moeten beter op ons erfgoed passen. Nu wordt ons landschap verkwanseld.’’ Nijpels denkt hardop. ,Misschien moeten we twintig Friese architecten vragen een typisch Friese bouwstijl te ontwikkelen.’’ Dat lijkt architect Haak leek wel wat. ,,Typisch Fries is de robuustheid. En vooral niet wat ik laatst in Appelscha zag. Daar zijn honderd notariswoningen gebouwd. Dat kan echt niet.’’ Alle concrete ideeën en projecten komen op een,,ideeënkalender’’ en op de website, waar burgers verder kunnen discussiëren. De in maart nieuw gekozen Friese staten beslissen welke plannen concreet worden uitgevoerd.

Hufters

2006-09-13T11:12:00.000-07:00

Er zijn nog goede mensen, bedacht ik me, toen ik vanmiddag voor de kassa bij De Boer stond. Voor mij was een meisje dat alleen een doosje eco-eieren kocht. Achter me een mevrouw die twee vegetarische burgers op de band legde. Daar tussen in stond ik met mijn eco-bananen. Ik kreeg weer moed. Een goed tegenwicht tegen alle hufters, eikels en etters die ik vrijwel dagelijks op mijn verkeerspad tegenkom. Ja, ik weet het: het zijn twee onvergelijkbare grootheden, maar op het kortje fietstochtje van mijn huis naar De Boer maak ik altijd minstens vier verkeersovertredingen mee. Automobilisten die met 60 kilometer door een 30-kilometerzone scheuren. Die niet weten dat je op een woonerf stapvoets moet rijden en dus met een snelheid aan komen scheuren, waarbij je gelaat verbleekt en je de goden dankt dat er op dat moment geen kind of kat overstak. Het schijnt dat de meeste doden in 30-kilometerzones vallen. Het wachten is op de eerste dode bij de idiote nieuwe rotonde bij de Vrouwenpoortsbrug, waar fietsers voorrang hebben. Tenminste als ze geluk hebben. Want automobilisten negeren massaal de haaientanden en rijden als gekken door. Welke onbenul heeft bedacht dat de verkeerslichten, zebra en de aparte fietsstrook maar moesten verdwijnen?
Laatst stonden er twee kleine jochies uit mijn buurt op de Spanjaardslaan. Ze hadden beiden oranje hesjes aan en maanden automobilisten tot stoppen. Die waren verbaasd en zwaaiden wat onhandig naar de peuters. 'Nee, niet zwaaien'', riepen ze streng. Het was de bedoeling dat ze hun snelheid matigden. De ene had een soort politiepet op. Het leek behoorlijk echt. Toen er op deze eenrichtingsverkeersweg weer een auto van de verkeerde kant kwam, staken ze een waarschuwende vinger op. 'Goed zo jongens!', moedigde ik ze aan 'hou ze maar aan.'
Nog meer verkeersergernis: mensen die inhalen op een 80-kilometerweg, als ik hen tegemoet rijd. Die hun motoren laten draaien, als de brug omhoog gaat. Aan de mensen die op stoepen fietsen ('Het is hier een voetpad hoor'', snauw ik als ik ze passeer), of die aan de verkeerde kant van de weg fietsen, als spookfietsrijders dus. Ik ben de enige die zijn bek opentrekt en demonstratief een zwaai met mijn stuur maak. De verdere goegemeente hult zich in stilzwijgen. Omdat ze niets durven zeggen, maar vaker, vrees ik, omdat ze zich er niet eens aan storen en zelf hetzelfde gedrag vertonen. Ik vraag me wel eens af hoe het kan dat deze lieden, die toch ooit verkeersles hadden op school of hun rijbewijs hebben gehaald, zulke abominabele verkeersdeelnemers kunnen zijn. In Duitsland worden automobilisten die voor een brug staan te wachten door het publiek gemaand hun contactsleuteltje om te draaien. Misschien zijn ze daar milieubewuster. Toen ik een kind van een jaar of zes was, haalde ik het me niet in mijn hoofd om op de stoep te fietsen. Je ouders of grootouders zeiden er iets van.
Maar ach, er zijn nog goede mensen op de wereld. Zoals de doktoren van Brooke Hospital, die zich met hart en ziel inzetten voor de trekezels en -paarden in India en Pakistan (www.brooke.com), die de eigenaren voorlichten over hoe belangrijk het is hun dieren goed te verzorgen, ze regelmatig drinken te geven en ze niet te zwaar te belasten. Ik krijg weer moed als ik zie, hoe zorgvuldig en vol liefde de dierendokters de zweren en uitpuilende etterwonden van kreupele viervoeters ontsmetten. In Engeland voetbalden jongens onlangs met kalkoenen en er zijn al tien vermoord door fans van Crocodile Hunter, of hoe die beste man ook mag heten, die zelf door een beet van een dergelijke rog gedood werd. Ik had nog nooit van hem gehoord, maar las hoe hij ooit met zijn baby op zijn arm naar een krokodil had staan zwaaien. Zoals het in een fatsoenlijk land als Amerika betaamt, moest hij publiekelijk zijn excuses maken.
Ik erger me veel en vaak. Niet goed voor de gezondheid. Ik weet het. Mijn vader zei vaak: ,,Nicht ergern, nur wundern''. Gemakkelijker gezegd dan gedaan. Vooral als ik me die andere spreuk bedenk, die een vriendin me eens toestuurde op een kaart: 'Wenn die Klugern immer nachgeben, regieren die Dummen die Welt.'' Omdat ik me bij de Klugern schaar, zal ik medeweggebruikers blijven corrigeren. En me daardoor ook blijven ergeren, vrees ik.

Wondere verslaggeverswereld

2006-08-03T12:24:00.000-07:00

Het leven van een journalist zit vol verrassingen. Onlangs was ik bij een makelaar in Wedde te gast, voor een verhaal over het grensdorp in Bellingwolde. De man, een ietwat gezette veertiger, deed in korte broek de deur open. Zijn kantoor aan huis deed ietwat bedompt aan. Aan de muur hing een portret van Beatrix en Claus. Het was er uitgestorven. Hij runde een eenmanszaak. Het was snikheet en hij bood me wat cranberrysap aan. Dat dronk hij veel, sinds hij vorig jaar flink was afgevallen. Zo'n 15 kilo. Ook beter voor zijn gezondheid, knikte hij me vriendelijk toe. Ook vertrouwde hij me toe dat hij problemen had met de fiscus. In alle rust en uiterst zorgvuldig trok hij laden van archiefkasten open om me allerlei dossiers, waar ik geen kaas van had gegeten en de ballen verstand van had, te laten zien. Ik had er ook geen enkele interesse in. Ik zat hier voor een ander verhaal. Maar ja, je wilt toch een sfeer opbouwen in een interview waardoor iemand dingen vertelt. Hij had een heel programma in zijn hoofd van maar een uurtje of anderhalf rijden. Ik zei dat ik dat wel erg lang vond. We gingen met mijn auto, want die had airco. Eerst naar een jong stel dat net een huis over de grens had gekocht. Hij kende ze goed en hoefde ze niet te bellen. Het waren bijna vrienden. Daarna wilde hij me een leegstaande woning laten zien en tot slot bij een Duitse brengen, die naar het grensdorp wilde, maar er toch maar vanaf had gezien. Klonk niet slecht en we gingen op pad. Eerst naar het jonge stel. Om niet meteen met de deur in huis te vallen, wilde hij eerst even zelf naar de mensen toe. Kon ik me nog iets bij voorstellen. Hoewel hij natuurlijk vantevoren had moeten bellen. Na tien minuten kwam hij beteuterd terug. Ze wilden niet meewerken! Ze hadden al zoveel journalisten te woord gestaan. Het was genoeg. Wie iets wilde weten over wonen over de grens moest zelf maar in Duitsland gaan zitten. Mooie vrienden!
We reden onverrichterzake weg. Ik baalde. Hij kon er niet over uit. Op naar de leegstaande woning. Geduldig haalde hij alle zonweringen in de diverse kamertjes omhoog. Het was een donkere, kleine woning, terwijl hij toch had verteld dat de Duitse huizen zulke grote woonkamers hadden. Op zolder voelde ik me enigszins unheimisch. Je bent als vrouw alleen toch maar met een vreemde kerel op pad, NRC-journaliste of niet. Daarop naar Bunde, de Duitse dame. Ook op de bonnefooi. Zij bleek nog nooit van het grensdorp te hebben gehoord, laat staan dat ze had overwogen er te gaan wonen! Ergo: een hele middag verprutst. Ik vroeg hem nog wel of hij me wat namen van landverhuizers wilde doormailen, maar ik heb nooit meer iets van hem gehoord.
Normaal hebben geinterviewden hun zaakjes goed voor elkaar. Iedereen wil zo goed mogelijk voor de dag komen. Mits het een onderwerp is waar ze zelf mee kunnen scoren. Helaas, het lijkt een trend te worden.
Een tweede wonderlijke ervaring had ik onlangs toen ik voor een interview aankwam bij een bedrijf in de Eemshaven. De directeur liet me bijna een uur wachten. Het interview zelf duurde tien minuten, toen hij weer gebeld werd op zijn gsm. Er was van alles mis, zo veel was wel duidelijk. Helaas hij moest het interview afbreken, want hij moest nu echt weg. Problemen? vroeg ik naief. Nou, die moest hij nu juist oplossen. Als een klein kind liet ik me wegsturen. Terwijl hij zoveel goodwill had kunnen kweken plus een mooi verhaal in de NRC kunnen hebben. Zelfs een rondleiding door de fabriek kon er niet af. Buiten stonden de scheldende vrachtwagenchauffeurs uren te wachten tot ze hun lading konden lossen. Een puinhoop, constateerden ze. Ik had natuurlijk moeten eisen dat een ander me even rondleidde. Had ik daarvoor anderhalf uur in de auto gezeten! Ik ben gekke Henkie niet. Op die momenten denk ik: Karin, je bent te soft voor dit vak.
Zelf ijsbeerde hij minuten langs de kade, druk telefonerend. Ik vraag me af of ik hem nog een kans moet geven en een nieuwe afspraak moet maken. Maar erg veel trek heb ik er niet meer in.

Ouderen gaan gebukt onder hitte

2006-07-29T04:32:00.000-07:00

Onderstaand verhaal stond, ingekort, op de voorpagina van NRC Handelsblad op 27 juli.

Door onze correspondent
KARIN DE MIK
HEERENVEEN, 26 JULI. Rinze Bergsma (81) draagt nog een overhemd met lange mouwen. De Fries, bretels met als motief de Friese vlag, zit aan tafel in zijn woning in Heerenveen. De zonneschermen zijn naar beneden, de ventilator blaast koele lucht. ,,’t Gaat nog’’, zegt hij. ,,Maar met deze temperaturen moet je niks doen. Buiten kom ik niet.’’ De theepot staat op tafel. Ja, drinken doet hij genoeg. ,,Vooral water, fris en thee’’. Ziekenverzorgende Nynke Mulder van Thuiszorg De Friese Wouden bezoekt Bergsma en zijn vrouw Hieke (69). Mulder: ,,Ik let erop of mensen voldoende drinken. Soms zet ik een paar bekers water of ranja neer.’’ In zijn woning in serviceflat Smelleken loopt Piet Monsma (76) in korte broek rond. Hij kan niet goed tegen de hitte, vertelt hij. Vooral ’s nachts heeft de hartpatiënt last van de warmte. ,,We slapen met het raam wagenwijd open, maar vannacht was ik toch kortademig door de vochtige lucht.’’ Hij eet voldoende, maar ,,het vocht blijft erbij’’. ,,Gelukkig is het hier nog noflik (Fries voor aangenaam)’’, stelt hij wijzend naar de open deur naar het terras. In de woonkamer is het koel. Zijn vrouw (78) schenkt geregeld water uit de kan die in de koelkast klaar staat. Hij hoopt dat het kwik snel daalt de komende dagen. ,,Zo’n 25 graden is lekker, warmer hoeft niet.’’ Net als Bergsma doet Monsma op een dag ,,niet veel.’’ ,,Ik ga van de ene in de andere stoel zitten.’’ Naar buiten? Geen denken aan! ,,Dan is het net of je een dreun krijgt.’’
Nederland zucht onder de hittegolf. Vooral ouderen hebben er last van. Het Nationaal Fonds Ouderenhulp roept hen in radiospotjes op dagelijks minstens twee liter te drinken, goed te eten en niet naar buiten te gaan tussen 11.00 uur ’s morgens en 17.00 uur ’s middags. Wie dat toch doet wordt aangeraden zijn hoofd te bedekken, luchtige kleren aan te trekken en zich in te smeren met een zonnebrandmiddel. Maar beter is het rustig te blijven. Een andere tip: overdag de ramen en deuren dichthouden om de warmte buiten te houden.
Aaltje van der Vlugt (82) ligt in haar achterkamer op bed onder een laken. Op een tafeltje staat een halfvol glaasje water. De alleenstaande Van der Vlugt is de dag ervoor in huis gevallen. ,,Van de pijn en de warmte heb ik vannacht geen oog dichtgedaan. Maar ja, klagen helpt niet.’’ Ziekenverzorgende Nynke maakt op haar verzoek een beker bouillon klaar. Van der Vlugt weet dat ze veel moet drinken. ,,Maar dan moet je ook weer plassen. En als je zelf niet uit bed kunt komen en afhankelijk bent van anderen is dat weer lastig.’’ Een dilemma, geeft Nynke toe, dat veel ouderen kennen.
In zorgcentrum Mariënbosch in Heerenveen zitten vijf activiteitenbegeleiders aan tafel in de verder lege recreatiezaal. ,,Ook wij hebben last van de warmte’’, grapt een van hen. De bewoners krijgen ,,veel ijs en veel drinken’’ aangeboden. Een aantal activiteiten is afgelast, maar de populaire bingo gaat woensdagmiddag wel gewoon door. Van een dertigtal bewoners, dat minder goed voor zichzelf kan zorgen, houden medewerkers de vochtbalans in de gaten. ,,We noteren hoeveel ze drinken, om uitdroging te voorkomen’’, licht directeur Erik de Groot toe. Grote problemen hebben zich niet voorgedaan in het centrum, waar 120 mensen wonen. Een van hen is Jeltje de Jong-Hartstra (86) die sinds bijna vier jaar een appartement op de begane grond bewoont aan de noordkant. ,,Ik wilde hier eerst niet naar toe. Mijn hele leven heb ik op het zuiden gewoond,’’ vertelt ze in haar rolstoel. ,,Op het noorden vind ik zo triest. Ik wilde zon hebben.´´ Maar nu is ze blij met de koele woning. ,,Ik heb niks te klagen. ´t Is binnen beter dan buiten´´, zegt de Friezin. Ze is druk bezig poppenkleertjes te breien en op tafel ligt de krant. Drinken doet ze voldoende. ,,Ik heb last van een droge mond, dus dan wil je ook wel drinken.’’ Op de vierde verdieping heeft Susan Draaisma-Kalksma (87) het overdag een stuk moeilijker. Haar woning ligt pal op het zuiden. De balkon- en voordeur staan wijd open, zodat het kan doorwaaien. ,,Ja, ik zit hier op het warmste plekje´´, vertelt ze. ,,Hoewel ik een warmtemens ben, vind ik deze temperaturen al gauw benauwend.’’ ,,Liters´´ water drinkt ze. ,,Ik heb zelf bronwater gekocht. Dat werd de afgelopen dagen ook in pakken uitgedeeld door het huis.’’ Dat moest ook wel, omdat de waterleiding twee dagen was uitgeschakeld, vertelt ze. De leidingen moesten worden doorgespoten in verband met legionellagevaar. ,,De douchekoppen hebben we nog niet terug’’, zegt mevrouw De Jong. ,,Maar ach, je kunt ook onder een gewone straal douchen.’’

Inzet

De Nederlandse overheid moet veel meer doen aan voorlichting over de hitte. Een overheidscampagne, folders en een postbus-51-spotje zijn nodig, om vooral ouderen te wijzen op de gevaren van uitdroging. Dit vindt het Nationaal Fonds Ouderenzorg. Volgens woordvoerder Anne-Marie Blomesath kan de rijksoverheid een voorbeeld nemen aan Frankrijk, waar het ministerie van volksgezondheid sinds 2003 een landelijk telefoonnummer heeft opengesteld en folders met tips verstrekt. ,,Ook worden alleenwonende ouderen regelmatig bezocht om te kijken hoe het met ze gaat.´´ Blomesath verklaart dat landelijke televisiespotjes gewenst zijn. Ook zou het ministerie van volksgezondheid een mailing kunnen sturen aan alle 55-plussers met adviezen. ,,Mensen moeten nu zelf op zoek naar informatie.´´ Het Nationaal Fonds Ouderenzorg wordt geregeld gebeld door gemeenten die informatie willen over hittevoorlichting aan ouderen. ,,Sommige nemen de tips van onze website over´´, aldus Blomesath. Afgelopen weekeinde belden 450 mensen de ouderenlijn, 400 meer dan normaal. ,,En het loopt nog steeds storm’’, aldus Blomesath. ,,Vaak zoeken mensen bevestiging. ‘Als ik tien glazen water per dag drink is dat dan genoeg?´’’ Anderen willen weten of ze wel veel kunnen drinken bij bepaald medicijngebruik. De hulplijn verwijst hen door naar de huisarts. Het Nationaal Crisiscentrum stuurde deze week een brief aan alle gemeentes en provincies met het verzoek erop toe te zien dat ouderen op tijd hulp krijgen.

Hondje slaat mogelijk terug

2006-07-29T04:25:00.000-07:00

Vrijdag of zaterdag zou onderstaand bericht meegaan in NRC Handelsblad. Helaas niet. Dus daarom hier, iets uitgebreider overigens, op mijn weblog:

28 JULI. De Sophia Vereeniging voor Dieren in Amsterdam (1250 leden) gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de Reclame Code Commissie (RCC) over het tv-spotje waarin een man zijn hondje wegslingert. Het reclamefilmpje voor Radio 1 werd tijdens het WK vertoond en toont een man die met zijn koptelefoon naar het verslag van een voetbalwedstrijd luistert. Op het moment dat er wordt gescoord slingert hij zijn aangelijnde hondje van vreugde de bosjes in. De dierenbeschermingsorganisatie vond dat Radio 1 hiermee een verkeerd en ongewenst signaal afgaf en diende een klacht in bij de RCC. Die oordeelde echter dat het spotje humoristisch en absurd van aard was. Een relatie met de werkelijkheid zou ontbreken. ,,Geen weldenkend mens zou zijn hondje de lucht inslingeren, zo dit al mogelijk zou zijn’’, aldus het oordeel van de RCC. Directeur Lieke Keller van de Sophia Vereeniging betwijfelt dat: ,,Het probleem is dat er in Nederland ook niet-weldenkende mensen zijn.’’ Ze noemt het voorbeeld van een 12-jarige jongen die woensdag in Utrecht op heterdaad door de politie werd betrapt toen hij een kat over een schutting gooide. ,,Je kunt niet uitsluiten dat hij het tv-filmpje als voorbeeld nam’’, aldus Keller. ,,Kinderen komen ook door geweldsfilms op ideeën.’’ Een ander voorbeeld is dat van een Amsterdammer die onlangs een boete van 500 euro kreeg, omdat hij zijn hond van het dakterras smeet. Communicatieadviseur Bart de Voogd van Radio 1 meent dat de betreffende commercial ,,zo absurd is dat iedereen de humor en ironie ervan inziet.’’ ,,Onze boodschap was dat iemand die naar Radio 1 luistert, de wereld om zich heen vergeet.’’ In een eerdere spot voor Radio 1 was een vuilnisman te zien die een oud vrouwtje in de vuilnisauto gooide. ,,Dat een reclame aanstekelijk werkt is volstrekte onzin. Reclame is bijna per definitie een situatie absurd maken. Wij zijn niet verantwoordelijk voor daden van gestoorde mensen.’’ Hij sluit echter niet uit dat in een vervolgspot de hond ,,uit wraak terugslaat’’. De beroepscommissie van de RCC behandelt het hoger beroep op 27 september.
De Sophia Vereeniging werd in 1867 opgericht door de lijfarts van Koningin Sophia en een groep Amsterdamse notabelen, die zich het lot van slachtvee en legerpaarden aantrokken. Het doel van de kleine vereniging is mensen te bewegen respectvoller met dieren om te gaan.

Bewierookte Marco exit

2006-06-28T14:49:00.000-07:00

Eindelijk kan de bewieroking van Marco van Basten stoppen. Of althans dat hoop ik. Kan iedereen hem normaal kritisch benaderen. Wie met twee rode en een handvol gele kaarten afscheid neemt in de achtste finale, wie de topschutter van de eredivisie thuis laat en een spits drie kansen geeft maar vervolgens genadeloos afserveert en als zo'n coach zichzelf dan ook nog het cijfer 7 geeft, zo iemand heeft niet alleen weinig zelfkennis, maar kan ondubbelzinnig als onnozel worden gekenschetst. Ik ergerde me toch al aan de nationale pers, die kwijlend aan de lippen van San Marco hing. Wat hij ook zei, het werd voor zoete koek geslikt en voor waar versleten. Van Basten heeft terecht veel krediet, maar er zijn grenzen. Elke andere coach die er al in de achtste finale zou zijn uitgeschakeld, zou zijn afgemaakt in de krantenkolommen en had zijn biezen kunnen pakken.
Als iemand het niet goed doet, moet je dat gewoon opschrijven. Van Basten beloofde attractief voetbal, maar liet Oranje spelen als een bange haas. Te verdedigend, te angstig, met veel te weinig tempo- en positiewisselingen. De overwinningen kwamen door puur geluk tot stand. Ivoorkust was beter dan Nederland, evenals Argentinie. Wie neemt er in hemelsnaam Kew Jaliens, Maduro en Kromkamp mee naar een WK. Jongens die nauwelijks internationale ervaring hebben of bij hun clubs niet of nauwelijks spelen. Een ijzervreter als Edgar Davids, van wie ik overigens nooit een fan was, hadden we goed kunnen gebruiken. Schaamteloos was de afgang in een oververhitte wedstrijd tegen Portugal. Ja, de Portugezen blinken uit in toneelspel, maar Van Basten stelde daar niets tegenover dan stoicijns en uiterlijk onbewogen bij de bank staan alsof hij naar een groeiend grassprietje keek. Had hij niet a la Guus Hiddink, die zijn Australie zo prachtig aanvallend liet spelen en er helaas onverdiend uitvloog tegen Italie, enig theater kunnen maken bij de vierde official van de FIFA? Dan waren er misschien minder kaarten gevallen. Ik herinner me keeper Hans van Breukelen die in 1988 op het EK in en tegen Duitsland vreselijk veel misbaar maakte tegen de scheidsrechter. Hij kreeg er een gele kaart voor, maar misschien droeg zijn enigszins gespeelde woede toch bij aan de penalty die de arbiter Oranje later in de wedstrijd gaf.
Ach, Van Basten is een onervaren trainer. ZIjn voorgangers Hiddink (WK 1998), Rijkaard (EK 2000) en Advocaat (EK) 2004 haalden tenminste nog de halve finales, hoe bekritiseerd die ook werden in de pers. Als de KNVB slim is stelt ze Hiddink voor het EK 2008 in Oostenrijk en Zwiterserland aan als supervisor en Van Basten als zijn assistent.

Ruud van Nistelrooy heeft mij zelden kunnen imponeren in het oranjeshirt. Hij is te statisch, speelt zich te weinig vrij en laat zich zelden zien. Ik had dus zeker Roy Makaay meegenomen of Kuyt in de spits opgesteld. Maar ja, er zijn al zoveel bondscoaches in dit land. Het enige leuke op dit WK was het reclamespotje van Nationale Nederlanden, waarin drie Oranjeteams, dat van 1974, 1988 en 2006 fictief samenspelen onder de nostalgische klanken van het lied ,,Als de dag van toen ´´. Zo'n shirt heb ik ook! riep ik enthousiast uit als ik Wim Rijsbergen op Ronals Koeman zag passen. Een oranje Copa-shirt met een grote, zwarte leeuw op de borst. Het AD gaf het originele tenue van toen cadeau bij een WK-abonnement. Jammer dat er nu zo'n flets gestileerd grijs leeuwtje opstaat. Die wijde broeken vind ik toch al geen gezicht. Het mooiste Oranje-shirt vond ik het witte tenue, waarin ,,we'' in 1974 in de halve finale Brazilie versloegen (2-0). Ik zat indertijd in de eetzaal van Hotel Golfzang op Vlieland waar ons gezin toen vakantie vierde. De vrouw van de hotelbaas zat hypernerveus te gillen om een rode kaart als er weer eens een Nederlander onderuit werd geschoffeld. Maar als een landgenoot hetzelfde flikte bij een Braziliaan juichte ze: ,,Skop ze mar immekaar!'' Ze ergerde zich groen en geel aan de Brazilianen die ,,alsmaar kruuskes'' sloegen. Later hoorde ik dat ze tegen een overspannenheid aanzat.
Ik was met WK's vaak op Vlieland in datzelfde hotel. Vier jaar later in 1978 werkte ik er en had ik foto's van Johnny Rep, Johan Neeskens en Rob Rensenbrink op de wanden van mijn kleine slaapkamertje geplakt. Diezelfde bazin riep dat ik verliefd was op Johan Cruyff. Maar dat was het niet. Ik hield van voetbal en van Oranje en was toen al lesbisch, al wist niemand dat nog. Behalve een collega, een meisje van een jaar of 14, die siste dat ik bi was. In plaats van haar te vragen hoe ze daar zo bij kwam of waarom ze dat dacht, antwoordde ik bits dat ze niet zulke moeilijke woorden moest gebruiken. Misschien was ze zelf wel bi, denk ik achteraf en voelde ze instinctief aan dat ik ook van vrouwen hield. Oranje kwam even ver als vier jaar daarvoor. Toen verloren ze in de finale van Duitsland en huilde ik bittere tranen op mijn hotelkamer. Ik had me vast voorgenomen in de Vlielandse haven te duiken als Nederland wereldkampioen zou zijn geworden. In 1978 zat ik met twee collega's op een klein zwart-wit-tv'tje te kijken naar de finale. Acht minuten voor tijd wist DIck Nanninga nog gelijk te maken. Ik had het niet meer verwacht. Ik was zo blij dat ik een brandend theelicht half de lucht ingooide, waardoor mijn rok onder het kaarsvet bedolven werd. Mijn collega Hester kwam niet meer bij, tot ze eindelijk door had dat mijn bovenbeen half verbrand was. Het schot van Rensenbrink tegen de paal bezorgde mij een hartstilstand. Ook toen was de teleurstelling zeer groot. Ik heb nog een foto waarop ik sta met De Telegraaf in mijn hand waarop de kop prijkt: ,,Kansen, kansen, maar weer geen cup.''
Vier jaar later was het WK in Spanje. Maar Nederland was er niet bij. Ik herinner me dat ik thuis bij mijn moeder de finale bekeek tussen Italie en Brazilie. Mijn broer en moeder waren voor Brazilie. Ik voor Italie. Waarom weet ik niet meer, ik ergerde me aan die torenhoge favorieten met hun balkunstjes. Italie won. Ik juichte heel hard en heel hatelijk naar mijn broer. De Azurri hadden het 'm gefikst. De Brazilianen hadden het nakijken.
Nu zal Duitsland wel weer het WK in eigen land winnen. Ze spelen goed, attractief, gedurfd en on-Duits. Een beetje zoals Nederland vroeger speelde. Aanvallend dus. Klinsmann die enorm veel kritiek te verduren kreeg van de Duitse media, heeft een hecht team gesmeed dat behalve vechtlust, wat we wel van de Duitsers gewend zijn, ook de aanval zoekt. Nooit gedacht dat ik nog eens lovend over die Mannschaft zou schrijven...

De Moord op JFK

2006-05-04T04:25:00.000-07:00

Vijf mensen tipten mij ruim vantevoren over de uitzending van Peter R. de Vries over de moord op preseident Kennedy (eentje zelfs nog tijdens). De Vries zou met nieuwe onthullingen komen over de moord op JFK in Dallas in november 1963. Zelfs de naam van de schutter, die vanaf het grasheuveltje op Dealy Plazza stond zou bekend worden gemaakt! Ook nrc.next belde of ik de uitzending wilde bekijken en een stukje wilde tikken, mits er iets nieuws werd gebracht. Maar na een uur zat ik nog steeds niet op het puntje van mijn stoel. En later? Die James Files, huurmoordernaar en indertijd 21 jaar, leek me meer een fantast dan iemand die de waarheid spreekt. Hij leek op een oude hippy met zijn witte paardenstaart, maar zo onbewogen en koel vertelde hij, of liever ratelde hij erop los, dat ik dacht: ja hallo, dat heb je natuurlijk in al die boekjes gelezen. Iemand die 30 jaar vastzit voor moord (hij is begin 60, dus zal wel niet meer vrijkomen) heeft alle tijd om van alles uit te zoeken. Vooral de opmerking dat hij de lege kogelhuls tussen zijn tanden had genomen en er een tandindruk op had gezet en hem vervolgens op het hekje had gespiest, klonk mij al te fantastisch in de oren. Was dit geen gesjeesde gek die uit was op publiciteit of liever gezegd aandacht? Wel opmerkelijk dat bijna 25 jaar later die huls tien centimeter in de grond door een man met een metaaldetector werd gevonden. Maar het wil er bij mij niet in dat dat hekje kort de aanslag niet geinspecteerd is. Hoewel, de meeste aandacht ging uit naar het schoolboekenmagazijn, hoewel tientallen mensen langs de route het heuveltje oprenden. En kan het niet zo zijn dat iemand die huls gewoon in de grond heeft gelegd?
In 1988 zag ik een Engelse documentaire over de moord op JFK, die ook al drie namen noemde van drie mogelijke betrokkenen bij de moord. Het betrif drie leden van de Corsicaanse mafia, die tien dagen na de liquidatie vanuit Dallas naar Canada waren overgevlogen en van daaruit terug naar Marseille reisden. Het betrof ene Lucien Sarti, die in 1972 in Mexico-Stad was vermoord, een druggsmokkelaar en een van de beste huurmoordernaars van de jaren zestig. Wat ik indertijd - en nu nog- overtuigend vond was dat een getuige die van de moord af zei te weten ene Christian David, verklaarde dat de moordenaar een politie-uniform van Dallas aan had. Zo zou hij minder opvallen. Een getuige die in de buurt van de 'agent' op een muurtje stond te filmen, Gordon Arnold, hoorde een kogel om zijn oren vliegen. Hij zei in de uitzending dat hij er een agent met ,,dirty hands'' had gezien. Hij sloeg er geen acht op, omdat het in de stad wemelde van de politie. Seinwachter Lee Bowers, onder verdachte omstandigheden overleden, zoals zo veel getuigen in de moordzaak, meldde de FBI dat hij achter het hek twee mannen had gezien, van wie een met een zwarte pet op en een blauw jasje aan. De namen van de andere twee huurmoordernaars die werden genoemd - en twee getuigen bevestigden dit - waren Roger Bocognani en Saveur Pironti. Er zou vier keer zijn geschoten. De derde zou door Sarti zijn afgevuurd en veroorzaakte de dodelijke hoofdwond.
Hoe dan ook Sarti is dood. En nu komt Peter R. - of eigenlijk onderzoeker en oud-zakenman Dankbaar waarop De Vries zijn documentaire baseerde - met James Files op de proppen. Omdat ik al eerder hoorde van de drie vroegere namen, ben ik altijd huiverig als iemand beweert dat HIj het was die JFK vermoordde. Kan iemand 43 jaar zwijgen? Vraagt de mafia een 21-jarig ventje om het beslissende schot te lossen? Files zou de enige overlevende zijn van de groep. Hij gebruikte een Remington fire ball, een voor die tijd zeer modern en geavanceerd wapen, met uiteenspattende kogels. Hij verklaarde dat Oswald CIA-agent was en dat moord een samenzwering was van enkele lieden van deze geheime dienst en de mafia. Dat laatste acht ik wel waarschijnlijk. De mafia kon Kennedy's bloed wel drinken. En de CIA had ook al niet veel met de president op. Na het debacle van de Varkensbaai (1961), waarbij Cubaanse huurlingen gesteund door Amerkaanse troepen het bewind van Fidel Castro tevergeefs trachtten omver te werpen, ontsloeg Kennedy CIA-baas David Atlee Philips.
Ik denk ook dat nachtclubeigenaar Jack Ruby, die Oswals doodschoot, bij het complot betrokken was. Oswald diende als zondebok (I'm just a patsy'') en Ruby moest ervoor zorgen dat hij uit de weg werd geruimd. Ruby stierf in 1967 in de cel aan kanker. Hij verklaarde kort na zijn arrestatie dat de wereld ,,nooit zal weten wat er is gebeurd. De mensen die erbij betrokken zijn, zullen de ware toedracht altijd geheimhouden.'' Een journalist vroeg: ,,zijn dat mensen op hoge posities?'' - Ja, antwoordde Ruby. Een mysterieus citaat. Zoals de hele moordzaak met mysteries is omgeven. Opmerkelijk is dat de Amerikaanse media nauwelijks aandacht besteden aan nieuwe details. Volgens oud-FBI-man Z. Shelton kunnen ze de waarheid niet aan. Die is namelijk tamelijk onthutsend: de geheime dienst kan in zijn eigen land zijn eigen president niet beschermen, voor wat niet minder dan een staatsgreep was. Dus is het makkelijk om alles in de doofpot te stoppen en je handen er niet aan te branden. Onderzoeker Robert Growden zei in de uitzending van Peter R. dat er binnenkort een nieuw boek van hem uitkomt, waarin hij onthult wat er met een deel van de spoorloos verdwenen hersenen van JFK is gebeurd. De nationale archieven gaan pas open in 2039. Dan ben ik 79, rekende ik al op 15-jarige leeftijd uit. In 1975 was dat. Toen maakte Nieuwe Revue voor het eerst foto's openbaar, afkomstig van de Zapruderfilm, een amateurfilmer die toevalligerwijs het effect van de fatate schoten vastlegde. Op deze beroemde "homevideo" was duidelijk te zien dat de president van de zijkant werd geraakt. Hopelijk maak ik het nog mee, dat er echte duidelijkheid komt over een van de meest mysterieuze en geruchtmakende moorden uit de wereldgeschiedenis.

Simon de held

2006-03-25T14:45:00.000-08:00

Mijn kat is een held. Hij heet Simon en heeft maar een voorpoot. Maar hij is even snel als mijn andere twee die er gewoon twee hebben. Vanavond toen ik onze hond Bram uitliet, begeleidde hij ons al miauwend. Hij hipte voor ons uit en kwam ons achterop. Hij krabde met zijn ene voorpoot wat modder over zijn drolletje en klom later met die ene poot een stukje de boom in. Simon is lief en aanhankelijk. In Bram heeft hij een speelkameraadje. Ze rollebollen letterlijk over de grond en geven elkaar soms liefdevol (of niet) een haal met hun poot. Eindeloos happen ze naar elkaar en vermaken ze zich samen. Bram bijt (niet door) Simon in de vacht en vanavond hapte hij pardoes een dot haren uit diens vachtje. Simon eet van Brams hondenvoer en soms denk ik dat Simon denkt dat hij een hond is. Bram daarentegen speelt met een speelgoedmuis en we vinden hem een ,,poezenhond''. Hoe lief Simon ook is tegen ons en Bram, voor zijn twee andere huis- en soortgenoten is hij een duvel. Hij beloert Freek (5) en Doris (bijna 3) en jaagt ze, al sprintend op drie poten, de stuipen op het lijf. Soms lijkt het of hij ze hypnotiseert met zijn koele, berekende blik, voordat hij een aanloop neemt en ze wegjaagt. Sinds zijn komst, nu enkele maanden geleden, bivakkeren Freek en Doris beneden in de slaapkamer, waar ik brokjes en water heb neergezet. Meestal springen ze via de strijkplank op de kast. Ze zitten daar hoog en droog, onbereikbaar voor de driepinter. Want die kan veel, maar niet met drie poten op een kast komen. Freek en Doris die niet bepaald elkaars grootste vrienden zijn, kropen laatst gebroederlijk naast elkaar op de kast. Een gezamenlijke vijand brengt niet alleen mensen, maar ook dieren nader tot elkaar, zo blijkt. Intussen dubben we ons suf of we Simon moeten houden of een ander huis voor hem moeten zoeken. Hij is een zwerver, heeft vast en zeker heel veel meegemaakt en voelt zich hier zo thuis. Voor ons en Bram is hij een schat. Maar Freek en Doris lijden zichtbaar onder zijn aanwezigheid en voelen zich doodongelukkig. Ze durven nauwelijks meer naar binnen te komen. Als bange wezels sluipen ze beneden met platte oortjes door het gangetje. Mogen we hun dit aandoen? Nee, vinden we de ene dag. Simon moet weg! roepen we stoer. Maar als we hem dan weer lief met Bram zien spelen of wanneer hij, vertederend met die ene voorpoot, ligt te kronkelen over de vloer of ons kopjes geeft, twijfelen we weer hardop. We zeggen tegen elkaar dat we hem niet kunnen missen. Dat we hem niet willen missen! Maar een blik in Doris' ogen doet die mening weer omslaan.
Het valt niet mee om dierenbezitter te zijn. Freek is eigenlijk een dominante kat. Toen ik hem vijf jaar geleden uit het asiel haalde, werd mijn lieve Diederik vrijwel direct door hem geterroriseerd. Ook hij vluchtte de kast op, maar na enkele maanden was hij daar al niet meer veilig. Want Freeklief kwam daar al snel een kijkje nemen. Ex-kater Foppe was ook doodsbang voor Freek en werd ook al door dit huistirannetje belaagd. Soms deed Doris daar ook aan mee. Zouden ze nu door het lot, god of het karma moeten meemaken wat ze zelf anderen aandeden Komt boontje om zijn loontje? Ach, zo rechtvaardig is het kattenleven niet, evenmin als het grote mensenleven.
Maar als u beste lezer mensen kent die geen katten hebben, maar wel kattengek zijn (vrijwel onmogelijk, maar wie weet), meld u dan: kdemik@planet.nl . Doris en Freek zullen u dankbaar zijn. En Simon mogelijk op den duur ook.

Stop de sigaret

2006-03-25T12:44:00.000-08:00

Pub De Drie Gezusters in Groningen is nu vijf dagen rookvrij. Het is een proef. De eigenaar wil weten hoe de gasten van de grootste horecagelegenheid van Noord-Nederland reageren op een zaak, waarin niet gepaft mag worden. Ik sprong een gat in de lucht toen ik het hoorde. Want sigarettenwalmen in restaurants en cafes slaan mij niet alleen op de keel, maar ook in het hoofd. Ik word nijdig van al die rokers om me heen. Vanmiddag zat ik in een grand cafe in Leeuwarden iets te eten. En ik verbaasde me erover dat aan de drie tafeltjes tegenover mij, de koppels, stuk voor stuk een sigaret opstaken. Verbaasd, omdat nog geen kwart van de Nederlanders rookt, maar het erop lijkt of ze in zeer grote getalen aanwezig zijn om een deel van je middag te verpesten. Ik spiedde voortdurend om me heen wie er nu weer een shagje zou rollen of een pakje sigaretten tevoorschijn zou halen. Hoewel de meeste rokers dat bij binnenkomst pontificaal voor zich op tafel uitstallen. Net toen de ene dame aan het tafeltje tegenover ons haar rokertje doofde en wij even opgelucht dachten te kunnen ademhalen, stak haar tafelgenoot er een op. Achter ons streek een jong stel neer. En op nog geen meter, achter mijn rug, werd er aan een filtersigaret gezogen. Er was geen houden meer aan. Achter ons in het hoekje werd er een opgestoken en trok een vrouw aan haar sigaret en blies de rook gedecideerd de lucht in. Mijn partner zei dat ze kon zien of mensen rookten of niet. De huis, zo legde ze uit, is grauw, vaal en gerimpeld. Zo nu en dan kwam er goddank een wolkje frisse lucht het etabilissement binnenwaaren, als bezoekers de beide voordeuren openzwaaiden en binnenkwamen of vertrokken. Dan joeg de wind het vuurstokje van de dame tegenover mij aan en deed het sneller krimpen. We filosofeerden dat de sigaret eerder op zou zijn, maar dat zij dan weer eerder geneigd kon zijn sneller een nieuw exemplaar tevoorschijn te toveren. Zo becommentarieerden en analyseerden wij de rokers om ons heen. Ons oordeel was vernietigend: deze verslaafden mogen zelf weten of ze hun gezondheid willen ondermijnen, maar dat ze er anderen schade mee toebrengen is onacceptabel! Helaas lijkt het leger rokers nog stevig de touwtjes in handen te hebben. Maar het is toch van de zotte dat een kwart rokers van onze bevolking drie kwart niet-rokers hun wil oplegt? Het enige wat erop zit is de horeca te mijden. Een gedachte die steeds aantrekkelijker wordt. Want wie 35 tot 40 euro moet neertellen voor een avondje uit eten, wil dit niet laten vergallen door kankerverwekkende uitblaasgassen.

Hoewel in dit cafe nog verre toekomstmuziek, toch zie je in steeds meer restaurants rookvrije tafeltjes. Niet dat het echt helpt tegen de nicotinelucht, maar het gebaar is mooi. Bij de HEMA in Leeuwarden hebben de niet-rokers zelfs de mooiste tafeltjes, bij het raam. Dit in tegenstelling tot het filiaal in Sneek, waar de rokers dat voorrecht genieten. Bij de Mexicaan in Leeuwarden is ook een rookvrije zit gecreerd. Net als bij de V&D boven. Chapeau!!
Bij het afrekenen vroeg ik de ober of het grand cafe ook een rookvrij gedeelte had. Hij keek alsof hij water zag branden! Nee, zei hij verbaasd. ''Maar de baas rookt zelf, dus'', sprak hij betekenisvol. Het personeel mocht zelf wettelijk niet roken tijdens werktijd, maar daar werd de hand mee gelicht, vertrouwde hij ons toe.
Het wordt tijd dat er een rookvrij restaurant komt in Leeuwarden. Voor mijn gevoel zal het veel klanten trekken, in tegenstelling tot wat horecaondernemers zelf denken. Die zijn bang dat de klandizie schrikbarend zal dalen, als gasten er niet meer mogen roken. Maar ik denk dat veel mensen - en niet alleen astmapatienten die nu noodgedwongen thuisblijven- dan juist uitgaan. Omdat ze eindelijk ongestoord van hun bord eten of drankje kunnen genieten.
.
Op mijn 17de hield ik al een kleine spreekbeurt over de CAN, toen nog Club Actieve Niet-rokers geheten. (Opmerkelijk want ik had twee rokende ouders. Toch had ik al op jonge leeftijd een afkeer van roken. Mogelijk omdat mijn vader erop hamerde dat mijn broer en ik er beter niet aan konden beginnen. Ik heb nooit de behoefte gehad een sigaret op te steken. Het enige wat ik heb gerookt is een bolle puust (lisdodde), zo'n grote rietsigaar.) Maar de nieuwe tijd heeft hier ook toegeslagen en de afkorting is verengelst tot Clean Air Now! Ik geef toe: het klinkt wat krachtiger en minder oubollig dan de Nederlandse aanduiding. En de club timmert flink aan de weg. Op internet kun je een petitie ondertekenen waarin CAN rookvrije horeca eist van minister Hoogervorst. Er zijn nu geloof ik 8.000 handtekeningen binnen. Het moeten er 40.000 worden. In Amerika, Engeland en Italie is de horeca al van tabakslucht verschoond. Nu hier nog. Maar het zal wel weer aanpolderen, lees modderen, worden. De minister wil het vooralsnog aan de horeca zelf over laten om maatregelen te nemen. Nou, ik zag vanmiddag welke resultaten dat heeft. Geen enkele dus.
Mijn kleren stinken nog steeds naar rook, door dat ene uurtje in het grand cafe. Daar komen we nooit meer, siste ik tegen mijn partner. Die kon het niet laten en verkondigde, toen we onze jassen aantrokken op tamelijk luide toon - zodat het rokende tweetal achter ons het kon horen- dat ze een aantal jonge vrienden had verloren, tja, allemaal doodgegaan als gevolg van het roken. Het meisje keek verschrikt naar haar vriend. Die haalde zijn schouders op.

Treble

2006-03-13T11:47:00.000-08:00

Het is te lang geleden dat ik schreef.
Mensen spraken me erop aan.
Wat is een weblog waarop nooit iets nieuws staat?

Het is ook lang geleden dat ik een finale van het Nationale Songfestival aan me voorbij heb laten gaan. Ik lees nu in de krant dat de meidengroep Treble met het nummer ,,Amambanda'' ons land vertegenwoordigt op het Eurovisie Songfestival in Athene. Op voorwaarde dat ze de halve finale op 18 mei doorkomen. Maar ook dit nummer zal geen hoge ogen gooien. Mijn vriendin keek net over mijn schouder mee naar de pc. Toen ze haar oog liet vallen op de drie jonge meiden was haar korte commentaar: ,,Dat wordt weer niks.'' Net als de meeste Nederlandse inzendingen van de afgelopen jaren. Amambanda is te schreeuwerig, te eentonig en te saai. Nou ja, wieweet is dat juist een pluspunt. Nederlanders blinken toch al uit door hun slechte muzieksmaak. En nu een publieksjury dit nummer heeft uitverkoren, kun je er vergif op innemen dat we in de halve finale stranden. Niet dat een vakjury het er beter van af zou hebben gebracht. Ook die presteerden het keer op keer een nummer uit te zenden, dat niet aan de Europese smaak voldeed. Met dat televoten word je toch al genaaid waar je bij staat. Alle Turken in Duitsland stemmen op Turkije. De Grieken op Cyprus sms'en massaal voor Griekenland. Nee, het ESF kan me zowaar gestolen worden. En daarover ben ik zelf enigszins verrast over, want als kind en tot voor pakweg vijf jaar geleden was ik een grote fan van het jaarlijkse muziekfestijn. Op 11-jarige leeftijd stelde ik al een plakboek samen van alle deelnemers in dat jaar 1971. Ach, dat waren nog eens tijden. Van een vriend kreeg ik onlangs oude videobanden met daarop de ESF's van de jaren zestig en zeventig. Ik zag 1968 met een jonge Cliff Richard. Een rustige, haast statische cameravoering die op een artiest gefocust was. Die zijn lied rustig, maar aanstekelijk ten gehore bracht. Een verademing± een zanger die nog echt zong.
Nu gaat het vooral om de show. Het adagium is: hoe gekker hoe beter. Als extra pluspunt geldt een maffe uitdossing. Dat je niet kunt zingen is niet erg: hoe schreeuweriger hoe beter. Hoe clownesker hoe meer kans op een hoge notering. Een goede stem en verstaanbaar zingen gelden als minpunt. Kunnen we alsjeblieft terug naar een ESF met 12 landen, die elk weer in hun moerstaal zingen en worden beoordeeld door een vakjury? Ach, ik word zo langzamerhand een oude trut, die vindt dat vroeger alles beter was.

Ik ben dan ook al 46, dus zo vreemd is dat niet. Ik ben al over de helft, besef ik. Veel dingen waren vroeger natuurlijk niet beter, maar slechter. Er verandert hoe dan ook veel. Ik bedenk soms hoe mijn vader, die in 1979 overleed, zou reageren als hij nu even op aarde terug zou zijn. Nee pa, je hoeft niet meer voor je geld naar de bank, je kunt nu flappen tappen. Pardon? Naar de pinautomaat. De wat? Nou ja geld uit de muur halen. O, juist. Je schuift een pasje een gleuf in, tikt een viercijferige code in en je geeft aan hoeveel geld je wilt. En dat komt dan dus uit die muur. Nee, geen guldens meer pa, maar euro's. Ja, sinds vier jaar is de gulden afgeschaft. Wat je zegt, dat vond iedereen. Maar in Den Haag luisteren ze nog steeds niet naar het volk, zoals je weet. In de meeste Europese landen hebben ze nu euro´s, dus het enige voordeel is dat je geen geld meer hoeft te wisselen als je de grens over gaat. Ik ben nu journalist, wat ik altijd al wilde. Stukjes tikken ja, maar niet op een typemachine. Iedereen heeft tegenwoordig een eigen computer thuis, waarmee je contacten kunt leggen met mensen overal te wereld. Ja, precies zoals ze in de jaren zeventig voorspeld hadden. Jazeker heb ik een auto, net als jouw laatste, een Volvo. Mama heeft haar hele verdere leven in hetzelfde model gereden, als waar jij nog in hebt gezeten. Dus dat was een tamelijk tijdloos ontwerp, als je het zo mag zeggen. Tussen 1977 en 1996 bleef die 343 maar van de banden in Born lopen. Nu niet meer hoor, ze worden niet meer in Nederland gemaakt. Alles verhuist tegenwoordig naar de lagelonenlanden. De Nederlandse arbeidskrachten zijn te duur.
Met het milieu gaat het steeds slechter. De ijskappen smelten, veel vlindersoorten sterven uit, de lente begint nu pas in april en in oktober wees de thermometer 21 graden aan. De natuur is in de war. Zoals Jan van Hillo ooit al voorspelde in jouw favoriete tvprogramma: we stinken erin. Ja, Feyenoord bestaat nog. Al worden ze waarschijnlijk geen kampioen. Maar troost je: Ajax staat nog lager. Maar de ANWB bestaat nog, net als het postkantoor. En de premier is een CDA´er. Weet je nog die vakbondsman, van wie jij vond dat die zoveel macht had indertijd, Wim Kok? Die is jarenlang premier geweest en is nu Minister van Staat. Een eminence grise is dat geworden, een wijs staatsman. Zo zie je maar. En Wiegel? Ja, die blaaskaak leeft nog. Orakelde zo ongeveer om de vijf jaar dat hij ooit, eens terug zou keren naar Den Haag en gold eeuwenlang als troefkaart van de VVD. Maar onlangs liet hij weten daar toch maar vanaf te zien. Ja, verstandig. Old soldiers never die, zei je altijd al...

Jagers

2005-12-16T12:02:00.000-08:00

Schelden doet geen zeer, maar het kan wel kwetsen. Goddank wel. Vanmorgen heb ik een groepje jagers flink de huid volgescholden. Ik kom ze gelukkig zelden tegen. Maar vanmorgen liep ik ze letterlijk tegen het lijf toen ik een bliksembezoek aan mijn partner bracht. Ze had me al gewaarschuwd: in december komen er steevast meestal half beschonken kerels de weilanden inlopen, die dat ene haasje met zijn allen vol lood jagen. Als het geluk heeft. Anders hinkt het in doodsangst en dodelijk verwond, maar nog levend, door de weilanden tot het in de sloot verdrinkt. Vanmorgen was het zover. de auto's waren geparkeerd. De geweren werden uitgeladen. Mijn partner was in alle staten. Ze beet de jagers en hun hulpjes veel lelijks toe. Van dichtbij zag ik hoe ze te werk gaan. Vier volwassen mannen staan op een rij langs de sloot met een soort polsstok in hun hand. Ze wachtten tot de drie anderen, met de geweren in de aanslag, het weiland ernaast zijn binnengelopen. Ze springen met die stok de sloot over. Die wordt vervolgens horizontaal gehouden om de haasjes op te jagen. Daarbij maken de mannen allerlei geluiden. Halverwege kon ik mijn woede niet meer inhouden. ,,Helden op sokken'', schreeuwde ik. ,,Durven jullie wel tegen zo'n haasje.'' Het klonk nog te lief. ,,Moordenaars!'' hoorde ik mezelf ineens roepen. ,,Moordenaars! Helden op sokken!''. Mijn partner was zo boos dat ze haar kermisgeweer pakte om de jagers op te jagen. Ik probeerde haar te kalmeren. Ze zou toch niet echt gaan schieten? Het mogen dan kille dierenmoordenaars zijn, de Nederlandse wet verbiedt nu eenmaal het beschieten van mensen die dieren doden. Doe geen domme dingen, riep ik. - Niet doen! Ik zag het zwartste scenario al voor me: dat ze in een politiecel zou belanden, omdat ze opkwam voor dieren. Maar dat opkomen hoort nu eenmaal geweldloos te zijn. Vind ik eigenlijk ook. Maar zij vindt dat een mens niet meer is dan een haas. En dat je een weerloos dier moet beschermen. Ze heeft enkele hazen gered. Door zelf lawaai te maken. En dankzij onze scheldkanonnades taaide het groepje helden al snel af. Hopelijk smaakt hun kersthaas niet en denken ze nog even na over ons verbale protest. Het luchtte hoe dan ook op.

Ben net terug van de jaarvergadering van de Vereniging De Friesche Elf Steden. Er zaten bijna 400 voornamelijk mannen in de zaal. Het bestuur krijgt vrijwel altijd alle steun voor hun aanpak en beleid. De contributie werd verhoogd met 30 procent, maar unaniem en met applaus werd ermee ingestemd. Pr-dame Marlise Vroom nam na bijna tien jaar afscheid. Ze sprak geen Fries, kon niet schaatsen en was bovendien vrouw, maar het bestuur aarzelde niet haar te benoemen. Marlise stelde je als journalist bijna altijd tevreden (Kroes: ze gaf de media een vinger, maar niet de hele hand), maar liet zich niet verleiden tot het onthullen van verenigingsgeheimen. Maar dat had je zelf bijna niet in de gaten. Ze wordt opgevolgd door Imie Jonkman, oud-Omrop Fryslan, die een eigen communicatie- , organistaie- en adviesbureau heeft. Zij kan evenmin schaatsen, is ook vrouw, maar spreekt wel Fries en kent de media als oud-journalist goed. En haar vriend schaatste de Tocht der Tochten wel een paar keer. Illegaal, verklapte ze.

Vanmiddag op reportage in Oudwoude. De TomTom bracht me tot Kollumerzwaag. Bestemming bereikt, maar ik stond op een doorlopende weg. Weliswaar een Foarwei, maar niet die ik moest hebben. Mijn eigenlijke bestemming lag vier kilometer verderop. Zeker een foutje gemaakt daar in India waar medewerkers alle Nederlandse straten intikken en sommigen heel Amsterdam uit hun hoofd kennen. Zonder er ooit geweest te zijn.

Tera

2005-12-07T15:00:00.000-08:00

Tera, heet het nieuwe computersysteem van mijn krant. De collega's van de Volkskrant en Trouw werken er al mee. Naar alle tevredenheid, naar het schijnt. Het vorige systeem Coyote is al 20 jaar oud. Verouderd dus. Vorige week zat ik weer in de schoolbanken: een hele dag cursus in Rotterdam om Tera onder de knie te krijgen. Tera biedt van alles veel. Foto's van alle persbureau's ter wereld kan ik bekijken. Alle berichten van alle persbureau's kan ik oproepen. De wereld in mijn kamer. Geen probleem. We gaan voortaan geen regels meer tellen, maar woorden. Veel collega's mopperden dat ze een dag moesten opletten, leren en fictieve berichtjes tikken. Onder wie Elsbeth Etty. Ik stelde haar gerust: gelukkig is er een dikke reader beschikbaar waarin precies staat hoe je te werk moet gaan. Ruim 15,5 jaar werk ik nu als correspondent voor NRC Handelsblad. Er is veel veranderd in die jaren. Ik begon met een oude, niet te tillen laptop, die toen nog anders heette. En waarop je een telefoon moest aansluiten. Een medewerker van de systeemredactie kwam nog een dag bij me thuis om een computer aan te sluiten en geduldig uit te leggen hoe alles werkte. Nu gebeurt dat op afstand. Elke dag om half 9 belde de contactpersoon ,,Stad en Land'', Friederike de Raat, met mij om te horen of er nog nieuws uit het noorden was. Of om te vragen of ik een berichtje wilde maken over een onderwerp waarover het ANP kond deed. Want de krant wilde zo weinig mogelijk ANP. Had ik een idee, dan kon ik dit zonder meer altijd uitwerken. Harm van den Berg was chef en stimuleerde, dirigeerde en enthousiasmeerde. Alles kon en mocht. Ik leerde veel. Elk woordje bijvoorbeeld moest verklaard kunnen worden en concreet taalgebruik was een must. Niks geen vaagheden. Duidelijkheid! ,,Op termijn''? - Wanneer was dat? Ik had het er vanmorgen nog met een collega van de Leeuwarder Courant over. Op de voorpagina van die krant stond vandaag het bericht dat de Raad van State het kievitseierenzoeken verboden had op grond van ,,natuurregels'. Ja, welke natuurregels? Ik zou zo'n vraag direct op mijn dak hebben gekregen van de redactie. Het blijkt in dit geval om de Europese Habitatrichtlijn te gaan. Mijn collega zei dat de eindredactie van de LC dit te concreet zou vinden en dat lezers doot zoiets zouden afhaken. Ik denk van niet en erger me aan vaag taalgebruik.
Die persconferentie was opmerkelijk. Zonder dat ik het door had kregen de collega's van Omrop Fryslan het prerogatief om vragen te stellen. Net toen ik wilde losbranden, onderbrak mijn collega van de omroep mij. Hij scheen live in de uitzending te zijn. Maar dat was vantevoren niet duidelijk gemaakt. Nogal apart en tamelijk inattent. Gedeputeerde Anita Andriesen stak van wal. In het Fries. De NOS vroeg later of het ook in het Nederlands kon. Hoewel het verbod op het zoeken en rapen gehandhaafd bleef, was haar eerste reactie er een van grote opluchting. Merkwaardig. Mijn collega van het NOS-Journaal die later binnenkwam stelde de vraag: ,,Het rapen is verboden, maar ik begrijp dat u daarover opgelucht bent.'' Wat Andriesen bedoelde was dat het rechtscollege de cultuurhistorische traditie van het ,,aaisykje'' erkent en au fond niet in strijd acht met de Vogelrichtlijn. Maar dan moet er wel worden voldaan aan strikte voorwaarden. En de ontheffing die de provincie had verstrekt, bevatte die niet. Andriesen is ervan overtuigd dat een en ander gerepareerd kan worden en dat de aaisikers volgend voorjaar weer de weilanden in kunnen.

Momenteel word ik zelden meer gebeld door de binnenlandredactie. Al het nieuws moet een landelijke inslag hebben. Maak ik een repo over tuineninspecties in Leeuwarden, dan wil mijn chef terecht weten of dit fenomeen elders in het land ook bestaat. Is er een dorpsschooltje in Oudwoude dat zijn deuren mogelijk moet sluiten, dan moet het verhaal duidelijk maken of dit landelijk ook speelt. Een repo over een particuliere beveiligingsdienst die in opdracht van de Leeuwarder winkeliers opdringerige zwervers en junks verjaagt, ,,hoefde niet''. De achter- noch kunstpagina is geinteresseerd in een kunstenares die bij alle 150 bijbelse psalmen aquarellen maakt. Gelukkig was de sportpagina enthousiast over een korte repo over Cambuur. Het vervelende van weinig contact met je redactie is, dat je zelf geneigd bent om alles ook maar op zijn beloop te laten. Bellen wordt een drempel. Je denkt: ,,Ze zullen dit ook wel weer niet willen hebben.'' Je denkt dat je chef een ontmoedigingsbeleid voert. Dat het steeds moelijker wordt om een stuk in die krant te krijgen. Het wreekt zich dat je niet dagelijks op de redactie rondhangt of -huppelt. Even babbelen of ouwehoeren is er niet bij. Zodat je gaat hopen op een grote zaak. Zo een waarbij je zelf volop in de picture komt te staan. Waarbij je nodig bent en als vraagbaak dient. Ertoe doet. Een zaak in de orde van nieuwsgrootte als die van Loeki van Maaren. Of een Elfstedentocht. Een moordzaak (hoe akelig en ellendig ook voor de nabestaanden) of een andere ramp. De telefoon staat roodgloeiend. Je werkt dag en nacht door. Grote stukken in de krant. In de zaak Van Maaren maakte ik dagen van vijftien uur. Moest ik negen anonieme bronnen kunnen noemen die beaamden hoe slecht Loeki functioneerde.
Van mijn toenmalige chef kreeg ik nadat de hele affaire achter de rug was, een paar flessen wijn. Als dank voor mijn bijdragen en inzet. Een blijk van waardering is altijd leuk. Ze zijn zeldzaam in de journalistiek. Helaas.
Het wordt tijd voor een eigen tijdschrift. Waarin ik al die verhalen kwijt kan, die mijn opdrachtgever nu niet hoeft. Alleen maar schrijven over zaken waarin ik zelf geinteresseerd ben. En waarvan ik hoop en denk anderen ook. En anders: helaas voor de lezer. Het tijdschrift heeft geen doelgroep. Alleen maar verhalen. Ja, pretentieus. Denken dat mensen alleen maar stukjes willen lezen die jij hebt uitgekozen.Het blad zit er aan te komen. Mijn partner en ik hebben plannen. Volgend voorjaar moet het nulnummer er liggen. Ik ben net zo benieuwd als u beste lezer!

Hotze Schuil

2005-11-25T08:54:00.000-08:00

In Harlingen is vandaag kaatslegende en -icoon Hotze Schuil op 81-jarige leeftijd overleden. Hij won zes keer de PC-kaatswedstrijd, het Wimbledon van de kaatssport, werd zeven keer derde en zeven keer tweede en werd drie keer gekroond tot kening (koning). Ofwel beste speler van het toernooi. Hij was een 'ouwe seun', een rasechte Harnzer, die tegenover ons woonde aan de Groen van Prinstererstraat. Ik zag als kind de boomlange Schuil vaak het paadje oplopen naar zijn woning, waar we vanuit de huiskamer op uitkeken. Wij wisten natuurlijk dat hij een beroemd kaatser was,. maar niet hoe goed. We lazen geen Leeuwarder Courant thuis (maar het AD), luisterden niet naar Radio Friesland (alleen in die bizarre sneeuwwinter van 1978-1979) en waren niet speciaal geinteresseerd in kaatsen. Het enige dat ons opviel was dat Hotze zich vaak met een taxi liet thuisbrengen en hij al waggelend zijn weg door het steegje probeerde te vinden. Want Hotze was een levensgenieter. Toch ben ik met terugwerkende kracht wel trots dat ik in de buurt van de grootste kaatser aller tijden ben opgegroeid. En ik ben ook wel enigszins trots dat een Harlinger het Franeker kaatspubliek op It Sjukelan feilloos wist te bespelen. Want de animositeit tussen Franekers en Harlingers is er nog steeds en alom bekend.
In Harlingen had en heb je het Lanenkaatsen in de zomermaanden. Het was vaak een uitje voor mij en ik ging er met vriendinnen vaak naar toe. Ook wel alleen trouwens. Niet dat we de wedstrijd volgden (niet op gras, maar op straatstenen), maar om wat rond te lopen, mensen te ontmoeten en ergens gezellig een patatje te eten. Nu is Hotze er ook al niet meer. Woensdag aanstaande vindt er op It Sjukelan een herdenkingsbijeenskomst plaats.

Het was vandaag een zonnige, heldere en niet bijster koude dag. We zaten goed in het noorden, de rest van het land lijdt onder sneeuwstormen en hagelbuien en in het westen kampt men met een ongekend verkeersinfarct. Een opdrachtgever uit Den Haag meldde dat het weer er bar en boos was en was verbaasd te horen dat in Friesland de zon scheen. Vreemd dat er in een klein landje als het onze zo veel verschil kan zijn in weerbeelden. Elders ligt er sneeuw en er komt nog meer sneeuw. Het hele land onder de sneeuw, alleen hier niet. In maart was het precies omgekeerd: toen lag hier een enorme dikke laag en was het in het westen schoon. De media-aandacht zal dus nu wel per definitie groter zijn, want als het in de Randstad sneeuwt, sneeuwt het journalistiek gezien overal. Dat komt natuurlijk omdat de meeste media in het westen zitten. Merkte zij verbitterd op.
Maar de zon is goed voor het vullen van de accu's van de zonnepanelen, die sinds gisteren in mijn ,,tweede huisje'''in Wyns zijn aangesloten. Het is een geruststellend gevoel dat mijn vriendin en ik daar zelfvoorzienend zijn: eigen welputten, dus gratis water, zonne-energie zonder afhankelijk te zijn van NUON of Essent en warmte via een houtkachel. Straks nog een eigen moestuin en we hebben niemand meer nodig. Opvallend overigens dat een vrouw die meestal alleen in het weiland woont, midden in een vogelbroedgebied, zoveel aandacht trekt van mannen. Vooral 50-plussers komen op haar af, als vliegen op de spreekwoordelijke strooppot. Ze komen meestal alleen, altijd onaangekondigd door het weiland gelopen. Ze zijn vooral erg geinteresseerd in zichzelf en willen voornamelijk hun eigen verhaal kwijt. Het bezoek vormt een alibi om hun hart te luchten over werk, vrouw of anderszins, lijkt het. Want ze verwachten een luisterend oor te vinden. En wellicht denken ze in hun hart dat een vrouw alleen altijd wel smacht naar een man. Na een uurtje vertrekken ze meestal wel weer. De voorzorgsmaatregelen zijn getroffen, zodat we ons niet voor vervelende, onvoorziene gebeurtenissen geplaatst zullen zien.

In de Leeuwarder Courant las ik dat een kunstenares uit Heerenveen eendagskuikens van het dak gooide als kunstproject en hun val filmde. Ze was gefascineerd door de dunne scheidslijn tussen leven en dood. Uit het artikel werd niet duidelijk of de dieren nog leefden. Nu lees ik op www.geenstijl.nl dat het hier diepvrieskuikens, dus reeds dood, betrof. Ik heb altijd een hekel aan mensen die dieren gebruiken voor hun kunst. Enkele jaren geleden kon je in een museum goudvissen in een blender vernietigen. De toeschouwer bepaalde hier of het visje zou blijven leven of niet. Walgelijk en weerzinwekkend. Zoals ook de dood van de mus in het FEC. Een klein beschermd diersoortje dat uitgeput in een hoekje zat, is meedogenloos neergeknald door een vent met een luchtbuks. De held! Er is al genoeg over geschreven. Hypocriet is de reactie van het grote publiek, dat zich vaak niet druk maakt om de gruwelen in de bio-industrie, noch over allen overvolle asielen, maar nu wel vol verontwaardiging de dood van de mus betreurt.

Goed nieuws is dat de Beul van Twente levenslang heeft gekregen. Hij vermoordde een zwerver en mishandelde tientallen paarden en schapen. Hij vilde de dieren levend en verwijderde hun geslachtsorganen. Ik heb indertijd foto's gezien op de site van zinloos geweld tegen dieren, van wat deze figuur had aangericht: de ingewanden van een pony had hij uit het dier gesneden en ze lagen als een lange worst op de grond. Weerzinwekkend! Maar de levenslange celstraf kreeg de man voornamelijk opgelegd, aldus de rechtbank, omdat hij een mens had vermoord. Dat woog zwaarder dan de mishandeling van de dieren. Toch vreemd, want het geweld tegen de dieren had een schokgolf door Twente veroorzaakt. Er kwam ook pas media-aandacht toen bekend werd dat de man zijn gruweldaden tijdens tbs-verlof had gepleegd. Een en ander bewijst maar weer eens dat wie een dier mishandelt ook in staat is een mens te doden. Hoe dan ook: dit figuur komt niet meer in de maatschappij. Mijn collega van het Friesch Dagblad, zei vaak over dit soort figuren: ,,liquideren''. Deze mensen verdienen het niet om nog te leven, vond hij. En het is jammer dat ze de samenleving zoveel geld kosten.
Ik lees dat Groen Links nu ook dierenrechten in de grondwet wil opnemen. Dat is vast het effect van de Partij voor de Dieren (www.partijvoordedieren.nl) die hier al langer voor pleitte. Het is een goede zaak als andere partijen uitgangspunten van deze sympathieke partij overnemen. Groen Links lijkt nu ineens realistischer te worden doordat ze de verzorgingsmaatschappij, die mensen jarenlang aan de zijkant kan houden, wil aanpakken.

VRIENDIN

2005-10-06T02:45:00.000-07:00

Je hebt van die vriendinnen die je al jaren kent, maar soms jaren ook niet spreekt. Maar dat geeft niet. Tref je elkaar weer dan pak je de vriendschapsdraad moeiteloos weer op. Gea was zo iemand. We waren even oud en leerden elkaar kennen via de kerk. Haar ouders waren bevriend met de mijne en we zaten samen op het GJV, de Gereformeerde Jongerenclub. Ze ging de verpleging in en ging in Leeuwarden op kamers wonen. Ik heb haar daar nog wel eens bezocht in de inmiddels gesloopte Jan Evenhuisflat. Ik ben nog op haar afstudeerfeest geweest in 1980, maar het contact verwaterde daarna. Midden jaren tachtig trof ik haar nog wel eens in de stad. Ze had een druk leven, was getrouwd, had kinderen en werkte. We spraken af om elkaar eens te bellen of bij elkaar langs te gaan, maar het bleef erbij. Enkele jaren geleden trof ik haar weer bij een raadsvergadering. Ze was actief in de Oranjewijk, die streed tegen de komst van een opvang van drugsverslaafden. Het weerzien was hartelijk. We spraken af om elkaar eens te bellen. Die zomer paste ik op de jonge kat van haar gezin. Daarna spraken we elkaar jaren weer niet. Tot vorig jaar. Van gezamenlijke kennissen van mijn toen net overleden moeder hoorde ik dat Gea ziek was. De borstkanker die ze ooit had gehad en waarvan ze was genezen, bleek uitgezaaid in haar lever. Ik schrok me kapot en ging bij haar langs. Onverwachts op een zondagavond met een bosje rozen. Deed ik hier goed aan? Ik volgde mijn hart. Het weerzien was opnieuw hartelijk. We kletsten verder waar we ooit waren gebleven. We kenden elkaars ouders, achtergrond en dat praat vaak gemakkelijk. Op een avond in december gingen we naar de sauna in Vrouwenparochie. Even lekker ontspannen. We spraken over haar ziekte, de behandeling. Ik vond haar ongelooflijk moedig. Ze zei dat ze misschien nog een jaar had. Ik antwoordde dat niemand dat kon zeggen en dat er toch goede behandelmethodes waren, ook alternatieve. Ze zei dat ze in elk geval geen tien jaar meer zou leven. We belden elkaar geregeld. Op een avond belde ze me en vertelde dat ze in het ziekenhuis lag en dat er uitzaaiingen in haar hoofd zaten. Ik wist niets te zeggen, kon alleen maar vloeken. Ze zou worden bestraald. De artsen zeiden dat ze niet was uitbehandeld. Van de zomer belde ik haar weer. Ze was met haar gezin in Sneek. Ze voelde zich best goed, was alleen een beetje moe. Ze zou met haar dochter nog twee weken naar Frankrijk op vakantie gaan. Daar had ze veel zin in. Ik zei dat ze dan moest gaan. Ik kreeg nog een ansichtkaart van haar. Ze schreef dat ze er twee dagen was en dat het zuiden nog niet erg zonnig was. Maar dat ze nog 12 dagen te gaan had... Dat was het laatste levensteken dat ik van haar kreeg. Bijna drie weken later lag de rouwkaart in de bus. Tijdens de rouwdienst zei de predikant dat ze hals over kop uit Frankrijk was teruggekeerd en in het ziekenhuis was opgenomen. Ik keek naar haar drie kinderen, zo jong nog en nu al zonder moeder. Ik herinnerde me hoe haar dochtertje, voordat we naar de sauna gingen, haar beide armen om haar moeder heensloeg. Mijn hart brak bij dat beeld. Wat is het leven onrechtvaardig! "Jij niet, jij nooit meer. Die kou is dieper dan kou kan gaan'', schreef Mies Bouhuys.
Lieve, dappere, sprankelende, spontane Gea. Van de week droomde ik dat ik haar zag bij een patatkraam. - Wat doe jij hier? vroeg ze. Ik zei: eten. En jij? "Ook eten, want ik wil lekker dik die kist in". Ze liep weg en ik keek haar na. Ze draaide zich nog een keer om en ik groette haar met een handkus.

KOEIEN VERVOLG

2005-10-06T02:28:00.000-07:00

KLEINE KERKERLIJKE GEMEENTE ACTIEF VOOR KOEIEN

3.000 EURO BINNEN AAN TOEZEGGINGEN EN DONATIES KOEIENMATTEN

De actie voor nieuwe rubberen comfortmatrassen voor de 20 oudjes in koeienrusthuis De Leemweg in Zandhuizen loopt goed. Er is inmiddels 3000 euro van de benodigde 5200 euro binnen. Veel mensen reageerden enthousiast en spontaan. Zo ook ds. Madeleine Jonker uit Arnhem van de kleine vrijzinnige geloofsgemeenschap NPB Heuvelrug in Doorn (50 zielen). Ze kaartte de actie in het kader van Werelddierendag aan binnen haar gemeente, organiseerde een tekeningenwedstrijd voor kinderen, vond beeldhouwer Tjaard Hoogenraad uit Doorn bereid een bronzen beeldje beschikbaar te stellen (dit wordt verloot onder donateurs die meer dan 7,50 euro overmaken voor de koeien) en maakte een speciale link voor de koeien op de website van de vrijzinnige gemeente. De NPB is een landelijke vereniging met 60 plaatselijke afdelingen en wil een ontmoetingsplaats zijn voor mondige mensen op zoek naar een zinvol bestaan in een humane samenleving. Respect voor mens en dier neemt een belangrijke plaats in. Tot nu toe heeft de geloofsgemeenschap ongeveer 500 euro bijeengesprokkeld voor de matten. Zie ook de website van de kerk www.npbheuvelrug.nl/koe

De mattenactie startte enkele weken geleden. Er is ruim 5200 euro nodig voor de aanpassing van de stal voor de oudere dieren. Die hebben nu weinig comfort op de betonnen stalvloer, glijden uit en krijgen doorligplekken. Momenteel is er 3000 euro binnen. Dat betekent elf matten voor elf oude runderen. De Dierenbescherming afdeling Leeuwarden was de eerste gulle gever en schonk spontaan 1.000 euro. Een mevrouw doneerde maar liefst 750 euro. ´Die laatste 2200 euro moet toch ook lukken´, aldus Jonker, die via een artikel in Trouw van de actie hoorde.
Zij wijst erop dat één mat 260 euro kost en dat negen koeien er nog geen hebben. ´Misschien kan een groepje mensen gezamenlijk één mat voor zijn rekening nemen. Als beloning krijgen ze dan een foto met oorkonde van de betreffende koe´.

Ook de nieuwe omroep Link! maakte opnamen bij boer en beheerder Bert Hollander, die over twee weken worden uitgezonden.
Bert Hollander is overigens een van de 75 mensen die een lintje krijgen van de Dierenbescherming wegens de inzet voor dieren. Hij neemt dat morgenavond in Amsterdam in ontvangst. Zie de website van het koeienrusthuis± http://www.aquarel.demon.nl/leemweg/infoleemweg.htm

Einde persbericht.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met
Madeleine Jonker tel. 026- 44 21 610
Bert Hollander tel. 06- 21461941

-------------

Een leuk persberichtje met goed nieuws. De actie voor de koeienmatten ofwel comfortmatrassen loopt goed. Het altijd sympathieke FRIESCH DAGBLAD schreef een kort berichtje naar aanleiding van bovenstaand persberichtje in hun krant. De kop luidde dat de actie landelijk aansloeg. Maar er is nog wel 2200 euro te gaan. Ik vraag nu her en der in mijn kennissenkring of ze 26 euro willen schenken. Als ik tien mensen heb, heeft 1 koe weer een matras. Helaas negeerde de Leeuwarder Courant beide persberichten volkomen. Arrogantie van de macht? Maar Bert Hollander wilde niet mopperen, want er komt jaarlijks een journalist van Frieslands grootste krant bij hem op bezoek aan wie hij de laatste stand van koeienzaken mag melden.
Enkele weken geleden was ik bij Bert omdat Hart van Nederland een kort item aan de actie wilde wijden. Twee uur lang waren we in touw, vooral Bert. De dag erop kreeg ik een telefoontje van een SBS-dame dat het item om technische redenen was geschrapt. De opnames waren blijkbaar technisch onvolkomen en voor uitzending ongeschikt. Ik was te verbouwereerd om te vragen hoe dat toch kon komen. Ze stelde zelf voor om een andere keer te komen filmen, maar toen ik een concrete datum voorstelde wimpelde ze dit af. We zouden nog wel van SBS Hart van NL horen. Nee, dus. Jammer, want er kijken toch 1,5 miljoen mensen naar dit programma. Gelukkig zijn de koeien en de actie volgende week onderwerp van een uitzending van de nieuwe omroep Link! in het programma De Milieuridders (Ned.3).
Hartverwarmend is de inzet van ds. Madeleine Jonker van de geloofsgemeenschap in Doorn. Daar kunnen heel wat kerken nog een voorbeeld aan nemen.
Deze week loop ik weer collecte voor de Dierenbescherming. Ik geloof dat ik gisteren maar vier mensen trof, die niets wilden geven. Allemaal vrouwen overigens. Ik had geen zin om te vragen waarom niet. Hun veneinige blik sprak boekdelen. Zeker last van hun hormonen of de hondenstront in de straat. Een argument dat je als collectant nogal eens naar je hoofd krijgt geslingerd. Ik zeg dan dat dit ook een vervelend probleem is, maar dat vooral de baasjes moeten worden opgevoed en dat de honden er ook niets aan kunnen doen. Daar heeft men meestal niet van terug. Er verdween gelukkig ook nog redelijk wat briefgeld in de bus. Een klein meisje van een jaar of zes wilde per se iets uit haar spaarpot halen en deed 20 cent in de collectebus. ''Dat vind ik nou lief van jou". sprak de moeder haar pedagogisch toe. Ook nogal wat kinderen uit hun slaap wakker doen schrikken door de deurbel, want mijn vriendin en ik waren voor collectanten nogal laat op pad. Mijn vriendin had een mooie binnenkomer: ''Sorry dat ik u lastig val, maar wilt u toch wat geven voor de Dierenbescherming?'' Dat werkte meestal goed. Alle gulle gevers bedankt!

HELP DE KOEIEN!

2005-09-08T13:39:00.000-07:00

ACTIE: RUBBEREN MATTEN VOOR VICTORIA EN STALGENOTEN

Hoe gaat het toch met je koe? is een vraag die mij geregeld gesteld wordt door veel mensen. Ik antwoord dan ‘goed’. Koe Victoria is nu acht jaar, staat nog steeds in koeienopvangcentrum De Leemweg in Zandhuizen (http://www.aquarel.demon.nl/leemweg/infoleemweg.htm) en is nog steeds angstig voor vreemd volk. Maar haar huid glanst en ze ziet er beter uit dan zes jaar geleden toen ze de slachterij in Surhuisterveen ontvluchtte. De dappere Pymontese zwierf in die koude februaridagen van 1999 een week door de besneeuwde weilanden, tot ze met een verdovingsgeweer geveld werd. Ik kocht haar indertijd vrij, voor 1700 gulden. De actie haalde de landelijke pers en ik kreeg veel postieve reacties. Wat heet: ik kreeg een prachtig bloemstuk van een mij onbekende dierenvriendin uit Amsterdam, een handtekening van Benny Nijman en tientallen giften van ontroerde koeienvrienden, die ik doorsluisde naar beheerder Bert Hollander van De Leemweg.

Het gaat dus gelukkig goed met Victoria. Maar zij en haar 39 stal- en soortgenoten hebben een wens, voordat de winter invalt. Ik wil proberen die in vervulling te laten gaan. Wat is er aan de hand? Victoria en haar stalgenoten hebben broodnodig rubberen matten nodig om hun koeiengeluk te verhogen. Vooral de oudjes missen het comfort om hun poten en gewrichten op een zachte mat te ruste te kunnen leggen. Nu liggen de koeien nog op een laagje gemalen stro en harde stenen met als vervelend gevolg dat een aantal dieren open wonden aan zijn poten heeft opgelopen. Ook gewrichtsproblemen komen voor. Deze winter is er zelfs een koe overleden, die met haar hakken vast kwam te zitten in de ligbox en haar avontuur niet heeft overleefd, vertelde Bert mij vorige week toen ik de koeien weer een bezocht.

U begrijpt het al: voor de aanpassing van de ligboxen en de matten is geld nodig. Maar het is geen onoverkomelijk groot bedrag: ruim 5.000 euro. Een bevriend bedrijf uit Amsterdam bood Bert Hollander aan de klus voor deze prijs te klaren. Normaal ligt die drie keer zo hoog. Maar het geld is er niet. De stichting heeft jaarlijks een tekort van 10.000 euro en elke cent moet worden omgedraaid. De matten zelf kosten 2160 euro, de aanpassingen 3.000 euro. Het is heel belangrijk dat de comfortmatten er voor de wintermaanden liggen, voordat de koeien op stal gaan dus.

Wilt u de dieren een fijne ligplek bezorgen? Dan kunt u een bedrag storten op het rekeningnummer 31.02.36.355 o.v.v. ‘koeienmatten’ t.n.v. Stichting De Leemweg in Zandhuizen. Ik hoop dat geïnteresseerden die altijd zo vriendelijk naar het welzijn van mijn koe informeren, eenmalig over hun hart willen strijken en een gift willen overmaken. Elk bedrag, hoe klein ook, is zeer welkom!
De Dierenbescherming afdeling Leeuwarden was de eerste, zeer gulle gever en beloofde een bedrag over te maken van 1.000 euro! Fantastisch! Hopelijk is het bedrag snel binnen, zodat de dieren ontspannen en geriefelijk kunnen liggen!

Terug!

2005-08-29T06:00:00.000-07:00

De trouwe bezoeker van mijn weblog zal inmiddels wel afgehaakt zijn. Want twee maanden niets nieuws lezen, werkt zeer ontmoedigend. Ik neem dus aan dat het aantal lezers zo goed als nul bedraagt. Nou ja, zo ben ik er in elk geval verzekerd van dat er geen telefoontjes binnenkomen van bange collega's of boze burgemeesters. Ach, ze zullen het wel flauw vinden dat ik dit schrijf, maar ik hou nu eenmaal van een beetje jennen. En zelfspot hebben we als journaille toch al te weinig en ballen alleen als het ons uitkomt. Journalisten zijn doorgaans geen aardige mensen. Ze bejegenen je vriendelijk en treden je uiteraard welwillend en belangstellend tegemoet, maar eenmaal achter hun pc'tje tikken ze stukjes die ze zelf graag willen lezen. Zelf ben ik enkele male geinterviewd door collega's. De ene schreef amper wat op en stelde alleen maar suggestieve vragen of vragen die ik totaal niet relevant vond - want niet slaand op het onderwerp- en brouwde er vervolgens een stukje van waarin ik mezelf totaal niet herkende en dat bovendien wemelde van de onjuistheden. Een andere mij overigens zeer toegenegen collega interviewde me jaren geleden voor mijn eigen krant. Ik ben een schrikkelkind en verscheen met naar ik meen nog twee anderen pontificaal in foto op de voorpagina. Niet dat het voor mij hoefde, en ik sputterde nog tegen, maar volgens mijn vriendin/collega gaf het niets dat ik zelf ook voor de NRC schreef. Ze vroeg, heel correct, of ik het stuk vantevoren nog wilde lezen. Maar aangezien zij de meest gewetensvolle vakvrouw is die ik ken, zei ik natuurlijk van nee. Als er een iemand was die ik ten volle vertrouwde was zij het wel. Toch stond er in haar stukje een kleine feitelijke fout. Ach nee, hij is niet gecorrigeerd. Zo erg was het nu ook weer niet. Bovendien hadden we die rubriek correcties en aanvullingen nog niet. Ik had haar verteld dat alle in Nederland geboren schrikkelkinderen in 1960 een lepeltje van de gemeente Purmerend cadeau hadden gekregen, maar zij concludeerde eruit dat ik dus in Purmerend was geboren. Dat de gemeente dus alleen zijn eigen inwoners dat herinneringszilver had geschonken. Nee dus. Ik werd er nadien al op aangesproken door een Noord-Hollandse kennis. ,,Goh, wat leuk, ik wist niet dat je in Purmerend was geboren.'' Nee, ben ik ook niet, snel rechtzetten, want het was in Harlingen.
Sinds enkele jaren heb ik er dan ook geen enkele moeitje mee om geinterviewden een stuk vantevoren te laten lezen. De verbeteringen moeten dan wel feitelijk en zinvol zijn. Onlangs nog schreef ik een stuk over de bergingsjager Holland. De geinterviewde wilde er niet in hebben dat het schip voor 10.000 euro per dag te huur is. Begrijpelijk, want dat is erg veel geld. Feitelijk klopte die vraagprijs echter wel, want ik had er nadrukkelijk naar gevraagd en nog opgemerkt dat dit vrij duur was en dus niet voor iedereen weggelegd. Maar er zat dan wel van alles bij in: catering, bemanning enzo, wierp hij tegen. Hoe dan ook, hij wilde er 3000 van maken, want er waren ook tochtjes waarbij alleen wat koffie werd geschonken. Het compromis was dat er ,,vanaf 3.000 euro'' kwam te staan. De eindredacteur kortte het stuk in en noemde helemaal geen prijs. Wel bezigde hij de term ,,partyschip'' wat de bemanning wel knarsetandend zal hebben gelezen. Want de vroegere snelle sleepboot wordt vooral ook ingehuurd voor symposia en congressen en niet alleen voor feesten en partijen. Koningin Beatrix sprak tijdens haar bezoek aan Terschelling aan boord van de legendarische Holland. En de vorstin zou vast niet zo snel een partyschip als locatie uitkiezen, maar wel een varend nautisch monument, wat de Holland vooral ook is.
Net als de Holland is een andere vermaarde boot van de Doeksenvloot voor de sloop behoed. De oude Oost-Vlieland, die jarenlangs als Carolina in de Rotterdamse haven lag, wordt in oude luister hersteld. Ik heb dierbare herinneringen aan het schip, waarmee ik als kind en tiener ettelijke malen naar Vlieland ben gevaren. Het was nog een echt schip met een spitse voorsteven en houten banken. De bagage stond in de loopgangen tegen de kant geschoven. Bagagerekken moesten nog worden uitgevonden. Het was zaak om bij het aan boord gaan zo snel mogelijk in de salons een plaatsje te bemachtigen. Het liefst bij een tafel met (toen nog losstaande) stoelen. De Oost-Vlieland was een zeewaardig bootje met een prachtige boeg. Ooit voer ik in de zomer van 1979 's avonds om 8 uur naar het eiland, want ik werkte in Hotel Golfzang. Er woei een harde, stormachtige wind. Ik zat op een van die lange houten banken, met tegenover me onbekenden. Halverwege begon het schip flink te deinen als gevolg van de hoge golven. Als je de eerste keer tegen je buurvrouw aanvalt is het nog wel grappig, maar als het herhaaldelijk gebeurt, begin je elkaar toch wel wat lacherig maar gaandeweg steeds angstiger aan te kijken. Het schip ging zo heen en weer en deinde zo hevig dat de kopjes en schoteltjes in het cateringloket over de vlakte gingen. Gelukkig was het hotelporcelein, dus dat kon wel wat hebben. Er werkte een meisje in de bediening, Ina, die ik nog kende, omdat ze het jaar daarvoor met me in het hotel had gewerkt. Terwijl de passagiers steeds onrustiger werden en sommigen al kokhalzend op het dek stonden te kotsen, riep ik Ina aan, in de hoop dat ze me kon geruststellen. Ina was altijd vrolijk en had een opgeruimd karakter dus ik vertrouwde blindelings op haar oordeel. 'Inaaaa'', riep ik. 'Ina, is dit normaal?' - Ja hoor, antwoordde ze vrolijk. 'Vanmorgen was het nog veel erger' en ze liep opgewekt verder. We kwamen natuurlijk heelhuids aan. De Oost-Vlieland zonk niet. Zonk nooit. Al vreesden veel passagiers van wel. Opgelucht stapte ik van boord op het eiland, blij om vaste grond onder mijn voeten te hebben.

ideaal

2005-07-06T04:06:00.000-07:00

Soms tref je ideale mensen die je interviewt. Ideaal om te interviewen bedoel ik. Gisteravond bijvoorbeeld. Een kunstenaar, die ik een vraag stelde en die vervolgens een uur aan het woord bleef. Zonder vervelend of slaapverwekkend te worden. Die alles vertelde wat ik wilde weten, constateerde ik enigszins onwennig. Meestal heb ik tientallen vragen en vraagjes die ik wil stellen, maar deze man beantwoordde ze allemaal. Op een a twee na, gebiedt de eerlijkheid me te zeggen. Het was een interview van : vertel maar. Het informatieve interview. Ik wist weinig van het onderwerp en liet hem vertellen. Hoewel ik me natuurlijk wel had ingelezen via internet.
Vanmorgen trof ik er weer zo een, zo'n achteraf ideale geinterviewde, in het Groningse Farmsum. Al vroeg op, half 7 en kwart voor 8 in de auto. Want de krant wilde een stuk op de dag van de opening van de eerste koolzaadmolen van Nederland. Daar in Farmsum dus. Van half 10 tot half 11 het interview, naar huis rijden, zo rond kwart voor 12 thuis, rekende ik uit, zodat het stuk om half 1 ter burelen in Rotterdam zou zijn. Halverwege de autorit op de Waldwei gaf mijn gsm een signaal af, dat ik een boodschap had. Mijn chef die zei dat het artikel toch niet voor vandaag was, maar voor morgen. Pffff, ben ik daarvoor vroeg mijn bed uitgestapt. Dan had ik net zo goed vanmiddag bij de echte opening kunnen zijn. Hoewel, ik merk dat als je iemand vantevoren interviewt je meer details krijgt. Maar die akkerbouwer, de heer H.A. Hamster, legde alles zeer duidelijk en enthousiast uit. Al vijftien jaar pleitte hij in Den Haag voor meer stimuleringsmaatregelen voor biobrandstof. Hij kreeg nul op het rekest. Maar nu staat die oliemolen, die in feite een schroefpers is, er toch. Zaad wordt uitgeperst en de puur plantaardige olie (ppo) kan als brandstof dienen. Die is schoner dan fossiele brandstof: weinig of geen zwaveluitstoot, de helft minder roetdeeltjes en minder CO2. Ook is de olie biologisch afbreekbaar, geen ramp dus bij morsen. In Duitsland staan al 130 van die persen en kun je gewoon ppo aan de pomp tanken. In ons land komt de ppo maar niet van de grond, de overheid aarzelt met stimuleringsmaatregelen, terwijl die in alle ons omringende landen al wel gelden. Wij lopen hiermee niet voorop, mopperde Hamster, die dacht dat het wel door onze grote aardgasbel moest komen dat de ppo's zo weinig prioriteit kregen. Van de investering van de fabriek van 1,2 miljoen euro, die overigens een halletje blijkt, die wordt gehuurd van graanhandel Nieveen v.o.f., is volgens Hamster slechts 150.000 door de overheid gesubsidieerd. En dat alleen nog voor een onderzoek/studie naar patenten op het restproduct perskoek, waaruit een gistextractvervanger moet worden gefabriceerd.
Maar die meneer Hamster was helder en to-the-point, zeurde niet, wijdde niet uit, en beantwoordde je vragen. Hij durfde ook wat te zeggen en dat is altijd fijn. Geen vaag gedoe. Geen betutteling. Enkele 'oneliners'! Heerlijk! En dat alles zonder mediatraining, neem ik aan. Wat hij van het verwijt van de milieubeweging vond dat teelt van koolzaad milieuonvriendelijk is, gezien de bestrijdingsmiddelen die worden gebruikt: ,,baarlijkse nonsens''. Lang geleden dat ik ,,baarlijk'' (ook wel ,,klinkklare'' , letterlijk: zich onbedekt vertonend) heb gehoord. Er wordt wel iets gespoten, maar minder dan bij andere gewassen, en de koolzaadplant neemt veel CO2 op en scheidt veel zuurstof af, zei hij. Bovendien wordt er geen kunst-, maar stalmest gebruikt. Vergat te vragen waarom koolzaad niet biologisch wordt geteeld. De subsidieregel die Minister Veerman wil laten ingaan (2% bijmengen met biobrandstof wordt dan accijnsvrij) noemde hij ,,onvoldoende'' en ,,zeer matig''.
,,Laat Van Geel in plaats van roetfilters te stimuleren, biobrandstoffen fiscaal aantrekkelijker maken.'' Daar kun je wat mee!

Dit is dan ook een rechtschapen akkerbouwer uit het Groningse Oldambt, recht-door-zee, die boert voor zijn hobby en niet voor het geld. Althans hij zei dat hij van de verbouw van kool-, karweizaad, tarwe en suikerbieten niet rijk werd.
Hamster gaf me een kaartje waarop een zaad strooiende landman staat en zei dat ik altijd zijn 06 mocht bellen als ik nog vragen had. Die en passant een collega te woord stond, die hij vroeg over tien minuten te woord te staan.

Integer

2005-06-30T03:34:00.000-07:00

Als mijn integriteit in twijfel wordt gebracht als journalist, is er wat aan de hand. Ik zit 20 jaar in het vak, schrijf 15 jaar voor NRC Handelsblad. Nimmer heeft iemand mij ervan beticht dat ik off the record-zaken naar buiten heb gebracht. Nimmer is mij verweten dat ik citaten heb verdraaid. Dat ik oneerlijk ben of uit op goedkoop scoren. Wel is mij wel eens verweten ,,waar ik mee bezig was''. Omdat ik een stuk schreef dat een bepaalde instantie liever niet in de publiciteit wilde hebben. ,,Die kunnen mijn bloed wel drinken'', zei ik eens tegen een collega, die daarop antwoordde: ,,Dat is meestal een teken dat je je werk goed hebt gedaan.'' Nu heb ik een afspraak geschonden. Als zelfs een collega/vriendin mij vroeg waarom ik dat had gedaan, is er echt iets mis, want ik heb haar hoog zowel als mens als journalist.
Ik heb gepubliceerd over iets wat niet had gemogen. Niet in mijn krant of vakblad maar op deze, naar ik meende slecht gelezen weblog, die inmiddels misschien tientallen hits meer heeft verzameld. Dus heb ik dat stukje, dat over het Media Cafe ging en burgemeester Dales, verwijderd. Waarop ik het verwijt kreeg dat ik het daarna nog eens dunnetjes overdeed. En dat mijn collega's die dat Media Cafe organiseren, hierdoor geschaad zijn en worden. Als namelijk blijkt dat afspraken over niet publiceren niet worden nagekomen, wil niemand meer komen spreken. Mea culpa! Ik was me van geen kwaad bewust. Excuses aan alle betrokkenen. Nu ben ik wel genoeg door het stof gekropen, beste lezers. Want burgemeester Dales kon me nog wel geruststellen dat hij ,,niet woedend'' was, hoewel wel gegriefd, geloof ik. Bij deze beloof ik plechtig nimmer meer iets te publiceren, noch in mijn krant, noch in welk ander medium ook waar ik voor schrijf, over iets wat mij ter ore is gekomen of wat ik heb gehoord in of rond het Media Cafe.
Ik herinner me dat ik zeker tien jaar geleden ook bij zo'n toen overigens nog niet onder de naam Mediacafe bekendstaande bijeenkomst van journalisten zat. Het was in De Koperen Tuin. Spreker was persofficier van justitie Ben van der Lugt. Die afspraak van niet-publiceren gold toen nog niet. Van der Lugt trok fel van leer. Had fikse kritiek op het Friese journaille. Er volgde een niet mals stukje in De Journalist van mijn hand. Niemand die er iets van zei. Tijden veranderen. Tegenwoordig durven mensen blijkbaar niet meer in alle open- en vrijheid te spreken voor een groep journalisten, maar willen ze een regel opgenomen zien in hun ,,contract'' dat er niets van naar buiten komt. Onder het mom van: open en eerlijk kunnen zeggen wat je wilt. Zit ook wel weer wat in, maar moet je zo'n bijeenkomst dan ,,cafe'' noemen, dat toch gekenmerkt wordt door een gemoedelijke sfeer en in- en uitlopen? Ik heb een betere naam. Waarom geen Besloten Bijeenkomst (BB)? BBJB (Besloten Bijeenkomst Journalisten en Bestuurders). Of dat je als je iets niet zint over die vermaledijde pers, een gesprek aanvraagt met de hoofdredactie van de krant aan wiens berichtgeving je je stoort.

Er is een schilderderij van mij gemaakt, een prachtig, abstract naakt. In mooie warme kleuren, van oranje, rood en een vleugje groen. Zie de website www.ybypotlatch.com. Mijn hoofd zit achterstevoren en is rood van kleur. Ik geloof niet dat ik ooit eerder ben geportretteerd als naakt. Het werk is te koop (slechts 1.000 euro), maar misschien moet ik een aspirant-koper voor zijn en het zelf aanschaffen, voor ik ergens naakt aan de muur hang. Hoewel mijn muren volhangen met kunst: van mijn vader, schoonzus, de dochter van een goede vriendin, een goede vriendin (www.dutchnoodles.com) en nog enkele kunstenaars. Er is nog wel ruimte in mijn 4,5 meter hoge kamer, maar wordt het niet te vol? Is het tijd voor een herschikking? Tijd om iets weg te geven om ruimte te scheppen?

Verwend

2005-06-24T03:48:00.000-07:00

Nederlandse kinderen zijn de meest verwende ter wereld. Dat zegt familietherapeut Else-Marie van den Eerenbeemt die ik deze week interviewde voor een blad. 'In de hele wereld staan ze slecht bekend', zei ze. ,,Daar griezelen mensen van die Hollandse kinderen die op een tafel staan te dansen, maar vooral van hun ouders die dat prachtig vinden.' Omdat ik voor mijn opdrachtgever altijd een positieve inslag moet verzinnen, heb ik bovenstaande passage niet gebruikt. Want, zo zegt Else-Marie, de meeste ouders doen het wel goed. Opvoeden, bedoelde ze. Else-Marie bedacht de term ,,Hotel Mama'' (jongeren die langer thuisblijven wonen en later het huis uitgaan) en vindt het niet goed als ouders zich door hun kinderen bij de voornaam laten noemen. ,,Daarmee ontneem je hen het unieke woord ,,mama'' of ,,papa'', van wie je er maar een hebt.'' Ook hekelt ze de ik-cultuur en om de in zelfhulpboeken gepropageerde wijsheid om het geluk en je zelfrespect vooral uit je zelf te halen. ,,Geluk ontleen je niet door in de spiegel te kijken'', vindt ze. ,,Een mens is een relationeel wezen en heeft anderen nodig die hem bevestiging geven''. Ik moest aan al die mensen denken die me aanraadden om eerst ,,van mezelf'' te houden, want pas dan kon ik dat van een ander doen. En dan pas was ik klaar voor een relatie. Misschien heb ik dat de afgelopen dagen gedaan, want opeens is mij een ontzettend leuke en lieve vrouw als het ware in de schoot geworpen. Terwijl ik nergens op uit was, kwam zij in mijn leven en geeft zij mij alles waarnaar ik altijd heb gesmacht. Nee en niet via internet, maar op de gewone manier. En ze woont ook nog in de buurt, op nog geen 12 minuten rijden. Het leven zit vol verrassingen.
Het geluk uit jezelf halen. Else-Marie gruwt ervan. Zij hecht aan familiebanden, die je volgens haar beter niet kunt verbreken. Toen ik de afspraak maakte en zij 9.00 's morgens voorstelde, vond ik dat wat vroeg. -Heeft u jonge kinderen? wilde ze weten. Nee, die heb ik niet. -Je had moeten zeggen dat je je moeder en tante in huis hebt, voor wie je zorgt', zei een vriendin, ,,dan had je meteen een goede beurt gemaakt.'' Else-Marie gaf me haar man Dick die mij zijn e-mailadres doorgaf, waarnaar ik het stuk kon mailen. Het gesprek met haar duurde een half uurtje, maar ze was content over het artikel, schreef haar man, die blijkbaar als een soort manager fungeert.

Ik lees dat tweederde van de Nederlanders geen contact heeft met allochtonen. Maar Turken en Marokkanen op hun beurt blijven ook te veel op zichzelf. Ze trouwen in eigen kring, vinden werk in eigen kring en bemoeien zich ook niet veel met Nederlanders. Dat komt ook omdat ze in verschillende wijken wonen. Slecht voor de integratie, vindt het CBS. Ga ik met allochtonen om? Ook niet. Vroeger hadden we Indonesische buren, maar dat waren Nederlanders. De man vocht met het KNIL tegen de Japanners. Vroeger op het Atheneum had ik een Chinese vriendin. En ik heb al jaren een dierbare vriendin die op Curacao geboren is, maar die de Nederlandse nationaliteit heeft. De Antillen maakten deel uit van Nederland. Dus die telt ook niet mee, hoewel ze een donkere huidskleur heeft en door veel mensen voor ,,allochtoon'' wordt aangezien. Ik weet niet of ik me er druk om moet maken dat ik niet met allochtonen omga. Je vindt vrienden, niet omdat ze het een of ander zijn, maar omdat je ze aardig vindt. Blijkbaar kwamen er geen allochtonen op mijn pad.

Gisteren lag er een afgekloven muisje op mijn vloerkleed. De pootjes gestrekt en het staartje languit. Alleen de ingewanden waren zichtbaar. Soms heb ik een hekel aan mijn katten, die van alles op mijn tapijt deponeren. Jonge lijsters, spreeuwen, mussen en muizen. Libellen en vliegen eten ze op. Maar de Wiskas en de Sheba laten ze staan. Over verwend gesproken!

Lire terug en NEE

2005-06-03T03:18:00.000-07:00

De Italiaanse minister van welzijn Maroni zei dat Italie misschien tijdelijk de lire weer in gebruik moet nemen. De euro heeft de economische malaise geen halt kunnen toeroepen. Die lire kon je tenminste nog devalueren. Mijn hart maakte een vreugdesprong. Terwijl ik toch al nagenoot van het NEE van woensdag. Als er al publiekelijk wordt getwijfeld aan de euro, dan zijn we op de goede weg. Ik heb met een vriend gewed dat de gulden binnen 25 tot 50 jaar terug zal zijn. In landen die geen euro hebben, gaat het economisch beter, zoals in Noorwegen en Denemarken. Ik zie het ak voor me in de winkel. ,,Wilt u betalen met guldens of met euro's?'' - Ach, doe maar in euro's. Die gaan er straks toch uit, dus die moet ik eerst opmaken.''
Goddank hebben de Nederlanders indirect afgerekend met de euro. Want zo zie ik het NEE toch ook. Den Haag is er zo van geschrokken dat Balkenende een maatschappelijk debat wil. Eerder zei hij al dat recht moet worden gedaan aan de Nederlandse tegenstem. Hij kan nu met meer gezag eisen dat Nederland minder bijdraagt aan Europa. Want hier heeft het volk immers een niet mis te verstaan signaal afgegeven. Europa wordt van stal gehaald wanneer het de Haagse politici uitkomt. Balkenende zei dat de EU wil dat wij onze hypotheekrenteaftrek afschaffen. Want de staat loopt ettelijke miljarden mis door deze koopsubsidie, waarvan voornamelijk de welgestelden profiteren. De premier was woedend: ,,Waar bemoeien ze zich mee'', brieste hij. ,,Dit regelen we zelf!'' Maar waarom mogen we dan niet zelf honderden andere dingen regelen waar Brussel zich nu geheel belachelijk en ontrecht tegenaan bemoeit?
De meeste van mijn vrienden en bekenden stemden tegen. Een kennis vertelde hoe een 85-jarige vrouw in een verzorgingshuis op een zaterdagmorgen tot kwart voor 11 moest wachten eer ze werd gewassen en haar ontbijt en medicijnen kreeg. ,,Zolang we niet in staat zijn mensen die ons land hebben opgebouwd goede zorg te geven, moeten we vooral geen geldverslindende projecten als Brussel steunen.'' Ik dacht aan de Europarlementariers die enkele jaren geleden even snel intekenden op een vergadering en zo hun presentiegeld van enkele honderden guldens wisten op te strijken.
Verbaasd was ik over de reactie van enkele buitenlandse correspondenten in ons land in De Volkskrant, die zich verbijsterd afvroegen in welk land zij leefden. Het NEE was vooral ingegeven door angst, vonden ze. Sommigen woonden hier al jaren. Zijn zij nooit de straat op geweest om met de gewone man en vrouw te praten? Dan hadden ze kunnen weten van de grote onvrede van de burger over de euro, de ondoorzichtigheid van Europa, de zorg om het verlies van de soevereiniteit en een superstaat. Maar ja, zelfs Wouter Bos zei dat hij niet had geweten hoe afwijzend de bevolking tegenover Brussel stond. Over kennis van het kiezerskorps gesproken! Staatsrechterlijk blijft het een unicum dat 85 procent van de Tweede Kamer een grondwet wilde goedkeuren, waartegen 62 procent van de Nederlanders zich keert. SP'er Van Bommel - hij lijkt de natuurlijke opvolger van Jan Marijnisse - zei terecht tegen Van Aartsen, Bos en Verhagen dat hij steun had gekregen van hun achterban. Je zag vreemde combinaties op de tv op de verkiezingsavond. Femke Halsema was bondgenoot van Van Aartsen. Beiden baalden ze van het NEE. De SP feliciteerde de LPF en de ChristenUnie.

Waar ik altijd de pest aan heb is als een verhaal blijft liggen. Zo nu weer. Het ligt er een week. Niet meegegaan omdat Dales ruimte opeiste. Dan vraagt mijn chef of ik het verhaal wil verbreden. Dat betekent weer bellen, bellen, bellen. Vooral met ministeries, gemeenten en andere overheden. Dat is meestal een ramp. Het duurt minstens een kwartier, na tien doorverbindingen, voor je de juiste persoon hebt, die je het verhaal nog eens moet uitleggen. Die moet vervolgens ook weer van alles uitzoeken voor hij je vraag kan beantwoorden, en dan ben je meestal weer een halve dag verder. Zo slokt zo'n verbreding enorm veel tijd op. Het liefst heb ik zaken afgehandeld. Ik had het interview met nazi-jager Jack Kooistra af. Tot ik vanmorgen een ongelukkige aantal toetsen tegelijk beroerde, waardoor het verhaal plotsklaps werd gewist. In paniek mijn pc-man uit bed gebeld. Die kon niet anders zeggen dan dat het echt weg was. De vloeken knetterden hier de metershoge ruimte in waar ik werk. Ik woon niet in Staphorst dus hier mag het nog. ,,Dat dat met deze moderne computers nog bestaat'', siste ik. Ja, deleten is hetzelfde gebleven. Ik kon nog uren sippen en foeteren, dus dat deed ik niet, want ik had in die tijd, al snel het hele verhaal opnieuw opgetikt. Het voordeel is dat je de strekking natuurlijk nog weet en het ook nog iets bondiger kunt maken, vermoedelijk omdat je wilt opschieten. Zo kent een nadeel ja inderdaad ook nog een voordeel.

Dit alles is natuurlijk betrekkelijk in het licht van de eeuwigheid. Deze week belde een vriendin met uitgezaaide borstkanker in de lever, dat een scan had uitgewezen dat ze nu ook vijf metastasen in haar hoofd had. 45 jaar, net zo oud als ik. Een sprankelend, moedig, optimistisch en vrolijk mens met een gezin. Ik kon alleen maar uitbrengen: ,,Dat meen je niet, dat meen je niet.'' En het leek juist zo goed te gaan met haar. Ik werd er somber van. Het leven is niet eerlijk. Het is vaak een ongelooflijke en ellendige puinzooi. Je zou het blijltje erbij neergooien. Deze en de komende week kan ik nog zeggen dat mijn moeder ,,vorig jaar'' nog leefde. Op 13 juni vorig jaar is ze overleden. Na die datum is ze al een jaar dood. Op de een of andere manier is er nog een onzichtbare schakel, omdat ze er vorig jaar om deze tijd nog was. Straks is die verbroken en begint het tweede jaar waarin ze niet meer leeft. Mijn moeder was 84, maar wilde nog graag leven. Ook zij was dapper en positief. Het helpt je allemaal niet. We gaan allemaal een keer. Maar 45 is wel erg jong. Mijn biologische moeder stierf op haar 44ste. Ik heb haar dus al overleefd. Zij liet twee kinderen na, van 11 en 6 jaar. Het leven is keihard. Daarnet voelde ik me opeens erg verdrietig toen ik me bedacht dat mijn ouders - drie stuks dus- niet meer leven en dat ook mijn pleeg- cq schoonmoeder (de moeder van mijn eerste vriendin) al 7 jaar niet meer leeft. Ik sla me er goed doorheen. Als hang naar erkenning zeg ik wel eens tegen mijn vrienden dat alle ingredienten aanwezig zijn voor een burn out. En dat het toch wel knap is dat ik die niet heb gekregen. En dat dit nog knapper is, omdat ik geen partner heb van wie ik morele en affectieve steun krijg. En dat ik ook nog eens alleen voor mijn eigen inkomen moet zorgen als freelancer (wie niet werkt, zal niet eten dus). Nou ja, zij zeggen dat dit ook knap is. En dat ik een sterk meisje ben. Waarna ik weer ophang om een potje te gaan zitten janken.

Chauvinist

2005-05-30T02:43:00.000-07:00

Dat was vanmorgen weer lekker wakker worden. NON, zeiden de Fransen gisteren. Nu wij nog aanstaande woensdag! Misschien zakt die hele EU nu wel in elkaar. En komt de gulden terug! Laten we ons afscheiden! Dat ene Europa is toch al een farce. Ik heb het boek ,,Het Eurovisie Songfestival 50 jaar'' gekocht, het officiele boek, geschreven door een hetero Engelsman, die al 13 jaar niet meer in Europa woont. Een dus volledig foute man voor zo'n klus. Hij mag dan nog 100 keer John Kennedy O'Connor heten, schrijven doet hij gortdroog, hij is gespeend van elke humor, en wat het ergste is: hij zet elke niet-Engelse en vooral de Nederlandse deelnemers in de zeik. Ik had al argwaan toen ik het omslag bestudeerde. Van de zeven foto's zijn er maar liefst vier Engelse deelnemers. Alleen om Abba, Celine Dion en Johnny Logan (twee keer winnaar) kon deze Kennedy niet heen. Hij weet nergens de goede toon te raken. Over winnares Corry Brokken, die in 1957 eerste werd in Frankfurt met ,,Net als toen'' schrijft hij: ,,Nu torende ze lachwekkend hoog uit boven haar piepkleine begeleider Sem Nijveen, die was meegekomen om de vioolsolo te spelen. De juryleden slaagden er echter in geen acht te slaan op die vreemde combinatie en Brokken en Nijeveen waren vanaf de start van de stemming duidelijk de aanvoerders.'' Alsof het om je begeleider gaat! Over winnares Teddy Scholten (Cannes, 1959) weet hij te melden: ,,Een beetje'' was niet het beste liedje van de avond maar de charmante presentatie en het springerige karakter van de muziek en de tekst overtuigden de juryleden.'' Ik wist op voorhand al dat hij Teach-In de grond in zou schrijven. En ja hoor: ze droegen ,,vreemde, sciencefictionachtige pakken''. ,,De tekst van hun liedje was tamelijk belachelijk'', ,,niet echt het hoogtepunt van de Songfestivalgeschiedenis.'' ,,De ontvangst van Ding-a-dong was nogal lauw. Het haalde niet eens de top in de Nederlandse hitparade.'' Ik heb de Engelse groep Brotherhood of Man (winnaars van 1976 in Den Haag) altijd veel belachelijker gevonden met die kunstmatige danspasjes en gemankeerde armbeweginkjes. Om maar te zwijgen over Buck Fizz die in 1981 namens Engeland wonnen in Dublin. Twee overduidelijke homozangers die een rokje van de billen van hun medezangeressen aftrekken. Kennedy noemt hun single ,,een megasucces''. Ach, Engelsen zijn nu eenmaal chauvinisten en Nederlanders zijn per definitie niet trots op hun land. Ik moet er maar mee leven.
Zometeen heb ik een interview met Jack Kooistra, rechtbankverslaggever van het Friesch Dagblad, maar vooral levenslange speurder naar oorlogsmisdadigers die hun straf zijn ontlopen. Ik spreek hem omdat volgende maand zijn laatste boek verschijnt. Kooistra wordt wel de ,,Friese Wiesenthal'' genoemd en heeft menig Nederlands oorlogsmisdadiger weten te traceren onder wie Jacob Luitjens en Herbertus Bikker. Zijn vrouw wil niet meer dat hij thuis geinterviewd wordt. Ze is al eens twee keer klem gereden door een of andere idioot, vermoedelijk een neo-nazi en Kooistra zelf is meerdere malen bedreigd. Dertien jaar geleden heb ik hem al eens geinterviewd en zat ik in zijn kleine werkkamer tussen 800 boeken en 100.000 kleine kaartjes met namen. Hij heeft een zelf opgezet oorlogsarchief. Jack is altijd goed voor sappige citaten. ,,Oorlogsmisdadigers (die nog vrij rondlopen red.) moeten weten dat ze niet veilig zijn in Nederland. Ze moeten mijn hete adem in hun nek voelen. Dat hebben ze tegoed, omdat ze hun straf zijn ontlopen.'' Over Luitjen. ,,Je begint niet op zo'n man te schelden, al denk je wel in je hart: was Magere Hein maar eerder bij je langs gekomen.'' De dood noemt hij ,,de natuurlijke inquisitie''. Jack is de eminence grise van de Friese justitiejournalistiek. Elke morgen staat hij om vijf uur op en rent hij vijf kilometer, om zijn conditie op peil te houden. Een kleurrijk man die geen blad voor de mond neemt. Toen ik nog bij Perbureau PENN werkte belde hij altijd gegevens door van rechtzittingen waarbij hij zat. Wij maakten daar dan berichten van voor het ANP. Jack is fervent voorstander van het publiceren van namen van veroordeelden, zoals elders in de wereld ook gebeurt. Voor sommige misdadige recidivisten ziet hij geen andere oplossing dan ,,elimineren.'' Hij kan smakelijk anekdotes opdissen uit zijn lange loopbaan. Hij is nu 75 en het is genoeg geweest, vermoed ik dat hij zal zeggen.

date, grondwet en dierenleed

2005-05-24T23:20:00.000-07:00

Nu mijn laatste date enkele uren voor onze eerste ontmoeting af-sms'te, heb ik het internetdaten voorgoed in de ban gedaan. Als er geen fatsoenlijk telefoontje af kan, kan deze dame naar de maan vliegen, inclusief al haar zoetgevooisde woorden van ,,wil je graag steeds beter leren kennen'', ''krijg een blij gevoel van je mail'' , ''lieve vrouw'' en ,,denk aan je.'' Als je ziet dat ze al vier keer op de site is geweest, zonder jou enige uitleg te geven over de plotse annulering, weet ik met mijn ervaring op het net al genoeg. Dit is een dame met a) bindingsangst, die after all toch geen ontmoeting wil en daarom maar zegt dat ze ziek en verkouden is en ,,een zware nacht'' heeft gehad, die haar enkele volle holtes opleverde b) een faker, die het spel op het scherpst van de snede speelde, terwijl hij/zij in gedachten allang wist dat de ontmoeting niet zou plaatsvinden, die dus de avond tevoren nog sms't dat ze uitkijkt naar ons treffen, maar enkele uren vantevoren volgens plan afhaakt. Mensen worden wegwerpartikelen via internet. Je trekt een blik open, snuffelt of het iets is, en als je niet wilt, gooi je het achteloos in het vuilnisvat. Of je neemt een paar hapjes en het lijkt lekker te smaken, tot je je opeens bedenkt dat te veel van dat spul toch niet echt naar meer smaakt, dus werp je het blik maar weg en zeg je tegen het blik dat het toch echt niet aan hem ligt, maar aan je eigen smaak. Want je dacht dat je het lekker vond, maar nu blijkt toch van niet. Beleefdheidsvormen, wat zijn dat ook al weer? Hoffelijkheid? Waar ligt de Van Dale? Waarden en normen? Moeten we ook opzoeken. Het is genoeg. Ik stop. Ja, ik weet het, ik heb het eerder aangekondigd, maar nu is het menens.
Zoals het ook menens wordt met de Europese grondwet. Gisteren bij de nieuwe officier van justitie Caroline de Groot in Wergea enkele onhandig grote giga-posters van de Partij voor de Dieren opgehaald. Met grote letters staat er ,,NEE'' door een foto van stierenvechters. De poster heb ik doormidden geknipt om nog een handzaam formaat te krijgen. Annemarie van Gelder, uit Makkinga, winnaar van de literaire Schaduwprijs - het beste thrillerdebuut- van vorig jaar meen ik, heeft zich op aandringen van haar dochter aangemeld als coordinator Friesland van de PvdD.
Als ik Wouter Bos hoor zeggen dat er een nieuw referendum moet komen bij een NEE, snap ik direct weer waarom mensen het vertrouwen in de politiek verloren hebben. Als je stem niet gehoord wordt, maar politici een NEE uiteindelijk toch weer in een JA willen manipuleren, haakt menig Nederlander af. Vanmorgen op Omrop Fryslan een CDA-statenlid gehoord dat NEE zei te gaan stemmen, vanwege de ingewikkelde Europese regelgeving. Hij stond na afloop van een CDA-bijeenkomst in Drachten, waar Minister Bot voor 75 partijgenoten sprak, voor de microfoon van de omrop. Het statenlid sprak over interpretatie van regels. In Frankrijk worden de kievieten uit de lucht geknald en hier mogen de aaisykjers geen eitjes zoeken. Het klonk overtuigend. Tot CDA-Kamerlid R. Algra aan het woord kwam. Op de vraag of het niet vreemd was dat de partij voor de grondwet was, maar een statenlid tegen, riep Algra dat het statenlid ,,JA'' zou stemmen. Nee, hij stemt nee, zei de reporter. ,,Hij stemt JA''. Nee, hij heeft net gezegd dat-ie tegen gaat stemmen. -Nee, hij stemt JA. - Hoe lang duurt dit spelletje nog? was de terechte opmerking van de verslaggever. Het enige wat die eigenwijze Algra kon uitbrengen was dat hij het statenlid wel zou weten te overtuigen. Over arrogantie van de macht gesproken.
In NRC Handelsblad zaterdag een prachtig ingezonden stuk van Rudy Kousbroek gelezen. ,,Een fatsoenlijk mens, dat is iemand die het welzijn van dieren hoog heeft, kan niet anders dan tegen de Europese Grondwet stemmen', betoogde hij. De catastrofe waarover hij praat is dat ,,een paar maal in ons deel van de wereld miljoenen gezonde dieren zonder enig proces op industriele schaal vernietigd zijn.'' Ik moet denken aan mijn koe Victoria. Hoe vaak vragen mensen me niet hoe het met haar gaat. Bij deze: goed! Zij wist in 1999 aan het slagersmes te ontkomen en is inmiddels bijna 10 jaar oud. Zes jaren staat ze nu tevreden met haar koeienbestaan te zijn in het koeienopvanghuis De Leemweg in Zandhuizen. Ik ben blij dat ik door deze kleine daad het leven van een niet-menselijk wezen heb gered. En ik ben blij dat er, ondanks al het dierenleed, toch steeds weer mensen zijn die zich inzetten voor de dieren!
Een zo iemand is Petra van der Veen uit de Leeuwarder Cederstraat. Zij vangt thuis al jaren zieke en gewonde vogels op. De dieren worden een paar keer per week naar het vogelasiel gebracht. Deze week heb ik haar hulp al twee keer ingeroepen. Maandagmorgen vroeg zag ik, toen ik rond half 8 's morgens door de buurt mijn kat Doris liep te zoeken, een gewonde jonge lijster doodsbang op een stoepje liggen. Een van de buurkatten zat op een paar meter afstand, maar keurde het vogeltje geen blik waardig. Ik zag nog dat het vogeltje zwaar en angstig ademde en pakte het diertje op. Ik belde Petra uit bed, maar mocht hem uiteraard direct brengen.
Gisteravond was mijn kat Freek in rep en roer. Vreemd gemiauw steeg op uit mijn slaapkamer. Ik wist al bijna weer hoe laat het was. Was het dit keer een muis of een vogel? Het bleek een jonge mus, die luidkeels onder het nachtkastje van zich liet horen. Ik gooide een doos met eeuwenoude troepjes leeg (nadien weer een reden om op te ruimen, op te ruimen) en zette het diertje erin. Weer op weg naar Petra. Hoewel ze zelf niet thuis was, zei haar man dat ik welkom was. Het beste is om de vogels, die meestal in shock zijn, rust te gunnen. Ik ben benieuwd of deze twee vogeltjes het zullen redden.
Ander klein dierenleed maakte ik zondag mee. Al weken zag ik een koolmees wol pikken uit een oranje deken die ik geloof ik al een jaar zonder duidelijke reden over een van mijn buitenstoelen heb gehangen. Ik zag het dier naar het nestkastje vliegen, dat aan de buitenmuur van een van mijn buren hangt. Er werden eieren gelegd en er kwamen vogeltjes uit. Maar opeens, zo meldde mijn buurvrouw, werd het stil. Nadere inspectie leerde dat de zes vachtloze vogeltjes dood in het nest lagen. Eentje had zijn bekje nog wijd open. Waren de ouders opgevreten? Waren de vogeltjes sowieso niet levensvatbaar gebleken? We wisten het niet. Het nestje is uit het kastje gehaald. Ik was ontroerd door de prachtige compositie: van buiten een stevige rand mos, van binnen, waar de dode vogeltjes lagen, een warm wollen nestje van mijn deken en een enkele hondenhaar. Ik bedacht me hoe de ouders al dat mos en die wol in hun snaveltjes naar binnen hebben gebracht! Wat een werk! Wat een energie! En dit alles tevergeefs. Het resultaat van al die inspanningen ligt in het voorjaar erg dood te wezen in hun nestje. Nieuw leven dat geen kans kreeg. Soms is het leven gewoon niet leuk.

Songfestival

2005-05-23T03:33:00.000-07:00

Ja, ik ben een echte fan. Al 33 jaar. Plakboeken vol heb ik over het Eurovisie Songfestival. In 1971 (ik was 11 jaar) hoorde ik dat Severine het concours gewonnen had met ,,Un banc, un arbre, une rue''. Zelf had ik niet gekeken. Maar een vriendinnetje had het singletje. Later heeft Severine me nog geholpen bij een proefwerk Frans, want was ,,arbre'' nu mannelijk of vrouwelijk? Ik hoefde alleen maar de titel van het lied in gedachten op te zeggen om te weten dat het dus ,,un'' was. Bedankt meid! Het jaar daarop, 1972, werd er bij de handwerkles - jongens kregen handenarbeid en meisjes nuttige handwerken - gesproken over Sandra en Andres, die met ,,Als het om de liefde gaat'' voor Nederland uitkwamen. In dat jaar deden we met onze zesde klas mee aan ,Klassewerk'' van de KRO. In de Hilversumse studio's stonden we na de opnames uren in de rij om een handtekening van het duo te bemachtigen. Helaas had ik straf op de avond van het Songfestival. Erger balen kon ik niet. Maar mijn moeder streek met haar hand over haar hart en riep me uit bed toen Sandra en Andres op tv waren. Ik kon alleen maar slaapdronken staren naar zijn gifgroene pak en haar bijpassende even fel gekleurde lange nagels. Ze werden vierde en dat was lang niet slecht. In 1973 begon mijn plakboekenmanie: voorbeschouwingen, het festival zelf en de commentaren werden uitgeknipt en ingeplakt. In dat jaar was ik weg van ,,Eres tu'' van de Spaanse groep Mocedades (nog steeds een van de beste liedjes aller tijden van het SF), die helaas niet won. Al gunde ik het winnares Anne-Marie David ook wel. Verliefd werd ik op een foto van de Finse zangeres Marion Rung, die met ,,Tom, tom, tom'' zesde werd. Zij was 27, ik 13. Haar blonde lokken en donkere ogen maakten intense gevoelens bij me los, waar ik nauwelijks raad mee wist.
Ik had al vroeg oog voor mooie vrouwen.
Ben Cramer belandde in dat jaar in de onderste regionen. Het jaar daarop deden Mouth & MAcNeal het heel wat beter in Brighton: derde, achter Abba en Gigliola Cinquetti, die het prachtige ,,Si'' liet horen. Nederland zat in de lift, het SF was nog leuk en spannend en het vervelende gekrijs van die showbinken uit het Oost-Blok verveelde ons nog niet. In 1975 sprak HOLLAND zowaar een woordje mee. Teach In trad als eerste op, en werd eerste met ,,Ding-e-dong.'' Toen ik het lied hoorde was ik overtuigd van de overwinning. ,,Zij winnen!'' riep ik enthousiast uit. Mijn SF-neus had zich toen al ontwikkeld. Oog voor kwaliteit en dat op 15-jarige leeftijd! Mijn moeder wilde wel met me wedden. Om een tientje. Maar dat durfde ik toch niet aan, schijtlaars als ik was. Tien gulden was best veel 30 jaar geleden, voor iemand die vijf gulden zakgeld in de maand kreeg.
Daarna ging het met de Nederlandse bijdragen bergafwaarts, hoewel Marga Bult in 1987 heel verdienstelijk vijfde werd en Edsilia Rombley in 1998 zelfs nog vierde. Hemel en aarde werden sindsdien bewogen om een kwalitatief goed nummer en een potentiele winnaar af te vaardigen. Maar kwaliteit wordt niet meer beloond op het liedjesfestijn. Re-Union met het fraaie ,,Without you'' eindigde vorig jaar ergens onderaan. Glennis Grace haalde de finale niet eens. De vriendjespolitiek viert hoogtij, klaagde een grote kop zaterdag in De Telegraaf. Maar dat was vroeger niet anders. Van Duitsland krijgen ,,wij'' zelden punten. Van Belgie meestal wel. De ,,douze points'' van Turkije of Griekenland voor Cyprus staan op voorhand al vast. En ook al die voormalige Joegoslavische republieken, maar ook de Scandinavische landen schuiven elkaar de punten toe.
Show, trommels, overdreven lichaamsgymnastiek, gegil en geschreeuw in plaats van een goede stem worden beloond door het op drift geraakte Eurovisie-publiek. Daarom moeten we terug naar de basis. Alleen West-Europese landen mogen voortaan nog meedoen. Het orkest moet terug,. Zingen in je landstaal is verplicht. Maximaal 15 landen doen mee. Willem Duys terug als commentator, in plaats van die flauwe Cornald Maas. Want wat een humor mensen: de struise Maltese zangeres gaf hij nog even mee dat ze even veel punten haalt als het Atkins-dieet voorschrijft. Lachen toch? Dan nog liever de originele Paul de Leeuw, die enkele jaren geleden een Israelisch lied de kwalificatie ,,kutlied.'' gaf. Bij de NOS zijn ze nu ook wakker. Een uitzending, geen voorrondes meer. De Leeuw als presentator. Mijn suggestie: vraag 1 artiest, bij voorkeur Gordin of desnoods die brulboei Borsato en laat een vakjury het lied kiezen. Het Nederlandse publiek heeft er blijk van gegeven totaal niet in staat te zijn de keuze van de rest van Europa te kunnen inschatten. Zo staan we, 30 jaar na bim bam bom, nog steeds met lege handen. Ja, het is lang geleden. Ach, een buitenbeentje blijven we toch wel. Nu nog nee stemmen tegen die vreselijke grondwet inclusief die Eurovisiekliek en dat rondpompen van belastinggelden. SI!

Baldadig

2005-05-11T13:12:00.000-07:00

Als Balkenende roept dat we een modderfiguur slaan als we de Europese Grondwet wegstemmen, word ik baldadig. Alleen zo'n opmerking van J.P. noopt me al om een krachtig ''nee'' te laten horen. Wie zijn volk niet serieus neemt, roept het over zichzelf af. Een nederlaag, bedoel ik. Het is opnieuw de arrogantie van de macht die opgeld doet. Den Haag dacht natuurlijk dat de meeste burgers die hele wet niets kon schelen en dat het handjevol kiezers dat de moeite nam om de gang naar de stembus te maken, wel "voor" zou stemmen. Valt dat even tegen. Hoe meer voorlichting er wordt gegeven over de wet - en die is al uiterst summier - hoe meer Nederlanders ervan overtuigd raken dat we met die grondwet geen zier opschieten! Het is een verlate reactie om eindelijk eens nee te kunnen roepen tegen die over onze ruggen heen ingevoerde verfoeide euro. En al die verdere dwaasheid van een verenigd Europa, dat ons louter voordelen zou brengen, maar waar we als gewone ingezetene maar niets van merken.
Overigens schijnen ze op de veemarkt in Leeuwarden, ruim drie jaar na de invoering van de gezamenlijke munt, nog steeds te rekenen in guldens. Pas als de deal beklonken is en de handen op elkaar kletsen, wordt er omgerekend in euro's. Een kleine daad van verzet! Zo kun je in een Gronings eetcafe nog steeds met guldens betalen. Ik heb er ooit eens een stukje over geschreven. Was toch wel even schrikken dat je voor twee koffie met slagroom bijna een tientje moest neertellen!
Vanavond was ik in Cafe Cafe aan het Ruiterskwartier met een collega/vriendin die een neus heeft voor nieuwe trendy eetgelegenheden. Opvallend waren de hoge tafels bij binnenkomst met witte krukken waaraan je kunt eten. Het restaurant zat vrijwel stampvol en dat op een gewone woensdagavond. Dan moet het eten wel haast goed zijn. Een vlugge blik op de menukaart leerden dat er twee vegetarische gerechten geserveerd worden en een vega-maaltijdsalade met geitenkaas en rozijnen. Altijd zeer insprirerend om met deze collega te spreken. Ze heeft een stragische, frisse kijk op de dingen, is kritisch en praat je niet naar de mond. Bovendien is het altijd gezellig om de laatste nieuwtjes uit te wisselen. Ik hoorde nog een nieuwtje over een bekende schaatsenrijdster die niet uit de kast durft te komen. Haar naam houd ik natuurlijk voor me, zeker op een website als deze, en ik ben ook geen voorstander van het outen van mensen, die daar zelf klaarblijkelijk nog niet aan toe zijn. Wel vraag ik me af waarom er zo weinig bekende homo's in de sport rondlopen. Ik weet het van oud-judoka Irene de Kok en er schijnt nog een kockbokster te zijn die de vrouwenliefde is toegedaan. Bij de heren is het gayzaad nog dunner gezaaid. Er is een zwemmer, die vorig jaar nog een Olympische medaille haalde, maar ik ben zijn naam even vergeten. Dat is het dan wel.
Ik ben nog altijd van plan om me op te geven om voorlichting te geven namens het COC aan middelbare scholieren. Ik vind het bijna een plicht, vooral nu de tolerantie ten opzichte van andersgeaarde dramatisch afbrokkelt. De Amerikaanse journalist Chris Crane blijkt in AMsterdam afgetuigd te zijn toen hij hand in hand met zijn vriend liep. En ja, het waren vermoedelijk Marokkaanse jochies die dat beeld niet konden verdragen. Niet verwonderlijk, want de directies op hun scholen durven geen COC-voorlichters uit te nodigen, omdat de veelal allochtone ouders hierop tegen zijn. Ook al weer niet verwonderlijk als een imam meldt dat je homo's van daken kunt zwiepen. Het beeld van het tolerante Nederland brokkelt af. Ik vind het verontrustend. Twintig jaar geleden was Amsterdam juist de enige stad waar je als homo of lesbo hand in hand kon lopen. Burgemeester Cohen vindt het ook jammerlijk dat de discriminatie hand over hand toeneemt, maar wil en passant niet onbenoemd laten dat die ook de allochtonen zelf betreft. Jammergenoeg zien deze laatsten niet in dat zij hetzelfde doen als waarvan ze de autochtonen beschuldigen als ze een homoseksueel afranselen. Maar als je niets weet van homoseksualiteit, beschouw je dit natuurlijk als iets vies en tegennatuurlijks en dan is het de kortste klap om iemand in elkaar te slaan. Uiterst pijnlijk dat dit gebeurt in een stad die de gaycapital of the world werd genoemd in een land dat als eerste het burgerlijk huwelijk openstelde voor paren van gelijke kunne. Helaas door hier geboren ,,medelanders'' die de tolerantie van ons land ten opzichte van andersgeaarden nog niet hebben geinternaliseerd.

Ik lees in de Prive -niet gekocht even in de supermarkt doorgebladerd wees gerust- dat president Bush koningin Beatrix tijdens zijn bezoek aan Margraten joviaal op de rug sloeg. Een vriendschappelijk gebaar, dat echter bij de majesteit totaal verkeerd viel. Een ingewijde meldt dat ze enkele seconden verstarde. Wie durft mij ongevraagd en onverwachts op mijn koninklijke rug te kloppen? Ook al ben je dan de president van de VS, je blijft wel republikein! En in dit geval een boer uit Texas die zo van zijn ranch is geplukt. Een ijskoude blik verscheen op het gelaat van onze vorstin. Bush had niks door. Toen ik hem de vliegtuigtrap zag oplopen bedacht ik me opeens dat hij me wel een informele pief met humor lijkt. Niet bedeeld met al te veel intellect, maar zijn hartelijkheid maakt dat ruimschoots goed. Zo iemand van: niet zeuren, maar vooral genieten van het leven. Mijn adviseurs fluisteren me wel in wat ik moet zeggen en doen. Die hebben hem dan verzuimd te vertellen dat je een majesteit niet al te vriendschappelijk kunt benaderen en dat gepaste afstand gewenst is. Dat weten haar onderdanen maar al te goed en die zul je ook niet betrappen op iets onverwachts spontaans. Althans niet de laatste tijd. Begin jaren tachtig gaf een Amsterdammer haar een zoen, toen ze incoginito door het centrum liep. Maar dat was ruim 20 jaar geleden. Nu wordt ze ouder en majestueuzer. Hoewel iemand - was het een Afrikaan ?- haar op de dag dat haar vader Bernhard met spoed naar het ziekenhuis werd vervoerd - op het podium een dans met haar uitvoerde. Nee meneer Bush, de volgende keer houdt u uw handen thuis!

stress

2005-05-08T04:39:00.000-07:00

Meestal is je positie als journalist wel duidelijk: je bent buitenstaander, je registreert, je bent neutraal, want je moet verslag doen en mensen informeren. Tijdens een symposium klap je dus niet voor de sprekers en tijdens een dienst van een jeugdkerk bid je niet mee. Toch zijn er van die twijfelgevallen. Tijdens een bekerwedstrijd van SC Joure tegen een eredivisieclub, ik meen FC Groningen nu al weer een paar jaar geleden, juichte ik hysterisch mee toen de Jousters een doelpunt maakten. En tijdens de installatie van een korpschef kun je niet blijven zitten als iedereen gaat staan en het Wilhelmus gaat zingen. Ik weet niet meer of ik meegezongen heb. Ik geloof van wel. Want het is per slot van rekening ook mijn volkslied. Gisteren woonde ik als verslaggever een oecumenische viering bij van de martelaren in de Bonifatiuskapel in Dokkum. Ik aarzelde om te gaan staan bij de votum en groet. Vooruit dan maar. Meezingen met de liederen deed ik niet. Maar toen aan het slot staande het ,,U zij de glorie'' werd ingezet (ik vind dit een prachtig lied) zong ik dat luidkeels mee. Het overkomt me niet vaak dat ik een psalm of gezang kan meebrullen. Soms vind ik zingen best heel leuk!
President Bush is na een bliksembezoek aan Margraten in zijn Air Force One op weg naar Rusland. Ben best een beetje trots dat de president van de Verenigde Staten zijn kleine bondgenoot met een bezoek vereert, hoewel ik Bush als president niet zie zitten. Al was het alleen maar omdat hij tegen het homohuwelijk is. Maar toch is hij hier als vertegenwoordiger van het land dat ons 60 jaar geleden heeft bevrijd van de nazi-dictatuur. Dus zo iemand moet je met respect ontvangen. Ik heb dan ook geen enkele sympathie voor de actievoerders. Als al die jonge Amerikanen en Canadezen niet zo dapper waren geweest en duizenden hun leven hadden gegeven, zaten we misschien nu nog onder Hitlers terreur. Niet dat ik alles wil goedpraten wat Amerika doet, maar we zijn hen veel dank verschuldigd. En daar mag je op een dag als vandaag wel even bij stilstaan.
Ik lees dat het opzoeken van stress goed is. Gejaagd een lunch klaarmaken, rennend een trein halen of een deadline: het kan niet veel kwaad. Integendeel het schijnt ziektes als reuma en Alheimer tegen te gaan. Er schijnen op de een of andere manier meer eiwitten geproduceerd te worden die de aangerichte schade herstellen en dat maakt dat cellen sterker worden. Dus wordt ons geadviseerd stress op te zoeken. Het betreft hier wel korte stress: langdurige stress is en blijft ongezond. Vandaar dat ik me steeds jonger en beter ga voelen, steeds meer deadlines moeten gehaald worden. Dat schijnt zijn vruchten af te werpen.
Het had allemaal nog beter gevoeld als PSV en AZ de finales hadden gehaald. Zo schlemielig om in de laatste seconden een finaleplaats te verliezen. Is het gebrek aan concentratie? Zijn ,,wij'' Nederlanders geen killers? Kunnen we geen voorsprong vasthouden? Denken we dat we er al zijn, terwijl we dat niet zijn? Ik weet het niet, feit is dat het verdomd jammer is dat je er zo stompzinning uitvliegt. Met als enige troost dat je over twee wedstrijden gemeten, de beste was. Net als Oranje in 1974. Wel een schrale troost...